Στην τελική ευθεία μπαίνει το πρόγραμμα «Ανακαινίζω», συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ, που συνδυάζει την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών με την ήπια ενεργειακή τους αναβάθμιση. Συγκεκριμένα, την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου λήγει η προθεσμία για την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, ενώ το ενδιαφέρον των ιδιοκτητών έχει ήδη ξεπεράσει κάθε προσδοκία.
Συγκεκριμένα, οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα ξεπερνούν, με βάση πληροφορίες, τις 93.000, με περίπου 80.000 να αφορούν κύριες κατοικίες και περισσότερες από 13.000 κλειστά ακίνητα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αξιοποίηση του αποθέματος των κλειστών κατοικιών, καθώς, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών, οι αιτήσεις για κλειστά ακίνητα που έχουν υποβληθεί από το 2024 και μετά αναμένεται να εγκριθούν στο σύνολό τους.
Έως 36.000 ευρώ η επιδότηση
Το πρόγραμμα προβλέπει επιχορήγηση που μπορεί να φτάσει έως και τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία, με ανώτατη χρηματοδότηση 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη έως 2.500 ευρώ για δαπάνες που αφορούν μελέτες, άδειες και ελέγχους.
Το ποσοστό επιχορήγησης διαμορφώνεται, ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και την πλήρωση συγκεκριμένων προϋποθέσεων, από 70% έως 95%.
Ειδικότερα, η βασική επιχορήγηση ανέρχεται σε:
80% για δικαιούχους χαμηλών εισοδημάτων,
70% για δικαιούχους μεσαίων εισοδημάτων.
Τα ποσοστά μπορούν να ενισχυθούν σωρευτικά κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες για κατοικίες που βρίσκονται σε ορεινές ή νησιωτικές περιοχές, καθώς και για συγκεκριμένες κατηγορίες δικαιούχων.
Η προσαύξηση αφορά, μεταξύ άλλων, μονογονεϊκές οικογένειες στις οποίες ο γονέας ασκεί την αποκλειστική επιμέλεια, τρίτεκνους και πολύτεκνους, καθώς και άτομα με αναπηρία ή οικογένειες στις οποίες υπάρχει άτομο με αναπηρία. Στην τελευταία περίπτωση, η προσαύξηση εφαρμόζεται όταν η επιδοτούμενη κατοικία προορίζεται για ιδιοκατοίκηση.
Ποιες κατοικίες μπορούν να ενταχθούν
Επιλέξιμες είναι κατοικίες οι οποίες πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει:
η οικοδομική άδεια να έχει εκδοθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990,
το ακίνητο να υφίσταται νόμιμα και να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέο,
να κατατάσσεται ενεργειακά στην κατηγορία Γ ή χαμηλότερη,
η επιφάνεια των κύριων χώρων να μην υπερβαίνει τα 120 τ.μ.
Για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες το όριο επιφάνειας αυξάνεται στα 150 τ.μ., χωρίς ωστόσο να αυξάνεται το ανώτατο ποσό επιχορήγησης των 36.000 ευρώ.
Στο επίκεντρο τα κλειστά ακίνητα
Σημαντικές αλλαγές έγιναν κατά τη διάρκεια της περιόδου υποβολής αιτήσεων, διευρύνοντας την πρόσβαση των ιδιοκτητών στο πρόγραμμα.
Για τις κλειστές κατοικίες, το ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό πλήρους κυριότητας ή επικαρπίας μειώθηκε από 50% σε 20%.
Παράλληλα, διπλασιάστηκε το ανώτατο όριο κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας που λαμβάνεται υπόψη για τον χαρακτηρισμό μιας κατοικίας ως ουσιαστικά μη χρησιμοποιούμενης. Το όριο ανέρχεται πλέον σε 100 kWh.
Συγκεκριμένα, για τα έτη 2024 και 2025 θα πρέπει να έχει καταγραφεί συνολική κατανάλωση μικρότερη των 100 kWh, σύμφωνα με τις μετρήσεις του ΔΕΔΔΗΕ.
Για το διάστημα από 1 Ιανουαρίου 2026 έως την ημερομηνία υποβολής του αιτήματος έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, η καταγεγραμμένη κατανάλωση δεν θα πρέπει επίσης να υπερβαίνει το αντίστοιχο όριο, αναγόμενο αναλογικά στο χρονικό διάστημα που έχει παρέλθει.
Μία ακόμη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα των πολιτών να υποβάλουν αίτηση χρηματοδότησης για περισσότερες από μία κλειστές κατοικίες κατά το δεύτερο στάδιο υλοποίησης της δράσης.
Τι ισχύει για τους ιδιοκτήτες
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν αποκλειστικά φυσικά πρόσωπα. Για τις κλειστές κατοικίες, ο ιδιοκτήτης θα πρέπει, μετά την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων και για τουλάχιστον πέντε χρόνια, είτε να χρησιμοποιήσει το ακίνητο ως κύρια κατοικία είτε να το διαθέσει σε μακροχρόνια μίσθωση. Στη δεύτερη περίπτωση, προβλέπεται η υποχρέωση διατήρησης σταθερού μισθώματος τουλάχιστον για τα πρώτα τρία χρόνια.
Για τις ανοικτές κατοικίες, προϋπόθεση είναι να χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία, ενώ η χρήση αυτή θα πρέπει να διατηρηθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά την ολοκλήρωση της δράσης.
Σε κάθε περίπτωση, οι κατοικίες που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα δεν μπορούν να διατεθούν για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον πέντε χρόνια από την ολοκλήρωση της δράσης.
Πώς εκδίδεται η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας
Η προθεσμία για την έκδοση της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας, όπως προαναφέρθηκε, εκπνέει την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της πλατφόρμας anakainisi.gov.gr, ενώ η υπηρεσία είναι διαθέσιμη και μέσω του gov.gr, στην κατηγορία «Περιουσία και Φορολογία» και στην υποκατηγορία «Επιδοτήσεις πολιτών».
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας υποβολής, οι δικαιούχοι θα πρέπει να συγκεντρώσουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και να προχωρήσουν στην οριστικοποίηση των ακινήτων που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα μέσω του Gov.gr.
Για τις κύριες κατοικίες, η σειρά προτεραιότητας των αιτήσεων χρηματοδότησης θα καθοριστεί με βάση το εισόδημα των αιτούντων.