Αλλαγή καυσίμου σχεδιάζει η Βόρεια Μακεδονία για το ενεργειακό συγκρότημα REK Bitola, με το φυσικό αέριο να προορίζεται να λειτουργήσει ως μεταβατική λύση για την παραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας. Το συγκρότημα βρίσκεται κοντά στην πόλη Μπίτολα, στον δήμο Νοβάτσι, και αποτελεί βασικό κρίκο του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας.
Το πρώτο βήμα είναι η μελέτη σκοπιμότητας για την κατασκευή μονάδας συμπαραγωγής στο Block 1 του REK Bitola. Η μονάδα θα παράγει ηλεκτρισμό και θερμότητα, ενώ το σχέδιο περιλαμβάνει και την επέκταση του δικτύου τηλεθέρμανσης που εξυπηρετεί την πόλη της Μπίτολα.
Την προώθηση του έργου έχει αναλάβει η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού Power Plants of North Macedonia (ESM). Ο πρωθυπουργός Χρίστιαν Μίτσκοσκι δήλωσε ότι το σχέδιο βρίσκεται σε εξέλιξη και ότι η ESM συζητά με την Παγκόσμια Τράπεζα, προσθέτοντας ότι αναμένονται σύντομα θετικές εξελίξεις.
Η ESM απηύθυνε τον Ιούλιο πρόσκληση σε εταιρείες για την εκπόνηση της μελέτης. Η χρηματοδότησή της θα γίνει μέσω επιχορήγησης της Παγκόσμιας Τράπεζας, ενώ η αξιολόγηση των προσφορών θα ακολουθήσει τους κανόνες προμηθειών της. Η εταιρεία σχεδιάζει να υπογράψει σύμβαση με τον επιλεγμένο σύμβουλο τον Δεκέμβριο του 2026, με τη μελέτη να πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2027.
Οι αγωγοί με Ελλάδα και Σερβία
Η προοπτική του έργου συνδέεται άμεσα με την πρόσβαση της Βόρειας Μακεδονίας σε νέες ποσότητες φυσικού αερίου. Ο διασυνδετήριος αγωγός με την Ελλάδα αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2027, ενώ η σύνδεση με τη Σερβία προβλέπεται να είναι έτοιμη έως το τέλος του 2028.
«Αυτοί οι δύο αγωγοί φυσικού αερίου θα ενισχύσουν σημαντικά τη γεωστρατηγική σημασία της Βόρειας Μακεδονίας, δημιουργώντας παράλληλα ευκαιρίες για επενδυτές που ενδιαφέρονται να κατασκευάσουν μονάδες ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο», δήλωσε ο Μίτσκοσκι.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε επίσης ότι οι νέες υποδομές θα μπορούσαν να διευκολύνουν τη μετατροπή και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων θερμικών σταθμών. Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσαν να διατηρηθούν θέσεις εργασίας και να συνεχίσουν να λειτουργούν οι εγκαταστάσεις.
Στο σχέδιο και οι σταθμοί Negotino και Oslomej
Η αντικατάσταση του άνθρακα και του μαζούτ από φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο αποτελεί βασικό σκέλος του μακροπρόθεσμου ενεργειακού σχεδιασμού της χώρας. Πέρα από το REK Bitola, στο επίκεντρο βρίσκεται και ο θερμικός σταθμός Negotino.
Για το REK Bitola, η ESM έχει ήδη υπογράψει με την Παγκόσμια Τράπεζα συμφωνία επιχορήγησης ύψους 2,4 εκατ. δολαρίων. Η χρηματοδότηση αφορά τις προπαρασκευαστικές εργασίες για την κατασκευή της μονάδας συμπαραγωγής φυσικού αερίου στο Block 1.
Ο σταθμός Negotino, που λειτουργεί επί δεκαετίες με μαζούτ, εξετάζεται είτε να μετατραπεί πλήρως ώστε να χρησιμοποιεί φυσικό αέριο είτε να αντικατασταθεί από νέα μονάδα μεγαλύτερης ισχύος.
Διαφορετική είναι η κατεύθυνση για τον REK Oslomej, όπου το φυσικό αέριο προβλέπεται να αξιοποιηθεί μόνο ως μεταβατικό καύσιμο. Εκεί, η ESM δίνει προτεραιότητα στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με την κατασκευή φωτοβολταϊκών σταθμών μεγάλης κλίμακας.
