Την ανάγκη ενίσχυσης των επενδύσεων, αύξησης της παραγωγικότητας και αξιοποίησης των ευκαιριών που δημιουργεί η ενεργειακή μετάβαση ανέδειξε ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, μιλώντας χθες στην εκδήλωση «Ελληνική Βιομηχανία: Χθες, σήμερα, αύριο». Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι προοπτικές της ελληνικής παραγωγής, το ενεργειακό κόστος και οι προϋποθέσεις για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
Όπως επισήμανε ο κ. Βέττας, η ελληνική βιομηχανία διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα, ωστόσο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει διαρθρωτικές αδυναμίες, με κυριότερη την υστέρηση των επενδύσεων σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, η βιομηχανία αντιπροσωπεύει περίπου το 13% του ελληνικού ΑΕΠ, ενώ η μεταποίηση συμμετέχει με ποσοστό κοντά στο 10%. Παράλληλα, περίπου μισό εκατομμύριο εργαζόμενοι απασχολούνται άμεσα στον ευρύτερο βιομηχανικό τομέα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παραγωγικότητα της εργασίας, η οποία στη βιομηχανία διαμορφώνεται περίπου στις 56.000 ευρώ, επίπεδο υψηλότερο από τον μέσο όρο της ελληνικής οικονομίας, αλλά χαμηλότερο από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές επιδόσεις.
Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ υπογράμμισε ότι η βιομηχανία έχει υψηλούς πολλαπλασιαστές για την οικονομία, συμπεριλαμβάνοντας δραστηριότητες όπως η ενέργεια, η εξόρυξη και η διαχείριση υδάτων. Παράλληλα, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια της χώρας, ιδιαίτερα σε στρατηγικούς τομείς όπως η ενέργεια, η άμυνα, τα τρόφιμα και τα φάρμακα.
Η ενεργειακή μετάβαση ως πρόκληση και ευκαιρία
Ξεχωριστή θέση στις τοποθετήσεις είχε η ενέργεια, καθώς η μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο δημιουργεί ταυτόχρονα πιέσεις και αναπτυξιακές δυνατότητες για την ελληνική βιομηχανία.
Ο κ. Βέττας χαρακτήρισε την ενεργειακή μετάβαση τόσο απειλή όσο και ευκαιρία, επισημαίνοντας ότι οι αλλαγές στο διεθνές περιβάλλον επαναφέρουν στο προσκήνιο τη βιομηχανική πολιτική.
Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις μεταβάλλουν τις διεθνείς αλυσίδες αξίας, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο παραγωγής. Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση επενδύσεων εντείνεται, με τις συνθήκες χρηματοδότησης να αναμένονται δυσκολότερες την επόμενη δεκαετία.
Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Βέττας έθεσε ως βασικές προτεραιότητες την παραγωγή προϊόντων υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, την προσέλκυση κεφαλαίων και ανθρώπινου δυναμικού, την ενίσχυση της εξωστρέφειας και τη μεγαλύτερη σύνδεση των ελληνικών επιχειρήσεων με τις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Χαρδούβελης: Κλειδί το ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος
Στη σημασία της ενέργειας για το μέλλον της ελληνικής μεταποίησης αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας, Γκίκας Χαρδούβελης, τονίζοντας ότι η ενίσχυση της βιομηχανίας αποτελεί ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας για την ελληνική οικονομία.
Όπως σημείωσε, η συμμετοχή της μεταποίησης στο ΑΕΠ αυξήθηκε από 7,8% το 2019 σε 9,7% το 2025, παραμένοντας ωστόσο χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 14,2%.
Κατά τον ίδιο, η περαιτέρω ανάπτυξη της παραγωγικής βάσης προϋποθέτει ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος, σύγχρονες υποδομές, πρόσβαση στη χρηματοδότηση και επενδύσεις στην τεχνολογία, την έρευνα και το ανθρώπινο κεφάλαιο.
Υπογράμμισε ακόμη ότι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και η τεχνητή νοημοσύνη διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον, στο οποίο η ελληνική βιομηχανία καλείται να προσαρμοστεί.
Τασούλας: Αξιοποίηση του εθνικού ενεργειακού πλούτου
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, συνέδεσε την ανάπτυξη της βιομηχανίας με την οικονομική ανεξαρτησία και την εθνική ισχύ.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα διδάγματα της ενεργειακής κρίσης, η οποία, όπως ανέφερε, ανέδειξε την ευαλωτότητα των οικονομιών που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εξωτερικές πηγές καυσίμων, επικαλούμενος το παράδειγμα της Γερμανίας.
Στο πλαίσιο αυτό, υποστήριξε ότι η Ελλάδα οφείλει να αξιοποιήσει τον εγχώριο ενεργειακό της πλούτο, ώστε να ενισχύσει την παραγωγή ενέργειας προς όφελος της βιομηχανίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η μεταποίηση απασχολεί περίπου 400.000 εργαζομένους, ενώ κάθε ευρώ που παράγει δημιουργεί συνολική οικονομική δραστηριότητα 2,8 ευρώ.
Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας υπογράμμισε την ανάγκη περισσότερων επενδύσεων, σταθερού θεσμικού πλαισίου και ισχυρότερης σύνδεσης της εκπαίδευσης με την παραγωγή, επισημαίνοντας ότι η βιομηχανία πρέπει να αναδειχθεί σε εθνική προτεραιότητα.
Στασινόπουλος: Η Ευρώπη επιστρέφει στη βιομηχανία
Την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της βιομηχανικής στρατηγικής της χώρας ανέδειξε ο πρόεδρος της Viohalco και της «Ελληνικής Παραγωγής», Μιχάλης Στασινόπουλος.
Όπως υποστήριξε, η στροφή των δυτικών οικονομιών προς την ενίσχυση της παραγωγικής τους βάσης αποτελεί απάντηση στις αδυναμίες που ανέδειξαν οι διαδοχικές διεθνείς κρίσεις.
Ο ίδιος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην παραγωγικότητα, σημειώνοντας ότι οι μεγάλες επενδύσεις μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική αύξησή της και να περιορίσουν την απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Επικαλέστηκε μάλιστα τα παραδείγματα της Πορτογαλίας και της Βουλγαρίας, προκειμένου να αναδείξει τα αναπτυξιακά οφέλη που μπορεί να δημιουργήσει μια ισχυρή παραγωγική βάση.
Από τη μεταπολεμική ανάπτυξη στις σημερινές προκλήσεις
Στην ιστορική εξέλιξη της ελληνικής βιομηχανίας αναφέρθηκε ο διευθυντής του ΜΙΕΤ και ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ, Κώστας Κωστής.
Όπως εξήγησε, η μεγάλη περίοδος εκβιομηχάνισης της χώρας ξεκίνησε τη δεκαετία του 1950 και συνεχίστηκε έως τα τέλη της δεκαετίας του 1970, όταν οι διεθνείς ενεργειακές κρίσεις και οι αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία επηρέασαν την πορεία της ελληνικής παραγωγής.
Κατά τον ίδιο, η βιομηχανική ανάπτυξη της μεταπολεμικής περιόδου στηρίχθηκε σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές και σε ένα σύστημα κανόνων που ευνοούσε τις παραγωγικές επενδύσεις.
Σήμερα, ωστόσο, το ζητούμενο είναι η δημιουργία μιας νέας βιομηχανικής δυναμικής, με μεγαλύτερη ανταγωνιστικότητα και ισχυρότερη επενδυτική δραστηριότητα.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν ότι η ενίσχυση της ελληνικής βιομηχανίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα οικονομικής ανάπτυξης, αλλά και προϋπόθεση για μεγαλύτερη ανθεκτικότητα της χώρας. Με την ενέργεια να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο κόστος παραγωγής και στις επενδυτικές αποφάσεις, η επόμενη ημέρα της ελληνικής βιομηχανίας συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα, την τεχνολογική αναβάθμιση και τη δυνατότητα προσέλκυσης νέων κεφαλαίων.
