Να ισορροπήσει σε τεντωμένο σχοινί και να προσαρμοστεί τάχιστα σε ένα νέο περιβάλλον στο οποίο καραδοκούν παγίδες και κίνδυνοι καλείται η ενεργειακή αγορά με την αποθήκευση (μπαταρίες) να είναι το νέο καυτό πεδίο ανταγωνισμού.
Δεδομένης της αστάθειας και ευθραυστότητας των ΑΠΕ καθίσταται απαραίτητο ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας για να μην πετάμε φθηνή πράσινη ενέργεια επειδή δεν μπορούμε να την αξιοποιήσουμε.
Υπό αυτό το πρίσμα, οι επενδύσεις σε μπαταρίες οι οποίες θα… φορτίσουν τα επόμενα χρόνια ξεπερνούν τα 3 δισ. ευρώ στη Βόρεια Ελλάδα (Κοζάνη, Έβρος, Θεσσαλονίκη, Πιερία, Κιλκίς, Χαλκιδική, Καστοριά, Φλώρινα στην πρώτη γραμμή) ενώ η ισχύς που θα μπει στο σύστημα θα υπερβεί τα 2,5 GW, με την αντλησιοταμίευση να δίνει τον τόνο.
Κυρίαρχοι παίκτες όπως η ΔΕΗ, η Helleniq Energyκαι η Τέρνα Ενεργειακή ήδη ρίχνουν άγκυρα σε μεγαλεπήβολα projects αντλησιοταμίευσης (φυσικές μπαταρίες) με έργα άνω των 1,5 δισ. ευρώ και συνολικής ισχύος πέριξ 1,2 GW να προωθούνται σε Κοζάνη (πρώην λιγνιτικά πεδία), Γρεβενά, Ημαθία.
Η αντλησιοταμίευση βασίζεται σε μια απλή αλλά αποτελεσματική αρχή, την αποθήκευση ενέργειας μέσω νερού και υψομετρικής διαφοράς.
Όταν υπάρχει πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια, συνήθως από ΑΠΕ, αυτή χρησιμοποιείται για την άντληση νερού από έναν χαμηλότερο σε έναν ανώτερο ταμιευτήρα. Σε περιόδους αυξημένης ζήτησης, το νερό επιστρέφει προς τα κάτω μέσω υδροστροβίλων, παράγοντας ηλεκτρική ενέργεια.
Πρόκειται για την πιο ώριμη τεχνολογία αποθήκευσης μεγάλης κλίμακας διεθνώς, ικανή να εξισορροπεί ημερήσιες και εβδομαδιαίες διακυμάνσεις, ενισχύοντας την ευστάθεια του συστήματος και την ασφάλεια εφοδιασμού.
Και οι «μικροί» στο χορό
Πέρα όμως από τα μεγάλα ψάρια και μικρότεροι παίκτες μπαίνουν και… σέρνουν το χορό της αποθήκευσης. Τα πλήρη αιτήματα Σταθμών Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας που έχουν υποβληθεί στον ΔΕΔΔΗΕ (στη Βόρεια Ελλάδα προσεγγίζει το 1 GW η ισχύς των έργων) φανερώνουν ότι η αγορά των μαπαταριών, έστω και με μεγάλη καθυστέρηση, εισέρχεται με φόρα σε ελπιδοφόρα φάση ωρίμανσης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Δυτική Μακεδονία βάζει στην πρίζα, στην επώδυνη μεταλιγνιτική εποχή, τις μπαταρίες μεσαίας κλίμακας που έρχονται να αντικαταστήσουν σταδιακά τον ρόλο των παλιών θερμικών μονάδων στην ευστάθεια και ισορροπία του συστήματος. Στην Κεντρική Μακεδονία τα έργα είναι λιγότερα αλλά στοχευμένα, χωροθετημένα κυρίως σε αγροτικές εκτάσεις με εύκολη πρόσβαση σε ήδη υπάρχουσες υποδομές διανομής.
Πίσω από τα αιτήματα συναντάμε κυρίως εταιρείες ειδικού σκοπού, συχνά μονοπρόσωπες ΙΚΕ ή ΕΠΕ με τη ΘΩΜΑΣ ΣΟΥΜΠΑΣΗΣ ΜΟΝ. ΕΠΕ και την ENERGY STORAGE ΙΚΕ να δίνουν ισχυρό «παρών».
Αν εστιάσουμε στα τεχνικά χαρακτηριστικά, η εικόνα είναι σχεδόν ομοιόμορφη. Κυριαρχούν έργα ισχύος από 5 έως 10 MW, με διάρκεια αποθήκευσης περίπου δύο ωρών, κάτι που δείχνει ότι οι επενδυτές στοχεύουν κυρίως σε υπηρεσίες εξισορρόπησης, αξιοποίηση της παραγωγής από ΑΠΕ και εμπορικές ευκαιρίες arbitrage (αγοράζω φθηνά, πουλάω ακριβά).
Στην ουρά της… φόρτισης 27,5 GW
Στο ίδιο μήκος κύματος, βάσει πρόσφατων στοιχείων (Φεβρουαρίου 2026 που αφορούν αιτήσεις ως τον Οκτώβριο του 2025) του ΑΔΜΗΕ ο πλήρης κατάλογος των αιτημάτων για χορήγηση όρων σύνδεσης περιλαμβάνει 480 έργα μπαταριών, συνολικής ισχύος περίπου 27,5 GW πανελλαδικά (με Δυτική, Κεντρική Μακεδονία, Θράκη να έχουν την τιμητική τους με έργα πέριξ των 10 GW).
Πρόκειται για έναν αριθμό που υπερβαίνει κατά πολύ τις πραγματικές δυνατότητες απορρόφησης του συστήματος και αποτυπώνει το ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον που έχει δημιουργηθεί γύρω από την αποθήκευση, ως απαραίτητο κρίκο της ραγδαίας διείσδυσης των ΑΠΕ.
Μεγάλο μέρος αυτής της ισχύος, που εκτιμάται κοντά στα 10 GW, αφορά την περσινή πρόσκληση του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για μονάδες αποθήκευσης που θα λειτουργήσουν με καθαρά εμπορικούς όρους, απολαμβάνοντας παράλληλα αδειοδοτική προτεραιότητα.
Η συγκεκριμένη κατηγορία έργων έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον από μεγάλους και μικρότερους παίκτες της αγοράς, καθώς θεωρείται ότι ανοίγει τον δρόμο για βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα χωρίς άμεση κρατική στήριξη.
Ωστόσο, το πλήθος των αιτημάτων καθιστά αναπόφευκτη μια διαδικασία σταδιακού «ξεσκαρταρτίσματος».
Με βάση τους εθνικούς στόχους για το 2030, αλλά και τον σχεδιασμό του ίδιου του ΑΔΜΗΕ για το σύστημα μεταφοράς, από το σύνολο των αιτήσεων αναμένεται τελικά να προκριθούν έργα συνολικής ισχύος περίπου 3,8 GW που θα συνδεθούν στο δίκτυο του Διαχειριστή. Η τεράστια απόκλιση ανάμεσα στο επενδυτικό ενδιαφέρον και στον διαθέσιμο ηλεκτρικό «χώρο» προμηνύει έντονο ανταγωνισμό και δύσκολες αποφάσεις.
Τα απειλητικά σύννεφα
Την ίδια στιγμή, οι ανησυχίες πως ο χρόνος απόσβεσης των σχετικών επενδύσεων θα υπερβαίνει κάποτε την ίδια τη διάρκεια ζωής των μπαταριών, οι «πανάκριβες» καθυστερήσεις για τους επενδυτές (για να διασυνδεθούν τα έργα με το δίκτυο) και τα αυξημένα ρίσκα για διοχέτευση κεφαλαίων σε μπαταρίες (σε σχέση π.χ. με την επένδυση σε ένα φωτοβολταϊκό), σκιαγραφούν ένα σκηνικό αβεβαιότητας.
Σήμερα οι περικοπές πράσινης ενέργειας (λόγω της μεγάλης παραγωγής από ΑΠΕ που δεν μπορεί να απορροφήσει το δίκτυο), υπολογίζεται πως κοστίζουν έως και 250 εκατ. ευρώ ετησίως στους καταναλωτές.
Με την ταχεία προώθηση της αποθήκευσης ενέργειας (θα τρέξουν έργα πάνω από 6 GW τα επόμενα χρόνια), εκτιμάται πως οι περικοπές πράσινης ενέργειας θα… περικοπούν σημαντικά αν και υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για φαινόμενα «υπερθέρμανσης» της αγοράς όπως με τα φωτοβολταϊκά κυρίως και λιγότερο με τα αιολικά έργα.
Εφόσον συμβεί αυτό, «μπουκώσει» δηλαδή η αγορά, και οι τιμές σημειώσουν κατακόρυφη πτώση λόγω της υπερπροσφοράς, οι επενδυτές θα «τρομάξουν» λόγω του… κανιβαλισμού που θα επικρατήσει, φρενάροντας τις επενδύσεις σε μπαταρίες καθώς δεν θα «βγαίνουν» τα μαθηματικά.
Υπομονή…
Πάντως, εκτιμάται πως ως το… σωτήριο έτος 2029 θα λειτουργήσουν πλήρως οι μη επιδοτούμενες merchant standalone μπαταρίες με τη γραφειοκρατία μέχρι οι ενδιαφερόμενοι να λάβουν όρους σύνδεσης να δοκιμάζει τα νεύρα και τις αντοχές της αγοράς.
