Μια από τις πιο εντυπωσιακές μεταβολές της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια καταγράφεται στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Η Ελλάδα, που μέχρι το 2023 ήταν καθαρός εισαγωγέας ηλεκτρισμού, εμφανίζει πλέον ισχυρό εμπορικό πλεόνασμα, με τη βελτίωση του ισοζυγίου να προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ μέσα σε μόλις δύο χρόνια.
Την εικόνα αυτή ανέδειξε με ανάρτησή του ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος, παρουσιάζοντας στοιχεία της Eurostat για τις εμπορικές συναλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, το εμπορικό πλεόνασμα της Ελλάδας στην ηλεκτρική ενέργεια ανήλθε στα 395 εκατ. ευρώ το πρώτο πεντάμηνο του 2026, έναντι 262 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025 και 122 εκατ. ευρώ το 2024.
Η σύγκριση με το 2023 αποτυπώνει τη θεαματική αλλαγή. Τότε η χώρα εμφάνιζε έλλειμμα 575 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι η συνολική μεταβολή του εμπορικού ισοζυγίου από το 2023 έως σήμερα φτάνει σχεδόν τα 970 εκατ. ευρώ.
Από το έλλειμμα στο πλεόνασμα
Το διάγραμμα που δημοσιοποίησε ο υφυπουργός δείχνει ότι από το 2014 έως και το 2023 η Ελλάδα κατέγραφε σταθερά αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο στην ηλεκτρική ενέργεια, με το έλλειμμα να κορυφώνεται το 2023.
Η εικόνα αντιστράφηκε από το 2024, όταν η χώρα πέρασε για πρώτη φορά σε θετικό πρόσημο, ενώ η ανοδική πορεία συνεχίστηκε ακόμη πιο έντονα το 2025 και το 2026.
«Το εμπορικό πλεόνασμα στην ηλεκτρική ενέργεια άγγιξε τα 400 εκατ. ευρώ το πρώτο πεντάμηνο του 2026 και η συσσωρευτική μεταβολή στο εμπορικό ισοζύγιο, σε σχέση με το 2023, φτάνει σχεδόν το 1 δισ. ευρώ», σημειώνει χαρακτηριστικά ο Νίκος Τσάφος στην ανάρτησή του.
Οι ΑΠΕ αλλάζουν τα δεδομένα
Η μεταβολή αυτή αποδίδεται κυρίως στη ραγδαία ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που έχουν αυξήσει σημαντικά την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρισμού και έχουν περιορίσει την ανάγκη εισαγωγών.
Παράλληλα, σε πολλές ώρες της ημέρας η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά υπερκαλύπτει την εγχώρια ζήτηση, επιτρέποντας στην Ελλάδα να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια προς τις γειτονικές αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Η εξέλιξη αυτή έχει ενισχυθεί και από τη βελτίωση των διασυνοριακών διασυνδέσεων, καθώς και από την αυξημένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής αγοράς σε σχέση με άλλες αγορές της περιοχής.
Η επόμενη πρόκληση
Η μετατροπή της Ελλάδας σε καθαρό εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί αναμφίβολα μια σημαντική επιτυχία της ενεργειακής μετάβασης. Ωστόσο, δημιουργεί και νέες προκλήσεις, καθώς η αυξανόμενη παραγωγή από ΑΠΕ οδηγεί ολοένα συχνότερα σε περικοπές παραγωγής και σε ώρες πολύ χαμηλών ή ακόμη και αρνητικών τιμών στην αγορά.
Για τον λόγο αυτό, η επόμενη φάση της ενεργειακής πολιτικής εστιάζει στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης, στην ενίσχυση των διεθνών ηλεκτρικών διασυνδέσεων και στη δημιουργία νέας ζήτησης μέσω της ηλεκτροκίνησης, των data centers και του εξηλεκτρισμού της βιομηχανίας.
Τα στοιχεία της Eurostat, όπως τα ανέδειξε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επιβεβαιώνουν ότι η Ελλάδα δεν περιορίζει πλέον μόνο την ενεργειακή της εξάρτηση, αλλά εξελίσσεται σε έναν ολοένα σημαντικότερο εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας στην ευρύτερη περιοχή, με άμεσο θετικό αντίκτυπο στο εμπορικό ισοζύγιο και στην οικονομία.
