Σημαντικές ενστάσεις για την προτεινόμενη αύξηση κατά 35,4% στα τιμολόγια διανομής φυσικού αερίου, που αφορά οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές, διατυπώνει ο ΕΣΠΕΝ στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης της ΡΑΑΕΥ για το Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Enaon EDA την περίοδο 2027-2031 και το νέο σχέδιο τιμολογίων διανομής.
Ο Σύνδεσμος, συγκεκριμένα, ζητά να επανεξεταστούν οι βασικές παραδοχές που καθορίζουν το κόστος λειτουργίας και ανάπτυξης του δικτύου, επισημαίνοντας ότι οι προτεινόμενες αυξήσεις θα πρέπει να αξιολογηθούν σε συνδυασμό με τις ήδη υψηλές τιμές φυσικού αερίου, αλλά και την πρόσθετη επιβάρυνση που αναμένεται από την εφαρμογή του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2. Οι προτεινόμενες αυξήσεις, πάντως, δεν έχουν λάβει ακόμη την έγκριση της ΡΑΑΕΥ.
Εμπροσθοβαρής η αύξηση του απαιτούμενου εσόδου
Κεντρικό σημείο της παρέμβασης του ΕΣΠΕΝ αποτελεί, πάντως, η κατανομή του Απαιτούμενου Εσόδου της Enaon EDA στη νέα ρυθμιστική περίοδο. Ειδικότερα, για το 2027 προβλέπεται αύξηση κατά 20,9% σε σχέση με το εγκεκριμένο ποσό του 2026, ενώ για τα επόμενα έτη οι μεταβολές είναι αισθητά ηπιότερες και συγκεκριμένα 3,3% το 2028, 3,5% το 2029 και 1,2% το 2030.
Ο Σύνδεσμος, μάλιστα, χαρακτηρίζει την κατανομή αυτή ιδιαίτερα εμπροσθοβαρή και ζητά να εξεταστεί εάν είναι απαραίτητη η τόσο μεγάλη συγκέντρωση των αυξήσεων στο πρώτο έτος ή εάν θα μπορούσε να επιλεγεί μια πιο σταδιακή αναπροσαρμογή του απαιτούμενου εσόδου, ώστε να περιοριστεί η άμεση επίπτωση στους καταναλωτές.
Ενδεικτική είναι, σύμφωνα με τον ΕΣΠΕΝ, η σύγκριση με την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο. Κατά το διάστημα 2023-2026, οι ετήσιες αυξήσεις του απαιτούμενου εσόδου κυμάνθηκαν από 4% έως 7,7%, ποσοστά σημαντικά χαμηλότερα από την προτεινόμενη μεταβολή για το 2027.
Τα 180 εκατ. ευρώ της προηγούμενης περιόδου και οι αποκλίσεις στις προβλέψεις
Ένας ακόμη παράγοντας που επηρεάζει το ύψος των νέων χρεώσεων είναι η υποανάκτηση απαιτούμενου εσόδου κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο. Σύμφωνα με τις επισημάνσεις των προμηθευτών, ποσό περίπου 180 εκατ. ευρώ μεταφέρεται στη νέα περίοδο 2027-2030, αυξάνοντας αντίστοιχα το έσοδο που καλείται να ανακτήσει ο Διαχειριστής μέσω των τιμολογίων διανομής.
Ο ΕΣΠΕΝ θέτει, παράλληλα, ζήτημα αξιοπιστίας των προβλέψεων της Enaon EDA για την εξέλιξη της κατανάλωσης και τον αριθμό των νέων συνδέσεων. Όπως επισημαίνει, εάν οι εκτιμήσεις αποδειχθούν εκ νέου υψηλότερες από τα πραγματικά μεγέθη, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί νέα υποανάκτηση εσόδων, η οποία θα μεταφερθεί στις επόμενες ρυθμιστικές περιόδους, προκαλώντας πρόσθετες επιβαρύνσεις στους χρήστες του δικτύου.
Τα στοιχεία του 2025 ενισχύουν, κατά τον Σύνδεσμο, τις συγκεκριμένες ανησυχίες. Οι νέες συνδέσεις ήταν κατά 11,9% λιγότερες σε σχέση με τις προβλέψεις, ενώ τα χιλιόμετρα δικτύου χαμηλής πίεσης που κατασκευάστηκαν υπολείπονταν κατά 15,2% του προγραμματισμένου στόχου. Αντίστοιχη απόκλιση μεταξύ σχεδιασμού και πραγματικών επιδόσεων είχε καταγραφεί και το 2024.
Στο επίκεντρο οι προβλέψεις για την ανάπτυξη στην περιφέρεια
Σημειώνεται, δε, ότι οι μεγαλύτερες αποκλίσεις εντοπίστηκαν στις περιοχές της Λοιπής Ελλάδας, δηλαδή εκτός Αττικής, Θεσσαλονίκης και Θεσσαλίας. Πρόκειται, ωστόσο, για γεωγραφικές ενότητες στις οποίες η Enaon EDA στηρίζει σημαντικό μέρος του μελλοντικού σχεδιασμού επέκτασης του δικτύου.
Ειδικότερα, το σχέδιο προβλέπει αύξηση του βαθμού διείσδυσης του φυσικού αερίου από 9,46% σε 31%, ενώ οι ενεργές συνδέσεις εκτιμάται ότι θα αυξηθούν από 13.180 σε 48.112 έως το 2031. Ο ΕΣΠΕΝ ζητά να επανεξεταστούν οι σχετικές παραδοχές, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι προβλέψεις για τη ζήτηση και τις νέες συνδέσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές προοπτικές της αγοράς.
Η Enaon EDA
Από την πλευρά της,πάντως, η Enaon EDA υποστηρίζει ότι το Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2027-2031 προβλέπει περίπου 269.000 νέες συνδέσεις σε βάθος πενταετίας, καθώς και αύξηση των διανεμόμενων ποσοτήτων φυσικού αερίου από 16,39 TWh το 2027 σε 19,31 TWh το 2030.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει τόσο την επέκταση των υποδομών σε νέες περιοχές όσο και την πύκνωση των υφιστάμενων δικτύων, με έμφαση στα μεγάλα αστικά κέντρα και σε περιοχές με αναπτυξιακές προοπτικές, όπως η Αττική, η Θεσσαλονίκη και η Θεσσαλία. Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, η διεύρυνση της πελατειακής βάσης και η αύξηση των διακινούμενων ποσοτήτων μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των υποδομών και να συμβάλουν στη συγκράτηση του μέσου κόστους διανομής.
Στα μέτρα που προβλέπονται περιλαμβάνεται επίσης η παροχή έκπτωσης 100% στα τέλη σύνδεσης για τους μη βιομηχανικούς καταναλωτές, καθώς και η δημιουργία ρυθμιζόμενης βάσης παγίων ύψους 20 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της χρηματοδότησης εσωτερικών εγκαταστάσεων σε περιοχές με χαμηλή διείσδυση φυσικού αερίου. Στόχος, όπως τονίζεται, των παρεμβάσεων είναι να περιοριστεί το αρχικό κόστος σύνδεσης και να διευκολυνθεί η προσέλκυση νέων καταναλωτών.
Σύμφωνα από τον διαχειριστή εκτιμάται ότο η πρόσθετη επιβάρυνση για ένα τυπικό οικιακό προφίλ κατανάλωσης υπολογίζεται σε περίπου 3,30 ευρώ τον μήνα. Το τελικό ποσό, ωστόσο, θα εξαρτάται από το ύψος και τα χαρακτηριστικά της κατανάλωσης κάθε πελάτη.
Στο 8,70% το προτεινόμενο WACC
Επιφυλάξεις, βέβαια, εκφράζονται από τον ΕΣΠΕΝ και για το Μεσοσταθμικό Κόστος Κεφαλαίου (WACC), το οποίο αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τον υπολογισμό της επιτρεπόμενης απόδοσης των επενδύσεων του Διαχειριστή.
Η Enaon EDA εισηγείται την αύξησή του από 8,38%, που ίσχυε κατά την προηγούμενη ρυθμιστική περίοδο, σε 8,70% για το διάστημα 2027-2030. Ο Σύνδεσμος ζητά το προτεινόμενο ποσοστό να αξιολογηθεί με βάση συγκρίσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα, αλλά και τους πραγματικούς κινδύνους που αναλαμβάνει η εταιρεία κατά την ανάπτυξη και λειτουργία του δικτύου.
Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς επηρεάζει το ύψος της απόδοσης που αναγνωρίζεται στον Διαχειριστή και, κατ' επέκταση, το συνολικό απαιτούμενο έσοδο που ενσωματώνεται στις χρεώσεις διανομής.
Μεγαλύτερη επιβάρυνση τους μήνες χωρίς θέρμανση
Προβληματισμό προκαλεί στους προμηθευτές και η προτεινόμενη αλλαγή στον τρόπο επιμερισμού των χρεώσεων μεταξύ δυναμικότητας και κατανάλωσης. Συγκεκριμένα, προβλέπεται αύξηση του ποσοστού της χρέωσης δυναμικότητας για οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές από 20% σε 30%.
Η μεταβολή αυτή συνεπάγεται μεγαλύτερο βάρος στο σταθερό σκέλος της χρέωσης και, κατά συνέπεια, υψηλότερη επιβάρυνση κατά τους μήνες εκτός της θερμαντικής περιόδου, όταν η χρήση φυσικού αερίου περιορίζεται. Για τα νοικοκυριά που αξιοποιούν το καύσιμο κυρίως για θέρμανση, η αλλαγή ενδέχεται να αυξήσει το κόστος διατήρησης της σύνδεσης ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες η κατανάλωση είναι ελάχιστη.
Από την πλευρά της Enaon EDA διευκρινίζεται ότι η αναπροσαρμογή αφορά αποκλειστικά τον τρόπο κατανομής των χρεώσεων μεταξύ του σκέλους δυναμικότητας και εκείνου της κατανάλωσης και δεν μεταβάλλει το συνολικό ύψος των επιτρεπόμενων εσόδων της εταιρείας.
Όπως εξηγούν στελέχη της, η χρέωση δυναμικότητας αποτυπώνει το κόστος διαθεσιμότητας και διατήρησης των υποδομών σε λειτουργική κατάσταση, ανεξάρτητα από τις εποχικές διακυμάνσεις στη χρήση του δικτύου.
Πύκνωση των υφιστάμενων δικτύων ή νέες επεκτάσεις;
Τέλος, ο ΕΣΠΕΝ θέτει ζήτημα προτεραιοτήτων στο Πρόγραμμα Ανάπτυξης της Enaon EDA, υποστηρίζοντας ότι μεγαλύτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και στην αύξηση της διείσδυσης του φυσικού αερίου σε περιοχές όπου το δίκτυο είναι ήδη διαθέσιμο.
Κατά την άποψη των προμηθευτών, η επέκταση σε νέες γεωγραφικές ενότητες θα πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένες εκτιμήσεις για τη μελλοντική ζήτηση και την οικονομική βιωσιμότητα κάθε επένδυσης, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία υποδομών με περιορισμένη χρήση και υψηλό κόστος.
Η Enaon EDA, από την πλευρά της, συνδέει την επέκταση και την πύκνωση του δικτύου με τη δυνατότητα μακροπρόθεσμης συγκράτησης του μέσου κόστους διανομής. Σύμφωνα με την εταιρεία, η αύξηση των ενεργών συνδέσεων και των ποσοτήτων φυσικού αερίου που διακινούνται διευρύνει τη βάση των χρηστών μεταξύ των οποίων επιμερίζεται το κόστος των υποδομών.
