«Η μόνη χρησιμότητα της οικονομικής πρόβλεψης είναι να κάνει την αστρολογία να φαίνεται αξιοσέβαστη» είχε πει πριν από πέντε δεκαετίες ο διάσημος οικονομολόγος Τζων Κένεθ Γκαλμπρέιθ, επιχειρώντας να εξηγήσει πόσο δύσκολες είναι οι προβλέψεις και πόσο έξω πέφτουν, ειδικά σε περιόδους κρίσεων.
Κι όμως παρά το απρόβλεπτο των όσων βιώνουμε το τελευταίο δεκαήμερο, υπήρχε σενάριο στον προϋπολογισμό του 2026, που τα είχε προβλέψει και μάλιστα με σχετική ακρίβεια. Περιλαμβάνονταν στα σενάρια κινδύνου του ελληνικού κρατικού προϋπολογισμού.
Κάθε χρόνο ο κρατικός προϋπολογισμός περιλαμβάνει κάποιες πηγές κινδύνου. Τις αποκαλεί «ανάλυση ευαισθησίας». Αυτό το κεφάλαιο σπανίως το διαβάζει κάποιος και συνήθως ανατρέχει μόνο σε περιόδους που τα πράγματα δεν πάνε καλά. Μια από αυτές τις στιγμές είναι και αυτή που βιώνουμε τις τελευταίες μέρες.
Στο φετινό κείμενο του προϋπολογισμού περιλαμβάνονται τρία σενάρια κινδύνου. Το πρώτο σενάριο εξετάζει τις επιπτώσεις μιας ανατίμησης του ευρώ σε σχέση με το δολάριο κατά 10%. Το δεύτερο σενάριο εξετάζει τις επιπτώσεις μιας αύξησης του επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 100 μονάδες βάσης, δηλαδή κατά μια ολόκληρη μονάδα. Το τρίτο σενάριο εξετάζει τις επιπτώσεις μιας αύξησης της διεθνούς τιμής του πετρελαίου κατά 40 δολάρια το βαρέλι. Δεδομένου ότι το βασικό σενάριο για την τιμή του πετρελαίου ήταν τα 62,5 δολάρια το βαρέλι, αν προσθέσουμε τα 40 δολάρια της μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα ακραίας εκτίμησης, είναι σαφές ότι από την Δευτέρα το πρωί βρισκόμαστε ακριβώς πάνω στο τρίτο σενάριο κινδύνου του προϋπολογισμού.
Οι συντάκτες του κειμένου περιγράφουν στο τρίτο σενάριο, μια οικονομία με μεγαλύτερη ακρίβεια, μικρότερη κατανάλωση, λιγότερες επενδύσεις, αύξηση των εισαγωγών και επιβράδυνση του ΑΕΠ. Θα χαθεί περίπου μισή μονάδα ανάπτυξης (πάνω από 1,2 δις. ευρώ), οι εισαγωγές λόγω πετρελαίου θα αυξηθούν κατά 7,4% σε σχέση με το βασικό σενάριο, ενώ η ακρίβεια θα επιστρέψει με έντονους ρυθμούς, καθώς ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 4,7% έναντι 2,2% που προβλέπει ο προϋπολογισμός.
Το ακόμα πιο ενδιαφέρον, είναι ότι και τα δύο άλλα δύο σενάρια έχουν τις πιθανότητες τους να επιβεβαιωθούν. Το πρώτο της ενίσχυσης του ευρώ, βρίσκεται ήδη σε ρώτα προσέγγισης του ακραίου σεναρίου του προϋπολογισμού, γεγονός που λειτουργεί μάλλον προστατευτικά από το αυξημένο κόστος της ενέργειας, που κατά κύριο λόγο αποτιμάται σε δολάρια.
Το δεύτερο σενάριο της επιτοκιακής αύξησης, μπορεί επίσης να υλοποιηθεί στην περίπτωση που επιβεβαιωθεί το τρίτο και έχουμε αυξημένο πληθωρισμό. Το άσχημο και των τριών, είναι ότι και μαζί και κάθε ένα από μόνο του, οδηγούν σε επιβράδυνση της οικονομίας και αυτό κάθε μέρα που συνεχίζονται οι επιχειρήσεις στην Μέση Ανατολή έρχεται και πιο κοντά..
