Η χτεσινή απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος να απορρίψει τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του FSRU «ΑΡΓΩ» στον Βόλο βάζει, τουλάχιστον προς το παρόν, φρένο σε ένα από τα πλέον φιλόδοξα ιδιωτικά ενεργειακά projects της τελευταίας πενταετίας.
Το ΥΠΕΝ έκρινε ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου παραμένουν εξαιρετικά σημαντικές, επικαλούμενο σωρευτικά τις αρνητικές γνωμοδοτήσεις υπηρεσιών, της Περιφέρειας Θεσσαλίας αλλά και τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας.
Είναι το πιο σοβαρό πλήγμα που έχει δεχθεί μέχρι σήμερα ένα project το οποίο, από το 2020, φιλοδοξούσε να μετατρέψει τον Βόλο σε νέα πύλη εισόδου LNG για την Ελλάδα και τα Βαλκάνια.
Η ιστορία του ΑΡΓΩ είναι στην πραγματικότητα η ιστορία μιας επένδυσης που γεννήθηκε μέσα στην ενεργειακή κρίση, βρήκε πρόσφορο έδαφος όταν η Ευρώπη αναζητούσε εναλλακτικές στο ρωσικό φυσικό αέριο, όμως στην πορεία βρέθηκε αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό αδειοδοτικών εμποδίων, τοπικών αντιδράσεων και μιας αγοράς που μεταβαλλόταν ταχύτερα από τα χρονοδιαγράμματα του έργου.
Ένα project που έμοιαζε να έχει το timing
Το 2021 και το 2022 όλα έδειχναν ότι το ΑΡΓΩ βρισκόταν στη σωστή πλευρά της ιστορίας.
Η ΡΑΕ χορήγησε την άδεια Ανεξάρτητου Συστήματος Φυσικού Αερίου, η Mediterranean Gas υπέγραψε μνημόνια συνεργασίας με την ExxonMobil LNG για την προμήθεια φορτίων, ενώ στο project συμμετείχαν διεθνείς παίκτες όπως η Klaipėdos Nafta και η BW LNG για τη λειτουργία και το FSRU. Παράλληλα, η εταιρεία ανακοίνωνε ότι το market test είχε προσελκύσει ενδιαφέρον μεγαλύτερο από τη διαθέσιμη δυναμικότητα του τερματικού.
Στα χαρτιά, το σχέδιο έμοιαζε να έχει όλα τα συστατικά μιας επιτυχημένης επένδυσης.
Στην πράξη όμως άλλαζε η αγορά
Ενώ το ΑΡΓΩ προχωρούσε με αργούς ρυθμούς, η αγορά δεν περίμενε.
Η Ρεβυθούσα ενισχύθηκε, η Αλεξανδρούπολη πέρασε στη φάση λειτουργίας, νέα σχέδια FSRU εμφανίστηκαν στην Κόρινθο και τη Θεσσαλονίκη, ενώ η ίδια η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου άρχισε να αναθεωρεί τις προβλέψεις της μετά την κορύφωση της ενεργειακής κρίσης.
Με άλλα λόγια, όσο το ΑΡΓΩ περίμενε τις άδειες, ο ανταγωνισμός προχωρούσε.
Οι αλλαγές πίσω από τη Mediterranean Gas
Παράλληλα, η ίδια η εταιρεία άλλαζε.
Η μετοχική σύνθεση της Mediterranean Gas αναδιαρθρώθηκε περισσότερες από μία φορές, μέχρι να καταλήξει στον πλήρη έλεγχο της GoldenPort. Ταυτόχρονα, το χρονοδιάγραμμα μεταφερόταν συνεχώς: από στόχο λειτουργίας το 2023, στη συνέχεια στο πρώτο τρίμηνο του 2025 και αργότερα ακόμη πιο πίσω, καθώς οι αδειοδοτήσεις και οι τεχνικές διαδικασίες δεν ολοκληρώνονταν.
Αυτό είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό στοιχείο της επένδυσης: άλλαζαν οι μέτοχοι, ανανεώνονταν οι συνεργασίες και μετατίθεντο οι ημερομηνίες, αλλά το έργο δεν κατάφερνε να περάσει στο στάδιο της υλοποίησης.
Το «όχι» που αλλάζει τις ισορροπίες
Η τελευταία απόφαση του ΥΠΕΝ διαφοροποιείται από τις προηγούμενες καθυστερήσεις γιατί δεν αφορά μια τυπική εκκρεμότητα.
Για πρώτη φορά η διοίκηση απορρίπτει τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, κρίνοντας ότι οι αρνητικές επιπτώσεις παραμένουν εξαιρετικά σημαντικές, ακόμη και με την επιβολή ειδικών όρων, υιοθετώντας ουσιαστικά τις βασικές ενστάσεις που είχαν διατυπώσει υπηρεσίες και τοπικοί φορείς.
