Τον αντίκτυπο της ενεργειακής κρίσης στην ελληνική οικονομία αναμένεται να αποτυπώσουν οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίες δημοσιοποιούνται σήμερα, Τρίτη 17 Νοεμβρίου. Συγκεκριμένα, η πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας, η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων και οι επιπτώσεις τους στην οικονομική δραστηριότητα αποτελούν βασικές παραμέτρους των νέων εκτιμήσεων, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να δημιουργεί αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Για την Ελλάδα, ιδιαίτερο ενδιαφέρον, μάλιστα, παρουσιάζουν οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό, καθώς η ενεργειακή αναταραχή εξακολουθεί να επηρεάζει το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές και τη συνολική αλυσίδα διάθεσης αγαθών και υπηρεσιών. Τα νεότερα δεδομένα προϊδεάζουν για περαιτέρω ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεων της Κομισιόν, με τις πιέσεις στις τιμές να αποδεικνύονται πιο επίμονες από τις αρχικές προσδοκίες.
Η ενέργεια συντηρεί τις πληθωριστικές πιέσεις
Σύμφωνα, δε, με τις τελευταίες πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προβλέψει μέσο ετήσιο πληθωρισμό 3,9% για το 2026 και 2,8% για το 2027. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις αυτές, θα πρόκειται για νέα αναθεώρηση προς τα πάνω σε σχέση με τις εαρινές προβλέψεις, όταν ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υπολογιζόταν στο 3,7% για το 2026 και στο 2,4% για το 2027.
Η απόσταση από τις εκτιμήσεις του φθινοπώρου του 2025 είναι ακόμη μεγαλύτερη. Τότε η Κομισιόν τοποθετούσε τον πληθωρισμό του 2026 στο 2,3%, εκτιμώντας ότι οι ανατιμήσεις θα αποκλιμακώνονταν ταχύτερα.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο που εξακολουθεί να διαδραματίζει η ενέργεια στη διαμόρφωση του κόστους ζωής. Παρά την όποια υποχώρηση από τα υψηλότερα επίπεδα, οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου παραμένουν παράγοντες κινδύνου για την οικονομία, καθώς οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές περνούν σταδιακά στην εγχώρια αγορά καυσίμων και ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι επιπτώσεις, ωστόσο, δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς ενέργειας. Το αυξημένο κόστος μεταφέρεται στις μεταφορές, στη βιομηχανική παραγωγή, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στη λειτουργία των επιχειρήσεων, ενισχύοντας τις πιέσεις στις τελικές τιμές προϊόντων και υπηρεσιών. Για τα νοικοκυριά, αυτό σημαίνει περαιτέρω επιβάρυνση του διαθέσιμου εισοδήματος, ενώ για τις επιχειρήσεις δημιουργείται πρόσθετη πίεση στο λειτουργικό κόστος και στην ανταγωνιστικότητά τους.
Στο επίκεντρο και οι προβλέψεις για την ανάπτυξη
Εξίσου σημαντικό είναι το σκέλος των εκτιμήσεων για την οικονομική μεγέθυνση. Η ενεργειακή αβεβαιότητα αποτελεί παράγοντα που μπορεί να περιορίσει την κατανάλωση και να επηρεάσει τις επενδυτικές αποφάσεις, ιδίως σε κλάδους με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση.
Στις εαρινές προβλέψεις της, ήδη, η Κομισιόν είχε ήδη περιορίσει τον πήχη της ελληνικής ανάπτυξης στο 1,8% για το 2026, από 2,2% που προέβλεπε το φθινόπωρο του 2025. Για το 2027, η εκτίμηση είχε διαμορφωθεί στο 1,6%, έναντι 1,7% προηγουμένως.
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στο κατά πόσο οι νέες προβλέψεις θα αποτυπώσουν πρόσθετες πιέσεις από το ενεργειακό μέτωπο ή εάν θα επιβεβαιώσουν τη σχετική ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων αναμένεται να εξακολουθήσουν να στηρίζουν την αναπτυξιακή δραστηριότητα. Παράλληλα, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα διατηρήσει ρυθμό ανάπτυξης υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τα ενεργειακά δεδομένα στο τραπέζι του προϋπολογισμού
Οι νέες εκτιμήσεις των Βρυξελλών αποκτούν, πάντως, ιδιαίτερη σημασία για το οικονομικό επιτελείο, καθώς προηγούνται της κατάθεσης του κρατικού προϋπολογισμού του 2027 στη Βουλή την Παρασκευή.
Το προσχέδιο του προϋπολογισμού, που κατατέθηκε στις 5 Οκτωβρίου, προβλέπει ανάπτυξη 2% για το 2026 και 2,3% για το 2027. Το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,6% του ΑΕΠ για φέτος και στο 3,3% για την επόμενη χρονιά, ενώ το δημόσιο χρέος προβλέπεται να περιοριστεί από το 136,7% στο 128,8% του ΑΕΠ.
Στο φόντο αυτό, αναμφισβήτητα, οι φθινοπωρινές προβλέψεις της Επιτροπής θα αποτελέσουν βασικό σημείο αναφοράς για την οριστικοποίηση των μακροοικονομικών παραδοχών. Ιδιαίτερη, μάλιστα, σημασία θα έχει η αξιολόγηση των ενεργειακών κινδύνων και του τρόπου με τον οποίο αυτοί επηρεάζουν τον πληθωρισμό, την αγοραστική δύναμη και τις προοπτικές ανάπτυξης.