Με την αμόλυβδη και το πετρέλαιο κίνησης να κινούνται κοντά στα 2,20 ευρώ το λίτρο και τις διεθνείς ενεργειακές αγορές να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, η κυβέρνηση με την πίεση από το κοινωνικό κλίμα να είναι έντονη, προετοιμάζει ένα νέο πλαίσιο στήριξης για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Οι πρώτες ανακοινώσεις αναμένονται στις 30 Σεπτεμβρίου, με τις επιδοτήσεις στα καύσιμα να επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών.
Χαρακτηριστικά, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, στην κυριακάτικη ανάρτησή του, υποστηρίζει ότι σημαντικότερη κυβερνητική προτεραιότητα είναι η αντιμετώπιση του κόστους ζωής. «Η σημαντικότερη άμεση κυβερνητική προτεραιότητα σε μια συγκυρία μεγάλης διεθνούς αβεβαιότητας και αναταράξεων, όμως, είναι η αντιμετώπιση του κόστους ζωής, κυρίως μέσω του περιορισμού του κόστους ενέργειας με έμφαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και μεσοπρόθεσμα με την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, με περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις και υψηλότερους μέσους ονομαστικούς μισθούς» προσθέτει,
Συγκεκριμένα, το σχέδιο προβλέπει δύο διαδοχικές παρεμβάσεις, με την πρώτη να αφορά κυρίως το πετρέλαιο κίνησης και τη δεύτερη να επεκτείνεται στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο επίδομα θέρμανσης. Στο ίδιο πλαίσιο, τα διυλιστήρια αναμένεται να ανακοινώσουν εκπτώσεις τόσο στην αμόλυβδη όσο και στο ντίζελ.
Ντίζελ: Κρατική επιδότηση 10-15 λεπτών ανά λίτρο
Έτσι, την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου αναμένονται οι ανακοινώσεις του οικονομικού επιτελείου για την παράταση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης. Με βάση τα έως τώρα δεδομένα, η κρατική ενίσχυση εκτιμάται ότι θα κυμανθεί από 10 έως 15 λεπτά ανά λίτρο.
Στο ποσό αυτό αναμένεται να προστεθεί έκπτωση περίπου 5 λεπτών ανά λίτρο από τα διυλιστήρια, ανεβάζοντας τη συνολική ελάφρυνση για το ντίζελ στα 15-20 λεπτά ανά λίτρο. Το ακριβές ύψος της επιδότησης θα καθοριστεί την τελευταία στιγμή, καθώς οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές επηρεάζουν καθημερινά το κόστος προμήθειας και τις τιμές στην αντλία.
Αμόλυβδη: Έκπτωση 10 λεπτών από τα διυλιστήρια
Για την αμόλυβδη δεν προβλέπεται κρατική επιδότηση. Ωστόσο, τα δύο διυλιστήρια της χώρας αναμένεται να ανακοινώσουν νέες εκπτώσεις, οι οποίες εκτιμάται ότι θα κινηθούν κοντά στα 10 λεπτά ανά λίτρο.
Με βάση τον σχεδιασμό, η έκπτωση θα αφαιρείται από την εκάστοτε τιμή που διαμορφώνεται στην αγορά, περιορίζοντας την τελική επιβάρυνση για τους οδηγούς. Έτσι, η συνολική παρέμβαση εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στα 10 λεπτά ανά λίτρο για την αμόλυβδη και στα 15-20 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης.
Στις 14 Οκτωβρίου οι νέες αποφάσεις για τα καύσιμα
Η δεύτερη φάση των μέτρων έχει προγραμματιστεί για τις 14 Οκτωβρίου, μία ημέρα πριν από την έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης. Τότε θα επανακαθοριστεί η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, με βάση τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά, ενώ θα ανακοινωθεί και το ύψος της ενίσχυσης για το πετρέλαιο θέρμανσης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δυναμική επανεξέταση των παρεμβάσεων, ώστε τα ποσά να προσαρμόζονται στις διακυμάνσεις των τιμών. Αντίστοιχος κύκλος ανακοινώσεων αναμένεται και τον Νοέμβριο, ανάλογα με την εξέλιξη της ενεργειακής αγοράς.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Επιδότηση 30 λεπτών ανά λίτρο
Στο επίκεντρο των ανακοινώσεων της 14ης Οκτωβρίου θα βρεθεί η επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η συνολική ενίσχυση από το κράτος και τα διυλιστήρια αναμένεται να κινηθεί στα 30 λεπτά ανά λίτρο.Το ποσό θα αφαιρείται από την τιμή που θα έχει διαμορφωθεί κατά την έναρξη διάθεσης του καυσίμου, καθορίζοντας την τελική τιμή λιανικής.
Στόχος είναι η τιμή να κινηθεί στην περιοχή των 1,70-1,75 ευρώ ανά λίτρο, στα επίπεδα δηλαδή στα οποία είχε διαμορφωθεί το πετρέλαιο θέρμανσης τον περασμένο Απρίλιο.
Οι τελικές τιμές θα εξαρτηθούν, πάντως, από τις συνθήκες που θα επικρατούν στις διεθνείς αγορές κατά την ημερομηνία έναρξης της διάθεσης.
Αύξηση 15%-20% στο επίδομα θέρμανσης
Πέρα από την επιδότηση στην αντλία, το πακέτο των μέτρων περιλαμβάνει και την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης κατά 15%-20%, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες.
Η ενίσχυση θα αφορά τις επιλέξιμες πηγές ενέργειας και αναμένεται να ισχύσει για ολόκληρη τη χειμερινή περίοδο, χωρίς να υπόκειται στην ίδια διαδικασία αναθεώρησης ανά 15 ημέρες που θα εφαρμόζεται στις επιδοτήσεις των καυσίμων. Το, δε, ύψος του επιδόματος διαφοροποιείται ανάλογα με την περιοχή και τα χαρακτηριστικά του νοικοκυριού, αλλά και με το μέσο θέρμανσης.
Ρεύμα: Άνοδος 19,3% στη χονδρεμπορική τιμή τον Σεπτέμβριο
Οι πιέσεις στο ενεργειακό κόστος, πάντως, αποτυπώνονται και στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, με τους καταναλωτές να αναμένουν την 1η Οκτωβρίου τις ανακοινώσεις των παρόχων για τα τιμολόγια του επόμενου μήνα.
Η μέση χονδρεμπορική τιμή ηλεκτρικής ενέργειας διαμορφώθηκε τον Αύγουστο περίπου στα 133 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση περίπου 21% σε σχέση με τον Ιούλιο. Τον Σεπτέμβριο ενισχύθηκε περαιτέρω, φτάνοντας περίπου στα 159,6 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά 19,3% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.
Έντονες είναι οι διακυμάνσεις και σε ημερήσιο επίπεδο. Στις 25 Σεπτεμβρίου η τιμή έφτασε τα 213,62 ευρώ/MWh, ενώ στις 27 Σεπτεμβρίου υποχώρησε στα 101,74 ευρώ/MWh. Για σήμερα, δε, η τιμή στην χονδρεμπορική αγορά διαμορφώνεται στα 135.11 ευρώ/MWh με άνοδο κατά 32,80%.
Το ερώτημα πλέον είναι σε ποιο βαθμό η άνοδος της χονδρεμπορικής αγοράς θα αποτυπωθεί στα πράσινα τιμολόγια λιανικής του Οκτωβρίου. Τον Σεπτέμβριο, πάντως, τα μπλε σταθερά τιμολόγια ξεκινούσαν από περίπου 11,5 λεπτά ανά κιλοβατώρα, προσφέροντας ασφαλές καταφύγιο, όταν η χαμηλότερη τιμή στα πράσινα κυμαινόμενα διαμορφωνόταν στα 14,7 λεπτά/kWh.
Η ενεργειακή ακρίβεια στο τραπέζι της Ευρώπης
Η δυνατότητα περαιτέρω παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας συνδέεται και με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, αλλά και με τις αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Μιλώντας στο Bloomberg, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα διαθέτει μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τη στήριξη των εισοδημάτων, επισημαίνοντας παράλληλα ότι ενδέχεται να χρειαστεί ευρωπαϊκή παρέμβαση.
Αναφερόμενος στη φορολογία των καυσίμων, σημείωσε ότι βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα, διευκρινίζοντας ότι μια μείωση των φόρων θα απαιτούσε την εξεύρεση δημοσιονομικών ισοδυνάμων. Άφησε, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής παρέμβασης, εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκή ευελιξία.
