Το 2026 δεν θα είναι μια ακόμη χρονιά στην πορεία της ενεργειακής μετάβασης. Θα είναι το σημείο καμπής όπου το ελληνικό ενεργειακό σύστημα θα κληθεί να αποδείξει αν μπορεί να λειτουργήσει ώριμα, αξιόπιστα και οικονομικά, χωρίς τις «πατερίτσες» της πρώτης φάσης των ΑΠΕ και χωρίς να μετακυλίει το κόστος των στρεβλώσεων στους καταναλωτές.
Οι εκκρεμότητες είναι πολλές, άλλες θεσμικές, άλλες καθαρά εταιρικές, αλλά όλες συγκλίνουν σε ένα βασικό ερώτημα. Μπορεί η Ελλάδα να περάσει από την εποχή της ταχείας εγκατάστασης στην εποχή της λειτουργικής επάρκειας;
Το τέλος της αθωότητας για τις ΑΠΕ
Η εκρηκτική ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών έφερε την Ελλάδα κοντά στους ευρωπαϊκούς στόχους νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα. Όμως το 2026 βρίσκει το σύστημα αντιμέτωπο με το τίμημα αυτής της επιτυχίας, περικοπές παραγωγής, μηδενικές ή αρνητικές τιμές και αυξανόμενη αβεβαιότητα εσόδων.
Η αγορά πρέπει να αποκτήσει σαφείς κανόνες για το πότε, πώς και με ποιο κόστος γίνονται οι περικοπές, αλλά και για το ποιος επενδύει σε ευελιξία ώστε αυτές να μειωθούν.
Το 2026 θα κρίνει αν οι ΑΠΕ θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζονται ως «προτεραιότητα πάση θυσία» ή αν θα ενταχθούν σε ένα σύστημα όπου η παραγωγή αμείβεται μόνο όταν έχει πραγματική αξία για το δίκτυο.
Αποθήκευση, το μεγάλο στοίχημα που δεν μπορεί να περιμένει
Χωρίς αποθήκευση, το ελληνικό ενεργειακό μοντέλο απλώς δεν βγαίνει. Μπαταρίες και αντλησιοταμιεύσεις καλούνται να παίξουν τον ρόλο του ρυθμιστή, απορροφώντας πλεονάσματα και καλύπτοντας αιχμές.
Ωστόσο, το 2026 είναι η χρονιά που θα αποκαλυφθεί αν τα έργα αυτά έχουν βιώσιμο επιχειρηματικό μοντέλο, μπορούν να λειτουργήσουν χωρίς διαρκείς στρεβλώσεις στήριξης, και αν εντάσσονται ορθολογικά στις αγορές εξισορρόπησης και επόμενης ημέρας.
Αν το θεσμικό πλαίσιο παραμείνει θολό, η αποθήκευση κινδυνεύει να γίνει το νέο «success story στα χαρτιά», χωρίς την αναμενόμενη συμβολή στο σύστημα.
Δίκτυα, ο πραγματικός «λαιμός του μπουκαλιού»
Η πιο σιωπηλή αλλά και πιο κρίσιμη εκκρεμότητα αφορά τα δίκτυα. Το χάσμα ανάμεσα στον ρυθμό εγκατάστασης ΑΠΕ και στην αναβάθμιση μεταφοράς και διανομής παραμένει.
Χωρίς smart meters σε μαζική κλίμακα, το 2026 δεν μπορεί να υπάρξει πραγματική δυναμική τιμολόγηση, ούτε ενεργός ρόλος καταναλωτή. Και χωρίς αυτά, η αγορά θα συνεχίσει να λειτουργεί με εργαλεία προηγούμενης δεκαετίας.
Λιανική αγορά, διαφάνεια ή νέα κρίση εμπιστοσύνης
Το 2026 αναμένεται αυστηρότερο πλαίσιο για τα τιμολόγια ρεύματος, τις ώρες αιχμής και την πληροφόρηση του καταναλωτή. Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έδειξε ότι η πολυπλοκότητα μπορεί εύκολα να μετατραπεί σε έλλειμμα εμπιστοσύνης.
Η πρόκληση είναι διπλή. Να προστατευτεί ο καταναλωτής χωρίς να «νερωθούν» τα σήματα τιμών και να επιβραβευθεί η ευελιξία χωρίς να δημιουργούνται νέες στρεβλώσεις.
Το 2026 θα δείξει αν η λιανική αγορά ωριμάζει ή αν κινδυνεύει να γίνει ξανά πεδίο πολιτικών παρεμβάσεων.
Επίσης αναμένεται να ξεκαθαρισθεί το τοπίο σε επίπεδο εταιρειών, με την ολοκλήρωση της συγχώνευσης ΗΡΩΝ-NRG και την ενεργοποίηση της Enerwave (πρώην Elpedison), να αλλάζουν το τοπίο
LNG, μεταβατικό καύσιμο ή γεωπολιτικό εργαλείο;
Παρά τη ρητορική της απανθρακοποίησης, το φυσικό αέριο παραμένει κομβικό. Το 2026 θα κριθούν η βιωσιμότητα νέων FSRU, η πραγματική ζήτηση στην περιοχή και η θέση της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου. Οι αποφάσεις για επενδυτικά σχέδια όπως το 2ο FSRU στην Αλεξανδρούπολη, αναμένεται να ληφθούν φέτος, όπως και τα φημολογούμενα σχέδια για ενεργοποίηση και άλλων υποψήφιων projects.
Η πρόκληση για τις εταιρείες είναι μεγάλη καθώς θα αποδειχτεί ποιος είναι διατεθειμένος να δεσμευτεί μακροπρόθεσμα σε μια αγορά που αλλάζει ταχύτατα, με νέο πρωταγωνιστή το αμερικανικό LNG και τα πολλά φορτία που είναι προγραμματισμένα να περάσουν από την χώρα μας, με προορισμό την Ανατολική Ευρώπη.
Offshore αιολικά και υδρογόνο
Τα offshore αιολικά και το υδρογόνο βρίσκονται στο μεταίχμιο. Το 2026 δεν είναι χρονιά κατασκευών, αλλά χρονιά ωρίμανσης ή εγκατάλειψης.
Χωρίς καθαρούς διαγωνισμούς, δεδομένα και εργαλεία μείωσης ρίσκου, τα μεγάλα διεθνή κεφάλαια θα παραμείνουν επιφυλακτικά. Και χωρίς αυτά, οι στόχοι θα μείνουν στα χαρτιά.
Διασυνδέσεις και γεωπολιτικά projects ηλεκτρισμού
Ο Great Sea Interconnector (Ελλάδα–Κύπρος–(Ισραήλ)) συνεχίζει να είναι ανοιχτή μεγάλη υπόθεση με τεχνικά/χρηματοδοτικά/γεωπολιτικά σκέλη. Το 2026 θα αποδειχτεί αν μπορεί να απεγκλωβιστεί και να μπει σε ράγες υλοποίησης ή αν θα ακολουθήσει την τύχη του παγωμένου Eastmed.
Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ είναι το βασικό εργαλείο ανάπτυξης όλων των υπόλοιπων μεγάλων διασυνδέσεων, αλλά το ζητούμενο είναι εκτέλεση έργων και η αδειοδοτική ταχύτητα. Πολλά θα κριθούν την νέα χρονιά και από τον τρόπο με τον οποίο θα υλοποιηθεί η προγραμματισμένη αύξηση κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ, κυρίως στο σκέλος της πιθανής εισόδου ενός νέου στρατηγικού επενδυτή και του ρόλου που θα έχει η κινεζική State Grid.
