Μια από τις ιστορικές μονές της Κρήτης κάνει το δικό της βήμα προς τη νέα ενεργειακή πραγματικότητα. Η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη στρέφεται στον ήλιο και προχωρά στην εγκατάσταση φωτοβολταϊκού σταθμού στο Ηράκλειο, βάζοντας την παραγωγή καθαρής ενέργειας σε έναν χώρο που εδώ και αιώνες αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της θρησκευτικής και κοινωνικής ζωής της κρητικής ενδοχώρας.
Το έργο χωροθετείται στη θέση «Μεταξοχώρι (Λίναις)», στη Δημοτική Ενότητα Νίκου Καζαντζάκη του Δήμου Αρχανών - Αστερουσίων. Πρόκειται για φωτοβολταϊκό σταθμό εγκατεστημένης και μέγιστης ισχύος παραγωγής 0,01976 MW, δηλαδή 19,76 kW, με κάτοχο την Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη.
Η υπόθεση πέρασε πλέον ένα βασικό ρυθμιστικό στάδιο, καθώς η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων προχώρησε στην έκδοση Βεβαίωσης Καταχώρησης Πολυγώνου Εξαιρούμενου Σταθμού.
Η αίτηση της Μονής είχε υποβληθεί στη ΡΑΑΕΥ στις 18 Αυγούστου 2026 και αφορούσε τη χορήγηση της σχετικής βεβαίωσης για το φωτοβολταϊκό, συνοδευόμενη από τα γεωχωρικά δεδομένα που προσδιορίζουν την ακριβή θέση εγκατάστασής του.
Γιατί χαρακτηρίζεται «εξαιρούμενος» ο σταθμός
Το μέγεθος του φωτοβολταϊκού είναι μικρό, ωστόσο η περίπτωση της Μονής Επανωσήφη έχει ενδιαφέρον ως ακόμη ένα παράδειγμα της σταδιακής διείσδυσης της αποκεντρωμένης παραγωγής ενέργειας σε διαφορετικούς φορείς και δραστηριότητες στην Κρήτη.
Ο σταθμός εντάσσεται στην κατηγορία των «Εξαιρούμενων Σταθμών». Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που επικαλείται η απόφαση της ΡΑΑΕΥ, στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, φωτοβολταϊκοί σταθμοί με μέγιστη ισχύ παραγωγής έως 1 MW, εφόσον πληρούνται τα ειδικότερα προβλεπόμενα κριτήρια.
Οι συγκεκριμένοι σταθμοί εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης Άδειας Παραγωγής, Βεβαίωσης ή Βεβαίωσης Ειδικών Έργων και υπόκεινται στην υποχρέωση ανάρτησης του πολυγώνου τους στη γεωπληροφοριακή πλατφόρμα του φορέα αδειοδότησης και στη λήψη Βεβαίωσης Καταχώρησης Πολυγώνου Εξαιρούμενου Σταθμού.
Στην περίπτωση της Μονής Επανωσήφη, η ΡΑΑΕΥ έκρινε ότι ο φωτοβολταϊκός υπάγεται στους εξαιρούμενους σταθμούς και ότι πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την έκδοση της σχετικής βεβαίωσης.
Η παράδοση συναντά την ενεργειακή μετάβαση
Σε τούτο το σημείο βρίσκεται και η ιδιαίτερη πλευρά της συγκεκριμένης επένδυσης. Ένας φορέας με βαθιές ρίζες στην ιστορία της Κρήτης αξιοποιεί μια τεχνολογία που βρίσκεται σήμερα στον πυρήνα της ενεργειακής μετάβασης.
Δεν πρόκειται για ένα μεγάλο ενεργειακό project που μπορεί να μεταβάλει τα δεδομένα του ηλεκτρικού συστήματος του νησιού. Τα 19,76 kW αποτελούν μια μικρή εγκατάσταση. Ωστόσο, ακριβώς αυτή η κλίμακα δείχνει και μια διαφορετική πλευρά της ανάπτυξης των ΑΠΕ, καθώς η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο δεν περιορίζεται πλέον στα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Παράλληλα, μικρότεροι φορείς και οργανισμοί εισέρχονται σταδιακά στον ενεργειακό χάρτη, δημιουργώντας ένα περισσότερο αποκεντρωμένο μοντέλο παραγωγής.
Η ΡΑΑΕΥ βεβαίωσε τελικά την καταχώρηση του πολυγώνου του φωτοβολταϊκού στο Ηλεκτρονικό Μητρώο της Αρχής. Στον σχετικό πίνακα της απόφασης καταγράφονται ως κάτοχος η Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου Επανωσήφη, ως τεχνολογία το φωτοβολταϊκό, ως εγκατεστημένη και μέγιστη ισχύς τα 0,01976 MW και ως θέση το «Μεταξοχώρι (Λίναις)» του Δήμου Αρχανών - Αστερουσίων.
Η σχετική πράξη φέρει ημερομηνία 27 Αυγούστου 2026.
Έτσι, στην κρητική ενδοχώρα, εκεί όπου η παράδοση μετρά αιώνες, ο ήλιος αποκτά έναν ακόμη ρόλο. Από σταθερό στοιχείο του τοπίου γίνεται πλέον και πηγή ενέργειας για έναν από τους ιστορικούς μοναστηριακούς φορείς της Κρήτης.
