Το ισχυρότερο από το συνηθισμένο El Niño του 2026 στον Ειρηνικό έχει προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στα επίπεδα ηλιακής ακτινοβολίας σε πολλές περιοχές του πλανήτη, επηρεάζοντας την απόδοση των φωτοβολταϊκών έργων και ανατρέποντας τις αρχικές προβλέψεις για την παραγωγή τους.
Νέα ανάλυση της Solargis, εταιρείας που παρέχει δεδομένα και λογισμικό για την ηλιακή ενέργεια, δείχνει ότι η οριζόντια παγκόσμια ακτινοβολία (GHI), δηλαδή η ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει σε μια οριζόντια επιφάνεια στο έδαφος, παρουσίασε αποκλίσεις άνω του 30% από τους μακροπρόθεσμους εποχικούς μέσους όρους σε ορισμένες περιοχές.
Η ανάλυση αφορά τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο και αποδίδει μεγάλο μέρος των μεταβολών στο El Niño, αλλά και στις υψηλότερες από τις κανονικές θερμοκρασίες που επικράτησαν σε εκτεταμένες περιοχές.
Μεγάλες αποκλίσεις από περιοχή σε περιοχή
Στη Νότια Αμερική, τα επίπεδα ηλιακής ακτινοβολίας ήταν πάνω από 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο σε μεγάλο μέρος της λεκάνης του ποταμού Παρανά, στη βόρεια Αργεντινή, την Ουρουγουάη και τη νότια Βραζιλία.
Αντίθετα, στη Δυτική Ευρώπη καταγράφηκαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα, με την GHI να ξεπερνά κατά περισσότερο από 20% τον μέσο όρο στη νότια Αγγλία, την Ουαλία και τη Νορμανδία.
Στη Βόρεια Ευρώπη, η ηλιακή ακτινοβολία ήταν κατά 5%-25% χαμηλότερη από τα κανονικά επίπεδα σε περιοχές της Σκανδιναβίας, της Φινλανδίας και της Σκωτίας.
Στην Αφρική, οι διακυμάνσεις ήταν ακόμη μεγαλύτερες. Στην περιοχή του Κόλπου της Γουινέας τα επίπεδα ήταν πάνω από 20% χαμηλότερα από τον μέσο όρο, ενώ σε τμήματα της Κένυας και της Αιθιοπίας ήταν έως και 20% υψηλότερα. Στην ανατολική Μαδαγασκάρη η θετική απόκλιση έφτασε το 30%.
Στην Ινδία, η GHI υποχώρησε κατά 5%-20% σε αρκετές κεντρικές και ανατολικές πολιτείες, ενώ περιοχές που επηρεάστηκαν λιγότερο από τους μουσώνες κατέγραψαν έως και 20% υψηλότερα επίπεδα.
Ιδιαίτερα μεγάλες θετικές αποκλίσεις καταγράφηκαν στη Νοτιοανατολική Ασία και τον δυτικό Ειρηνικό, όπου σε ορισμένες περιοχές η ηλιακή ακτινοβολία ήταν πάνω από 30% υψηλότερη από τον μέσο όρο.
Στην Κίνα, η GHI ήταν 5%-25% υψηλότερη στη λεκάνη του Σιτσουάν, ενώ στην κεντρική Κίνα και τη Μογγολία οι αυξήσεις κυμάνθηκαν γενικά μεταξύ 2% και 15%.
Οι επιπτώσεις στις ΗΠΑ και τον Καναδά
Στη Βόρεια Αμερική, οι μεταβολές διέφεραν σημαντικά από μήνα σε μήνα, με αποτέλεσμα το συνολικό καλοκαιρινό ισοζύγιο να εμφανίζεται σχετικά ισορροπημένο σε μεγάλο μέρος της ηπείρου.
Στις ηπειρωτικές Ηνωμένες Πολιτείες, οι μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν στις κεντρικές περιοχές, όπου οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν κατά περισσότερο από 2,5°C τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.
Στον βόρειο Καναδά, οι θερμοκρασίες ήταν περίπου 4°C υψηλότερες από τα ιστορικά επίπεδα. Ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών και ξηρασίας συνέβαλε στην εκδήλωση εκτεταμένων πυρκαγιών.
Ο καπνός από τις πυρκαγιές μπορεί να περιορίσει την ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει στα φωτοβολταϊκά πάνελ και, κατά συνέπεια, την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, οι πυρκαγιές ενδέχεται να απειλήσουν και υποδομές παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Νέες προκλήσεις για επενδυτές και παραγωγούς
Η Solargis επισημαίνει ότι οι μεταβολές στο ηλιακό δυναμικό δεν μπορούν πάντα να αποτυπωθούν επαρκώς από τα ιστορικά δεδομένα και τα μοντέλα πρόβλεψης. Αυτό δημιουργεί πρόσθετες δυσκολίες στην αξιολόγηση της πραγματικής απόδοσης ενός φωτοβολταϊκού έργου.
Όπως ανέφερε ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Marcel Suri, το καλοκαίρι του 2026 ανέδειξε τον βαθμό στον οποίο οι πραγματικές συνθήκες ηλιακής ακτινοβολίας μπορούν να αποκλίνουν από τους ιστορικούς μέσους όρους σε μεγάλες αγορές.
Για τους επενδυτές και τους ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών έργων, το ζήτημα είναι να διαχωρίσουν τις μεταβολές στην παραγωγή που οφείλονται στις καιρικές συνθήκες από εκείνες που συνδέονται με πραγματική υποαπόδοση ενός έργου.
Στην εξίσωση προστίθενται και άλλοι παράγοντες. Η παρατεταμένη ξηρασία, για παράδειγμα, μπορεί να αυξήσει τη συσσώρευση σκόνης και ρύπων στα πάνελ, περιορίζοντας την παραγωγή.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ντάλας στο Τέξας, όπου σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση της Solcast οι απώλειες από τη συσσώρευση ρύπων στα φωτοβολταϊκά πλησίασαν το 2% στα τέλη Αυγούστου, στο υψηλότερο επίπεδο για την ίδια περίοδο των τελευταίων 20 ετών.
Η Solargis εκτιμά ότι η συνεχής παρακολούθηση των καιρικών συνθηκών και η αξιοποίηση επικαιροποιημένων δεδομένων υψηλής ανάλυσης θα αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τον τεχνικό σχεδιασμό και τα χρηματοοικονομικά μοντέλα των φωτοβολταϊκών έργων, ιδιαίτερα καθώς αυξάνονται οι αποκλίσεις από τα ιστορικά πρότυπα.
Πηγή: pv-magazine
