Η κρατικά ελεγχόμενη πετρελαϊκή εταιρεία της Σαουδικής Αραβίας, Saudi Aramco, ακύρωσε ή ανέβαλε προγραμματισμένες παραδόσεις αργού πετρελαίου προς ευρωπαϊκά διυλιστήρια, καθώς η διακοπή λειτουργίας του αγωγού East-West περιορίζει τις δυνατότητες εξαγωγής σαουδαραβικού πετρελαίου.
Τουλάχιστον τρία ευρωπαϊκά διυλιστήρια ενημερώθηκαν για ακυρώσεις φορτίων ή για μετάθεσή τους από το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου ακόμη και για τον Νοέμβριο, σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται το Argus Media. Άλλα δύο αναμένουν να ενημερωθούν τις επόμενες ημέρες για πιθανές καθυστερήσεις ή ακυρώσεις φορτίων του Σεπτεμβρίου.
Στο «κόκκινο» ο αγωγός East-West
Ο αγωγός East-West, δυναμικότητας 7 εκατ. βαρελιών ημερησίως, παραμένει εκτός λειτουργίας μετά την επίθεση της 10ης Σεπτεμβρίου.
Ο αγωγός μεταφέρει αργό από τα πετρελαϊκά κοιτάσματα της ανατολικής Σαουδικής Αραβίας προς το Γιανμπού (Yanbu) στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας τα Στενά του Ορμούζ.
Πηγή της αγοράς εκτίμησε ότι όλα τα σαουδαραβικά φορτία που ήταν προγραμματισμένο να φορτωθούν κατά το τελευταίο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου κινδυνεύουν να ακυρωθούν. Η ίδια πηγή υπολόγισε ότι στο Γιανμπού απομένουν αποθέματα σαουδαραβικού αργού για περίπου πέντε ημέρες. Η εκτίμηση δεν έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ενώ η Aramco αρνήθηκε να σχολιάσει.
Οι καθυστερήσεις είχαν ξεκινήσει πριν από την επίθεση
Τα προβλήματα στις παραδόσεις δεν ξεκίνησαν με τη διακοπή του αγωγού.
Ήδη από την περασμένη εβδομάδα, πριν από την επίθεση στον East-West, η Aramco είχε ενημερώσει ορισμένους Ευρωπαίους πελάτες ότι οι εξαγωγές από το Σίντι Κερίρ (Sidi Kerir) που αφορούσαν τις αρχές Σεπτεμβρίου καθυστερούσαν περίπου δύο εβδομάδες.
Τότε, πηγές της αγοράς είχαν συνδέσει τις καθυστερήσεις με επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης σε σαουδαραβικές θαλάσσιες μεταφορές στην Ερυθρά Θάλασσα. Οι ζημιές στον αγωγό East-West εκτιμάται ότι επιδείνωσαν περαιτέρω την κατάσταση.
Περιορίζονται τα φορτία προς την Ευρώπη
Η διακοπή του αγωγού έχει άμεσο αντίκτυπο στις ροές σαουδαραβικού αργού προς την Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Vortexa που επικαλείται το Argus, οι σαουδαραβικές εξαγωγές από το Σίντι Κερίρ ανήλθαν σε περίπου 1,95 εκατ. βαρέλια ημερησίως κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου, ενώ οι αφίξεις στο Αΐν Σόχνα διαμορφώθηκαν σε περίπου 1,40 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Κανένα φορτίο σαουδαραβικού αργού δεν έχει αναχωρήσει από το Γιανμπού από τις 11 Σεπτεμβρίου. Ωστόσο, τα στοιχεία ενδέχεται να μην περιλαμβάνουν δεξαμενόπλοια που έχουν απενεργοποιήσει τους αναμεταδότες AIS για λόγους ασφαλείας.
Το αργό από το Γιανμπού μπορεί να κατευθυνθεί προς το Αΐν Σόχνα και στη συνέχεια μέσω του αγωγού SUMED, δυναμικότητας 2,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, προς το Σίντι Κερίρ στη Μεσόγειο.
Αναμονή για τις κατανομές Οκτωβρίου
Οι Ευρωπαίοι πελάτες που προμηθεύονται σαουδαραβικό αργό βάσει συμβολαίων αναμένουν πλέον από την Aramco τις κατανομές φορτίων για τον Οκτώβριο. Οι συγκεκριμένες κατανομές γνωστοποιούνται συνήθως γύρω στις 10 του μήνα που προηγείται της φόρτωσης.
Την ίδια ώρα, ορισμένοι πελάτες έχουν ήδη αυξήσει τις αγορές αργού για άμεση παράδοση, προκειμένου να καλύψουν το κενό που δημιουργείται από τη μειωμένη σαουδαραβική προσφορά.
Η Orlen αναζητά εναλλακτικές
Μεταξύ των εταιρειών που αναζητούν εναλλακτικές ποσότητες βρίσκεται η κρατικά ελεγχόμενη πολωνική Orlen.
Από τις 11 Σεπτεμβρίου έχει προκηρύξει τουλάχιστον οκτώ διαγωνισμούς για την προμήθεια αργού από τη Μεσόγειο, τη Βόρεια Θάλασσα και τη Δυτική Αφρική.
Παράλληλα, σύμφωνα με traders που μίλησαν στο Reuters, η Orlen αγόρασε ποικιλίες αργού από τη Βόρεια Θάλασσα, μεταξύ των οποίων Grane, Johan Sverdrup και Johan Castberg, μέσω διαγωνισμών στην αγορά spot, ενώ αναζήτησε προσφορές για αμερικανικό WTI Midland και το καζακικό CPC Blend.
Τουλάχιστον τέσσερις ναυλώσεις δεξαμενόπλοιων για τον Σεπτέμβριο, από το Σίντι Κερίρ προς το Γκντανσκ, δεν πραγματοποιήθηκαν.
Η Aramco καλύπτει περίπου το 40% του αργού που επεξεργάζεται η Orlen, η οποία λειτουργεί διυλιστήρια στην Πολωνία, τη Λιθουανία και την Τσεχία. Η Orlen, πάντως, έχει δηλώσει ότι τα διυλιστήριά της συνεχίζουν να παραλαμβάνουν τις απαραίτητες ποσότητες πρώτης ύλης.
Νέες πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά
Ο αγωγός East-West είχε εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες εναλλακτικές της Σαουδικής Αραβίας απέναντι στις περιορισμένες εξαγωγικές δυνατότητες μέσω του Περσικού Κόλπου.
Η παρατεταμένη διακοπή λειτουργίας του, σε συνδυασμό με τις προηγούμενες διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές στην Ερυθρά Θάλασσα, αρχίζει πλέον να επηρεάζει άμεσα τους Ευρωπαίους πελάτες της Aramco.
Οι ακυρώσεις και οι μεταθέσεις φορτίων αναγκάζουν τα ευρωπαϊκά διυλιστήρια να αναζητήσουν εναλλακτικές ποσότητες, αυξάνοντας τη σημασία των αγορών spot και εντείνοντας τις πιέσεις στην αγορά αργού.