Οι ασιατικές κυβερνήσεις, σε μια περιοχή που αποτελεί τον μεγαλύτερο εισαγωγέα πετρελαίου παγκοσμίως, δίνουν αγώνα δρόμου για να περιορίσουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν. Παρά τις προσπάθειες εξεύρεσης εναλλακτικών λύσεων και στήριξης των οικονομιών, το οικονομικό βάρος αυξάνεται διαρκώς και κατανέμεται άνισα μεταξύ των χωρών.
Η αναταραχή στις αγορές ενέργειας οδήγησε την Ασιατική Τράπεζα Ανάπτυξης σε αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την ανάπτυξη στην αναπτυσσόμενη Ασία και τον Ειρηνικό, στο 4,7% για το 2026 και 4,8% για το 2027, από 5,1% προηγουμένως. Παράλληλα, αύξησε την εκτίμηση για τον πληθωρισμό στο 5,2% για το τρέχον έτος.
Καθοριστικό πλήγμα αποτέλεσε η διαταραχή στις ροές πετρελαίου, καθώς οι εισαγωγές της Ασίας –που απορροφά περίπου το 85% των εξαγωγών αργού από τον Περσικό Κόλπο– μειώθηκαν κατά 30% τον Απρίλιο σε ετήσια βάση, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα από το 2015. Η σχεδόν πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για την παγκόσμια τροφοδοσία ενέργειας, επιδείνωσε την κατάσταση.
Οι κυβερνήσεις της περιοχής επιχειρούν να απορροφήσουν το αρχικό σοκ μέσω επιδοτήσεων και φορολογικών ελαφρύνσεων στα καύσιμα. Ωστόσο, η στρατηγική αυτή επιβαρύνει σημαντικά τα δημόσια οικονομικά, ιδίως στις χώρες της Νότιας Ασίας, όπου τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι ήδη περιορισμένα.
Στην Ινδία, ο κρατικά ελεγχόμενος τομέας διύλισης διατηρεί τεχνητά χαμηλές τις τιμές καυσίμων, απορροφώντας μεγάλες ζημιές. Αναλυτές εκτιμούν, ωστόσο, ότι αυξήσεις είναι πιθανές μετά την ολοκλήρωση των εκλογικών διαδικασιών. Παράλληλα, πολλές χώρες λαμβάνουν μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης ή της αποθεματοποίησης καυσίμων, ενώ άλλες επιβάλλουν περιορισμούς στις εξαγωγές.
Η Κίνα εμφανίζεται πιο θωρακισμένη, χάρη στα σημαντικά αποθέματα, τη διαφοροποιημένη ενεργειακή της πολιτική και τον έλεγχο των εξαγωγών. Αντίθετα, οικονομίες όπως το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και η Σρι Λάνκα θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από επιδοτήσεις για την προστασία των καταναλωτών.
Στις αγορές συναλλάγματος, τα νομίσματα των αναδυόμενων οικονομιών της Ασίας καταγράφουν σημαντικές απώλειες έναντι του δολαρίου, αντανακλώντας τις πιέσεις που δέχονται. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Ιαπωνία παρεμβαίνουν για να στηρίξουν τα νομίσματά τους και αξιοποιούν στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου.
Παρά τις δυσκολίες, αναλυτές εκτιμούν ότι η περιοχή εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σύγκριση με την ενεργειακή κρίση του 2022. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο αυτή η ανθεκτικότητα βασίζεται σε σταθερούς διαρθρωτικούς παράγοντες ή σε προσωρινή αξιοποίηση αποθεμάτων και πόρων.
Οι αντιδράσεις των χωρών ποικίλλουν: η Ινδονησία στρέφεται στην εγχώρια αγορά και αναζητά νέες πηγές προμήθειας, η Ταϊλάνδη περιορίζει τις εισαγωγές λόγω αυξημένων αποθεμάτων, ενώ η Ιαπωνία ενισχύει τις εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες, παρά το υψηλότερο κόστος.
Η ενεργειακή κρίση αναδεικνύει τις διαρθρωτικές αδυναμίες αλλά και τα περιθώρια προσαρμογής των ασιατικών οικονομιών, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας.
Πηγή: Reuters