Ο μετασχηματισμός των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη αποτελεί μια χρυσή ευκαιρία για υποδομές πολλών δεκαετιών, με τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να προσπαθούν να επιταχύνουν την ολοκλήρωση της αγοράς και να επιλύσουν τις προκλήσεις των περιορισμών του δικτύου, επισημαίνει η Nomura.
Η κλίμακα των αναγκών της Ευρώπης σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ανέρχεται σε ένα τεράστιο ποσό 2,2 τρισ. ευρώ σε επενδύσεις έως το 2050 μόνο για την αιολική και την ηλιακή ενέργεια, τονίζει ο ιαπωνικός οίκος. Αυτό οφείλεται στη ζήτηση ενέργειας από ηλεκτρικά οχήματα και στις ψηφιακές υποδομές, οι οποίες επεκτείνονται με σύνθετο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 12,3% και 9,2% αντίστοιχα. Επιπλέον, η Ευρώπη πρέπει να αποσύρει 50 GW παραγωγής ορυκτών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα, έως το 2030, δημιουργώντας άμεση ζήτηση αντικατάστασης. Συνολικά, η κατανάλωση ενέργειας στην Ευρώπη προβλέπεται να αυξηθεί κατά περισσότερο από 70% στις 4.980 TWh έως το 2050.
Ταυτόχρονα, επισημαίνει η Nomura, αυτό που απαιτείται για την ενίσχυση της περαιτέρω ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι η δυνατότητα ολοκλήρωσης του συστήματος και η ανάπτυξη των υποδομών δικτύου, τα οποία συμβαδίζουν με την ανάπτυξη των AΠΕ. Το δίκτυο χρειάζεται αναδιάρθρωση για να διαχειρίζεται εκατομμύρια τοπικές αιολικές και ηλιακές πηγές αντί για δεκάδες κεντρικούς σταθμούς παραγωγής ενέργειας. Απαιτούνται επτά εκατομμύρια χιλιόμετρα επέκτασης δικτύου και 2-2,3 τρισ. ευρώ σε επενδύσεις σε υποδομές για την εξυπηρέτηση της κατανεμημένης παραγωγής και τη διαχείριση της διακοπτόμενης παραγωγής.
Ωστόσο, έχουμε δει αύξηση των αρνητικών ωρών χονδρικής τιμολόγησης, αποδεικνύοντας ότι η υποδομή του δικτύου υστερεί σε σχέση με τη ζήτηση, τονίζει ο οίκος. Οι αρνητικές ώρες έφτασαν το 6% στη Δανία και τη Γαλλία κατά τη διάρκεια του 2025, καθώς ο κορεσμός της ηλιακής και αιολικής ενέργειας μειώνει τις τιμές κατά τη διάρκεια περιόδων χαμηλής ζήτησης, όπως τα Σαββατοκύριακα και οι αργίες. Η διασπορά των τιμών χονδρικής σε όλη την Ευρώπη παραμένει μεγάλη, κυμαινόμενη από 40€/MWh έως 122€/MWh.
Επιπλέον, η αγορά ΑΠΕ της Ευρώπης δεν είναι ένα ενιαίο ολοκληρωμένο σύστημα, αλλά ένα συνονθύλευμα εθνικών καθεστώτων με αποκλίνοντα κανονιστικά πλαίσια και δυναμική τιμολόγησης, επισημάνει η Nomura. Ενώ οι κύριες διασυνδέσεις - καλώδια υψηλής τάσης που συνδέουν ενεργειακά δίκτυα σε γειτονικές χώρες - βρίσκονται υπό κατασκευή και σχεδιάζονται, η πρόοδος είναι άνιση και η σύζευξη των αγορών εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξέλιξη. Η αναστολή της διασύνδεσης Σουηδίας-Γερμανίας, ισχύος 1,4 GW, υπογραμμίζει τα πολιτικά και τεχνικά εμπόδια στη διασυνοριακή ολοκλήρωση. Αυτός ο κατακερματισμός δημιουργεί τοπικές ανισορροπίες προσφοράς-ζήτησης, επιδεινώνοντας τις αρνητικές τιμές σε αγορές με υπερπροσφορά, ενώ αφήνει άλλες αγορές περιορισμένες ως προς τη χωρητικότητα. Μια άλλη πρόκληση, προσθέτει ο οίκος, είναι η συμφόρηση στην αδειοδότηση, με τις εταιρείες να αντιμετωπίζουν συχνά γραφειοκρατία πριν από την έγκριση νέων έργων. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εφαρμόζει μέτρα για την απλοποίηση και την επιτάχυνση της αδειοδότησης.
Εντωμεταξύ, το κόστος κεφαλαίου δεν έχει ομαλοποιηθεί πλήρως, τονίζει η Nomura: οι κεφαλαιουχικές δαπάνες για υπεράκτια αιολική ενέργεια, χερσαία αιολική ενέργεια, ηλιακή φωτοβολταϊκή ενέργεια και αποθήκευση σε μπαταρίες παραμένουν αυξημένες σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2018, παρά την κάποια υποχώρηση από τις κορυφές του 2022-2023. Το κόστος κεφαλαίου έχει επίσης επανέλθει σε υψηλότερα επίπεδα μετά την απότομη αύξηση του πληθωρισμού και τον κύκλο των επιτοκίων μετά τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας, συμπιέζοντας τις αποδόσεις των μακροπρόθεσμων, κεφαλαιακά απαιτητικών περιουσιακών στοιχείων.
Η ευκαιρία
Τα ιδιωτικά κεφάλαια είναι διαθέσιμα να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την ανάπτυξη σε όλη την Ευρώπη. Τα καλά νέα είναι ότι οι μεγάλες ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας έχουν δεσμευτεί για περίπου το ήμισυ του στόχου χωρητικότητας των 600 GW για την περίοδο 2026-2030, με εκτιμώμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες 335 δισ. ευρώ. Το άλλο μισό πρέπει να προέλθει από IPPs και ιδιωτικά κεφάλαια, σημειώνει ο οίκος.
Η κλίμακα της απαιτούμενης κεφαλαιακής ανάπτυξης - 2,2 τρισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την παραγωγή, με τρισεκατομμύρια ακόμη για την αποθήκευση και την υποδομή δικτύου - δημιουργεί μια ευκαιρία πολλών δεκαετιών για μια σειρά επενδυτών, τονίζει η Nomura. Η διαρθρωτική αύξηση της ζήτησης είναι εγγυημένη, ωθούμενη από κυβερνητικές εντολές μηδενικών καθαρών εκπομπών και στόχους εξηλεκτρισμού. Και οι πολιτικές προσπάθειες για την ολοκλήρωση της αγοράς και την ανάπτυξη του δικτύου θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως μακροπρόθεσμος ούριος άνεμος για την αντιστάθμιση των αρνητικών ωρών τιμολόγησης και του κατακερματισμού της αγοράς.
