Καλημέρα σας. Συμπληρώνονται σήμερα 30 ημέρες, ένας μήνας από την έναρξη της επιχείρησης ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και όλος ο πλανήτης αναζητεί πως ο Donald Trump θα διαχειριστεί το σημείο P.
Τί είναι το σημείο P;
Το pain point -για να χρησιμοποιήσω τον όρο των Financial Times-, το «ευαίσθητο σημείο» -σε ελεύθερη απόδοση- που θα ωθήσει τον Αμερικανό πρόεδρο να αποφασίσει και να χαράξει μια βιώσιμη στρατηγική εξόδου από μια επιχείρηση η οποία φαίνεται, για την ώρα, να μην έχει διέξοδο αλλά, αντίθετα, να οδηγεί σε αδιέξοδο την παγκόσμια οικονομία.
Ιανός Trump
Οι αναλυτές έχουν εντοπίσει το εξής εντυπωσιακό στη ρητορική του Donald Trump: τα Σαββατοκύριακα (από το βράδυ της Παρασκευής, για την ακρίβεια) όταν οι αγορές είναι κλειστές, κλιμακώνει τις απειλές του κατά του Ιράν καθώς εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να αυξηθούν οι τιμές πετρελαίου και αερίου στα διεθνή χρηματιστήρια.
Τις εργάσιμες ημέρες μιλά για ειρήνη ώστε να οδηγεί τις τιμές σε αποκλιμάκωση -αν κι αυτό είναι πλέον σχετικό.
Θυμίζει έτσι τον θεό των Ρωμαίων Ιανό με τα δύο πρόσωπα.
Η ταρίφα του Κάθετου Διαδρόμου
Το άλλο, το θετικό για τον Κάθετο Διάδρομο, πρόσωπο έδειξαν χθες οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς συνάπτοντας την πολυαναμενόμενη συμφωνία που ενισχύει την ανταγωνιστικότητά του.
Μαθαίνω ότι η συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ στις 26 Οκτωβρίου και το κόστος μειώνεται στα 6,5-7 ευρώ/MWh, τιμή που εκτιμάται ότι θα τύχει ιδιαίτερα θετικής απήχησης στην αγορά.
Πληροφορούμαι επίσης ότι οι traders θα μπορούν να κλείνουν χωρητικότητα σε ημερήσια, μηνιαία, τριμηνιαία κι ετήσια βάση.
Από το Νταβός στο Χιούστον…
Στη θετική αυτή εξέλιξη συνέβαλαν τα μέγιστα όλο αυτό το διάστημα ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο ισχυρός άνδρας του Ομίλου Aktor και της ATLANTIC – SEE LNG TRADE A.E. Αλέξανδρος Εξάρχου.
Είναι, άλλωστε, νωπές οι μνήμες από την παρέμβαση του Αλ. Εξάρχου στο Νταβός όπως και τις συνεντεύξεις του για τον Κάθετο Διάδρομο.
Οι δύο συν τον Νίκο Τσάφο κινήθηκαν συντονισμένα και στις πολλές συναντήσεις που είχαν στο Χιούστον την περασμένη εβδομάδα.
…Και η αποστολή στο Βουκουρέστι
Το δίδυμο Σταύρου Παπασταύρου-Αλέξανδρου Εξάρχου «ξαναχτυπά» για τον Κάθετο Διάδρομο μεθαύριο Τρίτη το πρωί στο Βουκουρέστι όπου ο υπουργός διαδικτυακά και ο επικεφαλής της AKTOR με φυσική παρουσία θα είναι ομιλητές στο συνέδριο του Economist.
Αμφότεροι θα έχουν την ευκαιρία να εκπέμψουν εκ νέου μηνύματα για το σημαντικό αυτό project και μάλιστα σε ένα ακροατήριο το οποίο θα απαρτίζουν στελέχη του ενεργειακού τομέα από τη Ρουμανία, τη Μολδαβία και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής.
Στο ίδιο πάνελ με τους δύο Έλληνες και οι υπουργοί Ενέργειας της Ρουμανίας Bogdan-Gruia Ivan και της Βουλγαρίας Traycho Traykov
Στο αμέσως προηγούμενο πάνελ θα μιλήσουν οι πρεσβευτές των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle και τη Ρουμανία Darryl Nirenberg.
Αν και τα δύο πάνελ είναι ξεχωριστά είναι αξιοσημείωτο ότι εντάσσονται στην ίδια θεματική: Building energy corridors in south-east Europe and the region’s strategic role in Europe’s energy security.
Με ενδιαφέρον αναμένεται -σε άλλο πάνελ- και η ομιλία του πρώην πρέσβη των ΗΠΑ σε Αθήνα και Κίεβο Geoffrey Pyatt.
Το «άστρο» της Μαρίας του αερίου…
Τη συμφωνία για τον Κάθετο Διάδρομο υπέγραψε εκ μέρους του ΔΕΣΦΑ η νέα ανώτατη εκτελεστική διευθύντρια Maria Sferruzza, η οποία φαίνεται ότι έχει άστρο καθώς ακούω ότι ετοιμάζει κι άλλες θετικές ειδήσεις στις πρώτες εβδομάδες της παρουσίας της στην Αθήνα.
Παρόντες στην τελετή ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος καθώς και στελέχη του διαχειριστή όπως ο ανώτατος διευθυντής στρατηγικής και ανάπτυξης Μιχάλης Θωμαδάκης (φωτο).
…Και η Μαρία στην Aktor LNG
Η προκάτοχός της Maria Rita Galli έχει συμφωνήσει να «τρέξει», όπως σας έχω ενημερώσει εδώ και καιρό, την εταιρεία της Aktor στο LNG.
Την περασμένη εβδομάδα προχώρησε η τροποποίηση του καταστατικού για τη μετονομασία της «AKTOR ENERGY ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΑΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΜΑΕ» σε «AKTOR LNG ΠΡΟΜΗΘΕΙΑΣ, ΕΜΠΟΡΙΑΣ, ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΩΝ ΜΑΕ».
Ένα ένα του κομμάτια του παζλ μπαίνουν στη θέση τους και το σχέδιο του Αλέξανδρου Εξάρχου υλοποιείται κατά γράμμα.
Αιολικά και drones
Όσοι είχαν, πάντως, την ευκαιρία να βρεθούν την περασμένη εβδομάδα στο Χιούστον ή να πληροφορηθούν όσα διαμείφθηκαν εκεί, θα διαπίστωσαν πόσο έντονα προωθούν πλέον το oil and gas οι Αμερικανοί.
Πληροφορούμαι ότι ο υπουργός Εσωτερικών και επικεφαλής του Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας Doug Burgum σήμανε με την τοποθέτησή του το τέλος της ενεργειακής μετάβασης εκπέμποντας το μήνυμα ότι δεν υπάρχει energy transition αλλά energy addition (προσθήκη επιπλέον ενέργειας).
Ο στενός συνεργάτης του Trump χρησιμοποίησε μάλιστα το εξής -απίστευτο- επιχείρημα εναντίον της εγκατάστασης υπεράκτιων αιολικών στα ΗΠΑ, οι οποίες, θυμίζω, ακύρωσαν σχετική επένδυση της TotalEnergies: οι ανεμογεννήτριες είναι τόσο μεγάλες που θα μπορούσαν να καλύψουν εχθρικά drones που επιτίθενται στην ηπειρωτική χώρα των ΗΠΑ.
Ο Έλληνας της ηλιακής ενέργειας
Τέλος εποχής για τον Αριστοτέλη Χαντάβα, ο οποίος παραιτήθηκε προχθές Παρασκευή από την προεδρία της SolarPower Europe μετά από δυο συνεχόμενες θητείες και έξι «γεμάτα» χρόνια προωθώντας την ηλιακή ενέργεια στην Ευρώπη.
«Όταν εκλέχθηκα, ο ευρωπαϊκός τομέας της ηλιακής ενέργειας βρισκόταν ήδη σε ανοδική πορεία. Ωστόσο, αυτό που έχουμε δει όλοι μαζί από τότε έχει φέρει πραγματικά ριζικές αλλαγές. Η ηλιακή ενέργεια έχει μετατραπεί από φιλοδοξία σε αναγκαιότητα και έχει καταστεί κεντρικός πυλώνας του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης», επισήμανε σε ανάρτησή του δηλώνοντας εμφανώς πιο αισιόδοξος για την «επόμενη ημέρα».
Ο Αρ. Χαντάβας αναλαμβάνει από αύριο, Δευτέρα 30 Μαρτίου, CEO της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή μετά την αποχωρησή του από την Principia όπως σας είχε αποκαλύψει η αφεντιά μου πριν μερικές εβδομάδες.
Το αόρατο… κομπιουτεράκι της αγοράς
Επιστρέφω στα της ενεργειακής κρίσης καθώς απ’ όσα διαβάζω και ακούω, αντιλαμβάνομαι ότι η ίδια η διεθνής αγορά θέτει θέμα για το πως τιμολογεί η… αγορά τις εξελίξεις στον Κόλπο.
Άλλοι θεωρούν ότι οι τιμές στο πετρέλαιο και το αέριο προεξοφλούν ακραία αρνητικά σενάρια, τα οποία φυσικά δεν είναι βέβαιο ότι θα γίνουν πράξη.
Άλλοι, πάλι, εκτιμούν ότι στις τιμές δεν αντανακλάται το μέγεθος της ζημιάς που έχει συμβεί αυτές τις 30 ημέρες και θα εξακολουθεί να προκαλεί αρνητικά αποτελέσματα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Κοινό είναι, πάντως, το συμπέρασμα ότι υπάρχει ζήτημα με την τιμολόγηση των εξελίξεων.
Κάτι συμβαίνει με το αόρατο …κομπιουτεράκι της αγοράς, για να θυμηθώ τον Adam Smith και τη θεωρία του για την «αόρατο χείρα» της αγοράς.
Επάρκεια
Πέραν της ραγδαίας ανόδου των τιμών, αυτό που συζητείται ολοένα και πιο έντονα είναι το θέμα της επάρκειας καυσίμων.
Βετεράνος της αγοράς θύμιζε σε συνομιλητές του τις περιβόητες ανακοινώσεις του υπουργείου Εμπορίου και των πάλαι ποτέ νομαρχών κατά τις εορταστικές περιόδους ότι «υπάρχει επάρκεια αγαθών στην αγορά».
Επρόκειτο για ανακοινώσεις που ξεκίνησαν και είχαν νόημα αμέσως μετά τον πόλεμο, όταν πράγματι η επάρκεια αγαθών δεν ήταν δεδομένη.
Ωστόσο, λόγω της δύναμης αδράνειας που παρατηρείται, διαχρονικά, στην Ελλάδα, έφθασαν να αναπαράγονται μονότονα και να γίνουν το απόλυτο κλισέ ακόμη και μετά το 2000, όταν τα οικογενειακά τραπέζια ξεχείλιζαν από αγαθά, μεγάλο μέρος των οποίων πετιόταν.
Εάν συνεχιστούν, λοιπόν, οι εχθροπραξίες στον Κόλπο, προφανώς και θα τεθεί θέμα επάρκειας καυσίμων, οπότε λογικά θα «ξαναζωντανέψουν» και οι ανακοινώσεις περί επάρκειας.
Κρατικά αυτοκίνητα
Στην Ελλάδα δεν γίνεται σχετική συζήτηση για την ώρα, αφού οι ενεργειακές εταιρείες διαβεβαιώνουν ότι υπάρχουν επαρκή αποθέματα και αγορές για να γίνει προμήθεια των απαιτούμενων ποσοτήτων.
Κάποιοι, πάντως, θεωρούν ότι χωρίς να δημιουργηθεί κλίμα (υπερβάλλουσας) ανησυχίας, θα πρέπει να ετοιμαστεί σχέδιο δράσης «σε περίπτωση που», για να θυμηθώ την Άννα Βίσση.
Ένα (εύλογο) ερώτημα είναι τί γίνεται με το στόλο οχημάτων και γενικότερα μεταφορικών μέσων του Δημοσίου.
Σ’ αυτό το περιβάλλον των αυξημένων τιμών, έχουν δοθεί οδηγίες να εξορθολογισθεί η χρήση τους;
Να περιορισθεί στα απολύτως απαραίτητα;
Ή συνεχίζουν αμέριμνοι… στην εύφορη κοιλάδα – για να δανειστώ τον τίτλο της ταινίας του Νίκου Παναγιωτόπουλου;
Με την ευκαιρία θα είχε ενδιαφέρον οι συν-αρμόδιοι υπουργοί, είτε με δική τους πρωτοβουλία είτε στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου εφ’ όσον ερωτηθούν από την αντιπολίτευση, να δημοσιοποιήσουν στοιχεία για τον στόλο οχημάτων του Δημοσίου, τα καύσιμα που καταναλώνονται, τις επενδύσεις που έχουν γίνει για οχήματα που καταναλώνουν λιγότερο, άρα είναι πιο οικονομικά και φιλικά στο περιβάλλον, τα τελευταία χρόνια.
Σε όλες τις βαθμίδες της δημόσιας διοίκησης και αυτοδιοίκησης.
Σβήνουν τα φώτα;
Η εν λόγω συζήτηση προσομοιάζει με αυτή που είχε γίνει στο απόγειο της ενεργειακής κρίσης του 2022 για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στα υπουργεία και γενικότερα στα δημόσια κτίρια.
Τότε είχαν καθορισθεί ποσοτικοί στόχοι για μείωση της κατανάλωσης ρεύματος και είχαν ορισθεί υπεύθυνοι να σβήνουν τα φώτα και τα κλιματιστικά το βράδυ.
Όπως συμβαίνει συνήθως, το μέτρο ατόνησε, σε πολλές περιπτώσεις δεν εφαρμόστηκε καν, και βεβαίως δεν υπήρξε εκ των υστέρων αξιολόγηση της εφαρμογής του.
Θα είχε ενδιαφέρον να δημοσιοποιηθούν τα -όποια- στοιχεία και γι’ αυτό.
Ενεργειακό lockdown
Σε άλλες χώρες, πάντως, προχωρούν ήδη σε μέτρα περιορισμού της κατανάλωσης καυσίμων.
Η Σλοβενία έβαλε πλαφόν στις αγορές καυσίμων, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας έχει ετοιμάσει κατάλογο ενδεικνυόμενων μέτρων.
Σ’ αυτά συμπεριλαμβάνονται η κυκλοφορία των ΙΧ με το σύστημα μονά-ζυγά, η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς, η μείωση του ορίου ταχύτητας και η τηλεργασία.
Κάτι σαν light ενεργειακό lockdown…
Πατρίς, θρησκεία…
Μιας και αναφέρθηκα στον υπουργό Ενέργειας, καταλαβαίνω ότι όσο κι αν το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου του το αφιερώνει στα φλέγοντα θέματα του υπουργείου, ο Σταύρος Παπασταύρου δεν παραλείπει να αναδεικνύει και την «πατριωτική/θρησκευτική ατζέντα» της πολιτικής του καθώς, άλλωστε, κατατάσσεται πολιτικά στο χώρο της «πατριωτικής Δεξιάς».
Στο Χιούστον, λοιπόν, ανήμερα της 25ης Μαρτίου, παρακολούθησε την Θεία Λειτουργία στον εορτάζοντα καθεδρικό ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, που αποτελεί την έδρα της μητρόπολης Ντένβερ και έκανε δήλωση για τη διπλή γιορτή του Ελληνισμού και της Χριστιανοσύνης.
Μαζί του οι στενοί συνεργάτες του Αλέξανδρος Ραγκαβάς και Γιώργος Πλεύρης, οι οποίοι τον συνοδεύουν στα ταξίδια του στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού (φωτο).
Ενεργειακές… εκλογές
Η νέα ενεργειακή ατζέντα του Σταύρου Παπασταύρου και του κυβερνώντος κόμματος συνολικά, η οποία περιλαμβάνει και το αέριο και την πυρηνική ενέργεια μαζί με τις ΑΠΕ και την αποθήκευση, έχει στόχο να παράξει αποτελέσματα και σε πολιτικό επίπεδο.
Με τη νέα ατζέντα η Νέα Δημοκρατία καλύπτει πολιτικά το σύνολο του πολιτικού φάσματος στα δεξιά της καθώς εξορύξεις και πυρηνική ενέργεια είναι βασικά στοιχεία στην πολιτική ατζέντα της πλειονότητας των κεντροδεξιών/δεξιών και υπερδεξιών κομμάτων σήμερα.
Με δεδομένη τη στροφή του εκλογικού σώματος προς τα δεξιά, είναι προφανής ο ρόλος που καλείται να διαδραματίσει ο Στ. Παπασταύρου στον πολιτικό/εκλογικό σχεδιασμό της ΝΔ.
Πυρηνική ενέργεια
Το ενδιαφέρον έγκειται στη στάση του ΠΑΣΟΚ ως κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης σήμερα και ως πιθανού κυβερνητικού εταίρου αύριο.
Με τις εξορύξεις το ΠΑΣΟΚ όχι απλά συμφωνεί αλλά αναδεικνύει ότι φέρουν τη σφραγίδα του Γιάννη Μανιάτη, κάτι που αναγνωρίζεται απ’ όλα τα κόμματα.
Όσον αφορά την πυρηνική ενέργεια, το ΠΑΣΟΚ έλαβε θέση με έμμεσο αλλά σαφή τρόπο.
Ο ευρωβουλευτής και πρώην υπουργός Γιάννης Μανιάτης πόσταρε στα κοινωνικά δίκτυα το άρθρο του καθηγητή του ΕΜΠ Κώστα Μαθιουδάκη στην Καθημερινή της Κυριακής (22/3/2026).
«Μια σοβαρή και τεκμηριωμένη προσέγγιση της πυρηνικής ενέργειας, από έναν αρμόδιο επιστήμονα διεθνούς κύρους, τον Κώστα Μαθιουδάκη, καθηγητή του ΕΜΠ.
Για να είμαστε υπεύθυνοι, όταν συζητάμε για το ενεργειακό μέλλον μιας χώρας, από τις πιο εξαρτημένες ενεργειακά στην ΕΕ», σημείωσε ο Γιάννης Μανιάτης
Τί λέει το άρθρο με μια φράση;
Ότι δεν υπάρχει ανάγκη για πυρηνική ηλεκτροπαραγωγή τώρα κι ότι αντίθετα πρέπει να προκριθούν πιο ώριμες και άμεσα εφαρμόσιμες εναλλακτικές όπως η αποθήκευση και η γεωθερμία.
Θεωρεί, πάντως, ότι η Ελλάδα πρέπει να παρακολουθεί και να μελετά τις εξελίξεις.
Ενέργεια για δύο
Με την ευκαιρία, ο Γιάννης Μανιάτης είναι αυτός στο ΠΑΣΟΚ που σηκώνει το βάρος της παραγωγής πολιτικής για την ενέργεια και της επικοινωνιακής ανάδειξής της.
Καλύπτει, δηλαδή, το κενό που έχει προκύψει μετά την μετακίνηση του Χάρη Δούκα στον δήμο Αθηναίων, κι ενώ ο αρμόδιος τομεάρχης στην κοινοβουλευτική ομάδα Φραγκίσκος Παρασύρης δεν έχει κάνει αισθητή την παρουσία του -τουλάχιστον, όχι όσο θα ήθελαν στο κόμμα του.
Το ενδιαφέρον είναι εάν και πως θα αναδιαταχθούν οι ισορροπίες με την διαφαινόμενη έλευση στο ΠΑΣΟΚ του ευρωβουλευτή Νίκου Φαραντούρη, νυν ανεξάρτητου, εκλεγέντος με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει ασχοληθεί κατά κόρον με την ενέργεια.
Κενή θέση
Την ίδια ώρα στο στρατόπεδο του βασικού αντιπάλου του ΠΑΣΟΚ, του κόμματος που ετοιμάζει ο πρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας είναι ακάλυπτη η θέση του υπεύθυνου για την ενέργεια.
Γενικότερα ο Αλ. Τσίπρας, πέραν μιας ανακοίνωσης, δεν έχει μιλήσει πολύ για την ενέργεια, κάτι που πιθανόν να το έχει αφήσει για το επόμενο στάδιο παρουσίασης των θέσεών του μετά το rebranding.
Το γεγονός, πάντως, ότι ένα μεγάλο μέρος της Νέας Αριστεράς υπό τον άρτι παραιτηθέντα πρόεδρό της Αλέξη Χαρίτση οδεύει για το «κόμμα Τσίπρα» θα τροφοδοτήσει το νέο κόμμα με αρκετά στελέχη του ενεργειακού τομέα που βρέθηκαν στη Νέα Αριστερά μετά την διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ.
Παπασταύρου… last resort
Ο Σταύρος Παπασταύρου θα έχει ακόμη περισσότερη δουλειά το επόμενο διάστημα καθώς θεωρείται ως η έσχατη λύση (last resort) για μια σειρά εκκρεμών θεμάτων του τομέα της ενέργειας.
Με τον υπουργό Ενέργειας ζητούν να συναντηθούν οι μικρομεσαίοι παραγωγοί φωτοβολταϊκών (έως 500 kw), οι οποίοι δήλωσαν ότι δεν έλαβαν απαντήσεις από τον υφυπουργό Νίκο Τσάφο και την γενική γραμματέα Ενέργειας Δέσποινα Παληαρούτα στη συνάντηση που είχαν την περασμένη Πέμπτη .
Πρόκειται για θέμα που «καίει» τη Νέα Δημοκρατία λόγω της μεγάλης επιρροής που έχουν οι εν λόγω παραγωγοί, αρκετοί εκ των οποίων είναι και αγρότες, σε συγκεκριμένες -κρίσιμες- εκλογικές περιφέρειες.
Βουλευτές
Ενδεικτικό είναι ότι τους εν λόγω παραγωγούς συνόδευσε στο ΥΠΕΝ για να στηρίξει τα αιτήματά τους κι ένα μέλος της κυβέρνησης, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, βουλευτής Λάρισας Χρήστος Κέλλας.
Μαθαίνω ότι στην επόμενη συνάντηση δεν θα… χωρούν οι βουλευτές της ΝΔ στο γραφείο του υπουργού Ενέργειας αφού θα σπεύσουν κι άλλοι στο πλευρό των παραγωγών.
«Είναι πολλές οι… ψήφοι, Άρη», που θα έλεγε ο Σπύρος Καλογήρου, σε μία από τις πιο γνωστές σκηνές του ελληνικού κινηματογράφου (ταινία «Λόλα» του Ντίνου Δημόπουλου, 1964).
