Το ΙΟΒΕ (Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών) έχει μακρύ ιστορικό επιβεβαιωμένων προειδοποιήσεων. Στη δεκαετία του 2000 μιλούσε συστηματικά για μη βιώσιμο ασφαλιστικό, για εκρηκτική αύξηση του δημοσίου χρέους, για χαμηλή παραγωγικότητα και στρεβλή ανάπτυξη. Έλεγε ότι το μοντέλο δεν βγαίνει και οι κίνδυνοι καραδοκούν. Αυτή άλλωστε είναι η δουλειά του. Να αναλύει, να βγαίνει και να προειδοποιεί.
Μια από αυτές τις προειδοποιήσεις επιχείρησε χτες ο πρόεδρος του, Γιάννης Ρέτσος. «Τα νερά είναι αχαρτογράφητα και δεν βλέπω να υπάρχει επαγρύπνηση και προετοιμασία για μια θύελλα. Γιατί κατά τη γνώμη μου θύελλα έρχεται», επισήμανε και συνέχισε «συμβαίνουν πολλά πράγματα παγκοσμίως. Και στη χώρα μας, βλέπω από την άλλη, μια μακαριότητα και ησυχία που μου δημιουργεί πάρα πολλές απορίες. Υπάρχει μια τελείως ανισόρροπη κατάσταση που θα σκάσει».
Ο γνωστός επιχειρηματίας του τουρισμού (διετέλεσε και πρώην Πρόεδρος ΣΕΤΕ), προφανώς δεν παραγνωρίζει ούτε την οικονομική ούτε την θεσμική θωράκιση της χώρας τα τελευταία χρόνια. Ούτε τα επιτεύγματα της σημερινής κυβέρνησης. Άλλωστε, σε αυτό συνηγορούν, ακόμα και τα στοιχεία από την χτεσινή τριμηνιαία έκθεση που παρουσίασε ο διευθυντής του ΙΟΒΕ Νίκος Βέττας, τα οποία ανέδειξαν μια οικονομία που τρέχει πιο γρήγορα από τις περισσότερες ευρωπαϊκές.
Απλά υπάρχουν ακόμα μεγαλύτερες προσδοκίες. Η οικονομία έχει κάνει άλματα. Πολλοί πιστεύουν όμως, ότι μπορούσε και μπορεί να πάει πολύ καλύτερα. Παράλληλα, η χώρα μπαίνει – αν δεν έχει μπει ήδη – και σε προεκλογική περίοδο, με μια αίσθηση να κυριαρχεί ότι πρέπει να μείνουν στο πλάι όλες οι αλλαγές. Σαν να σκέφτονται, «τα πράγματα πάνε καλύτερα, ας μην τα ταράξουμε».
Η ιστορία της ελληνικής οικονομίας είναι γεμάτη από περιόδους σχετικής άνεσης που αξιοποιήθηκαν για κατανάλωση πολιτικού χρόνου και όχι για χτίσιμο αντοχών. Μόνο που οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις, στη δικαιοσύνη, στη δημόσια διοίκηση, στην σταθερότητα των κανόνων για επενδύσεις, δεν είναι πολυτέλεια για δύσκολες εποχές. Είναι ασπίδα για περιόδους κρίσεων και αστάθειας, σαν αυτές που επικρατούν το τελευταίο διάστημα στο διεθνές περιβάλλον. Από εκεί απειλούμαστε με «θύελλες», οι οποίες αν δεν μας βρουν ισχυρούς, η μικρή μας οικονομία θα κλυδωνιστεί. Αν δεν συνεχίζουμε να αλλάζουμε στον βαθμό που θα έπρεπε, θα συνεχίσουμε να συσσωρεύουμε ευαλωτότητα. Και είτε μας αρέσει είτε δεν μας αρέσει, το διεθνές περιβάλλον βράζει. Και αν οι αγορές για την ώρα αγνοούν το ρίσκο, δεν σημαίνει ότι θα το κάνουν για πάντα.
