Ένα προτεινόμενο έργο αντλησιοταμίευσης πάνω από τον ταμιευτήρα Κόζιακ στη δυτική Βόρεια Μακεδονία θα μπορούσε να εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας παγκοσμίως, σύμφωνα με νέα επιτόπια ανάλυση του Μακεδόνα ερευνητή Ίλια Μπεντέβσκι, όπως μετέδωσαν τοπικά μέσα ενημέρωσης.
Η πρόταση επικεντρώνεται σε μια φυσική κοιλότητα που βρίσκεται στο όρος Σούβα Γκόρα, πάνω από τον υδροηλεκτρικό ταμιευτήρα Κόζιακ. Ο Μπεντέβσκι δήλωσε ότι πρόσφατες επιτόπιες αυτοψίες και μετρήσεις εδάφους δείχνουν πως η περιοχή μπορεί να συγκρατήσει δεκάδες εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού και να αποθηκεύσει περισσότερη ενέργεια από ορισμένες από τις μεγαλύτερες μονάδες αντλησιοταμίευσης στον κόσμο.
Η μελέτη αποτελεί μία από τις λίγες που εξετάζουν τη σκοπιμότητα κατασκευής ενός αναστρέψιμου υδροηλεκτρικού σταθμού αντλησιοταμίευσης στην περιοχή. Οι μονάδες αυτού του τύπου λειτουργούν σαν γιγαντιαίες «μπαταρίες»: αντλούν νερό προς τα πάνω όταν υπάρχει πλεόνασμα ηλεκτρικής ενέργειας και το απελευθερώνουν μέσω στροβίλων όταν αυξάνεται η ζήτηση.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε μια μεγάλη φυσική λεκάνη πάνω από τη λίμνη Κόζιακ, η οποία –όπως υποστηρίζει– μοιάζει με σφαιρική κοιλότητα πλάτους περίπου ενός χιλιομέτρου. Με βάση μετρήσεις του εδάφους και δεδομένα από το Google Earth, οι ερευνητές εκτίμησαν ότι η φυσική λεκάνη μπορεί να συγκρατήσει περίπου 27,3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού χωρίς πρόσθετες κατασκευές. Με υψομετρική διαφορά περίπου 800 μέτρων μεταξύ της άνω λεκάνης και του ταμιευτήρα Κόζιακ, το σημείο θα μπορούσε θεωρητικά να αποθηκεύσει περίπου 59,5 γιγαβατώρες ενέργειας.
Για να καταδείξει το μέγεθος του έργου, ο Μπεντέβσκι συνέκρινε τη δυναμική του με την παραγωγή του λιγνιτικού σταθμού TPP Bitola, του μεγαλύτερου παραγωγού ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Σύμφωνα με την ανάλυση, η αποθηκευμένη ενέργεια θα μπορούσε θεωρητικά να καλύψει ισοδύναμη παραγωγή για περισσότερες από τέσσερις ημέρες.
Η μελέτη εξετάζει και ένα δεύτερο σενάριο, που προβλέπει επέκταση φράγματος κατά 30 μέτρα στο χαμηλότερο σημείο της λεκάνης. Σε αυτή την περίπτωση, η συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης θα μπορούσε να αυξηθεί στα περίπου 60,9 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού, ανεβάζοντας τη θεωρητική δυνατότητα αποθήκευσης ενέργειας στις 110,9 γιγαβατώρες.
Αν αυτό επιτευχθεί, το έργο θα ξεπερνούσε ακόμη και τη χωρητικότητα της μεγαλύτερης υφιστάμενης μονάδας αντλησιοταμίευσης στον κόσμο, του σταθμού Fengning στην Κίνα, ο οποίος εκτιμάται ότι διαθέτει αποθηκευτική ικανότητα περίπου 40 γιγαβατωρών. Ο σταθμός Fengning, που βρίσκεται στην επαρχία Χεμπέι, έχει εγκατεστημένη ισχύ 3,6 γιγαβάτ και σχεδιάστηκε για να εξισορροπεί την ηλεκτροπαραγωγή από ανανεώσιμες πηγές, όπως η αιολική και η ηλιακή ενέργεια.
Ο Μπεντέβσκι υποστηρίζει ότι η περιοχή της Σούβα Γκόρα θα μπορούσε να εξελιχθεί σε στρατηγικό ενεργειακό asset για τη Βόρεια Μακεδονία, καθώς η χώρα αυξάνει την παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αναζητά τρόπους σταθεροποίησης του ηλεκτρικού της δικτύου.
Ωστόσο, το σχέδιο παραμένει σε θεωρητικό στάδιο και δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί επίσημες τεχνικές, περιβαλλοντικές ή οικονομικές μελέτες σκοπιμότητας. Έργα αντλησιοταμίευσης αυτού του μεγέθους απαιτούν συνήθως εκτεταμένες γεωλογικές αναλύσεις, περιβαλλοντικές αξιολογήσεις, σχεδιασμό υποδομών και κυβερνητικές εγκρίσεις πριν μπορέσουν να προχωρήσουν σε φάση κατασκευής.
