Το ενδεχόμενο προσωρινού «παγώματος» του πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου εξετάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εισέρχεται στον τέταρτο μήνα και οι διεθνείς τιμές ενέργειας παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, σύμφωνα με πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων τις οποίες επικαλείται το Bloomberg.
H EE είχε υιοθετήσει πέρυσι έναν δυναμικό μηχανισμό, σύμφωνα με τον οποίο το πλαφόν για το ρωσικό πετρέλαιο αναπροσαρμόζεται αυτόματα κάθε έξι μήνες σε επίπεδο 15% χαμηλότερο από τη μέση τιμή αγοράς του ρωσικού αργού Urals.
Το ισχύον όριο βρίσκεται σήμερα στα 44,10 δολάρια ανά βαρέλι και αναμένεται να επανεξεταστεί αργότερα μέσα στο καλοκαίρι.
Με βάση το υφιστάμενο καθεστώς, ευρωπαϊκές εταιρείες δεν μπορούν να παρέχουν υπηρεσίες, όπως ασφάλιση και μεταφορά, για φορτία πετρελαίου που πωλούνται πάνω από το καθορισμένο όριο.
Ωστόσο, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου με το Ιράν και του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ ενδέχεται να οδηγήσει σε αύξηση του πλαφόν σε τουλάχιστον 65 δολάρια ανά βαρέλι κατά την αναθεώρηση του Ιουλίου. Το επίπεδο αυτό θα ξεπερνούσε το προηγούμενο όριο των 60 δολαρίων που είχε συμφωνηθεί από την G7.
Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι:
Η διατήρηση του πλαφόν στα τρέχοντα επίπεδα.
Η αναστολή των αυτόματων και δυναμικών αυξήσεων έως το τέλος του έτους λόγω των έκτακτων συνθηκών στη Μέση Ανατολή.
Ο περιορισμός οποιασδήποτε αύξησης στα 60 δολάρια, ώστε να παραμείνει ευθυγραμμισμένο με το επίπεδο της G7.
Η κίνηση αυτή θα αποτελέσει μέρος του 21ου πακέτου κυρώσεων της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας από την έναρξη της πλήρους εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Η Ε.Ε. επιδιώκει να οριστικοποιήσει και να παρουσιάσει επισήμως τις νέες κυρώσεις στις αρχές Ιουνίου, ενώ οι πρεσβευτές των κρατών-μελών ενημερώθηκαν ήδη την περασμένη εβδομάδα για τα σχέδια.
Μεταξύ των πρόσθετων μέτρων που εξετάζονται περιλαμβάνονται κυρώσεις σε περισσότερες τράπεζες, εμπόρους πετρελαίου, διυλιστήρια και εταιρείες κρυπτονομισμάτων σε τρίτες χώρες, που χρησιμοποιούνται από τη Μόσχα για να παρακάμπτει τους ευρωπαϊκούς περιορισμούς.
Παράλληλα, εξετάζεται η επιβολή κυρώσεων σε περίπου 20 επιπλέον δεξαμενόπλοια του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιεί η Ρωσία για τη μεταφορά πετρελαίου. Το σχέδιο προβλέπει μελλοντικά επέκταση των περιορισμών και σε πλοία που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο, περιορίζοντας τη δυνατότητα του Κρεμλίνου να δημιουργήσει αντίστοιχο παράλληλο δίκτυο μεταφορών LNG.
Η ΕΕ έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις σε εκατοντάδες πλοία και εξετάζει πλέον και μέτρα κατά εταιρειών που παρέχουν υπηρεσίες υποστήριξης στα συγκεκριμένα δεξαμενόπλοια.
Ωστόσο, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το νέο πακέτο δύσκολα θα περιλαμβάνει πλήρη απαγόρευση ναυτιλιακών υπηρεσιών, καθώς αρκετά κράτη-μέλη εξακολουθούν να αντιδρούν λόγω της αβεβαιότητας στη Μέση Ανατολή και της ανησυχίας για τις επιπτώσεις στην ενέργεια και το εμπόριο.
Επιφυλακτική η Ελλάδα σε αλλαγές στο πλαφόν
Χώρες με ισχυρό ναυτιλιακό κλάδο, όπως η Ελλάδα, εμφανίζονται ιδιαίτερα επιφυλακτικές απέναντι σε πιο επιθετικές αλλαγές στο καθεστώς του πλαφόν.
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης νέοι εμπορικοί περιορισμοί σε κρίσιμα ορυκτά, μέταλλα και πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται στη ρωσική αεροδιαστημική βιομηχανία και στην ανάπτυξη drones που χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις κατά ουκρανικών πόλεων.
Επιπλέον, η ΕΕ εξετάζει ελέγχους εξαγωγών σε περίπου 25 εταιρείες από την Κίνα, την Ινδία, την Τουρκία και χώρες της Κεντρικής Ασίας, οι οποίες φέρονται να συνεχίζουν να προμηθεύουν τη Ρωσία με προϊόντα που υπόκεινται σε περιορισμούς και χρησιμοποιούνται σε οπλικά συστήματα.
Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες αξιολογούν τρόπους στήριξης της Euroclear μετά από απόφαση ρωσικού δικαστηρίου που θα μπορούσε να επιτρέψει στην Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας να κατασχέσει περιουσιακά της στοιχεία.
Η εξέλιξη αυτή ακολουθεί την απόφαση της ΕΕ να παρατείνει επ’ αόριστον το πάγωμα περίπου 210 δισεκατομμυρίων ευρώ ρωσικών κρατικών κεφαλαίων, τα περισσότερα από τα οποία βρίσκονται μέσω της Euroclear.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει ότι τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία θα παραμείνουν δεσμευμένα μέχρι να ολοκληρωθεί ο πόλεμος και η Ρωσία να καταβάλει αποζημιώσεις στην Ουκρανία. Παρ’ όλα αυτά, αρκετά κράτη-μέλη, μεταξύ αυτών και το Βέλγιο, εξακολουθούν να αντιτίθενται στην πλήρη κατάσχεση των κεφαλαίων.
Παράλληλα συνεχίζονται και οι συζητήσεις για πιθανή επιβολή απαγόρευσης έκδοσης βίζας σε πρώην μαχητές, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
