Αυστηρότερο πλαίσιο για τα data centers, νέες διαδρομές αδειοδότησης για τις μπαταρίες και μια μακροχρόνια παραχώρηση του Σταδίου Καραϊσκάκη περιλαμβάνει το νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ που κατατέθηκε στη Βουλή. Η αντιπαραβολή με το σχέδιο της δημόσιας διαβούλευσης δείχνει ότι το κείμενο μεγάλωσε από 77 σε 90 άρθρα και ενσωμάτωσε σειρά νέων ρυθμίσεων, ενεργειακών και μη. Η διαβούλευση είχε ολοκληρωθεί στις 24 Οκτωβρίου και η κατάθεση έγινε στις 31 Οκτωβρίου.
Η σημαντικότερη μεταβολή αφορά τα data centers. Η διαβούλευση προέβλεπε ότι θα καλύπτουν τουλάχιστον το 60% της ετήσιας κατανάλωσής τους από ΑΠΕ. Στο κατατεθέν σχέδιο, η υποχρέωση αυτή γίνεται πιο συγκεκριμένη και αυστηρή: το 60% πρέπει να προέρχεται από νέους σταθμούς ΑΠΕ, για τους οποίους έχει εκδοθεί Οριστική Προσφορά Σύνδεσης όταν υποβάλλονται οι σχετικές διμερείς συμφωνίες.
Παράλληλα, τα έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης που χρησιμοποιούνται για την κάλυψη της υποχρέωσης πρέπει να έχουν τεθεί σε λειτουργία έως την ηλεκτροδότηση του data center. Αν αυτό δεν συμβεί, αναστέλλεται η ηλεκτροδότησή του μέχρι να λειτουργήσουν οι σταθμοί και τα συστήματα αποθήκευσης. Το νομοσχέδιο αποκλείει επίσης τη λειτουργική ενίσχυση για το μέρος της ισχύος ΑΠΕ και αποθήκευσης που προορίζεται για την κάλυψη των αναγκών των data centers.
Στις υποχρεώσεις προστίθεται και ετήσιο ειδικό τέλος 15.000 ευρώ ανά MW μέγιστης ισχύος κατανάλωσης, υπέρ των οικιακών καταναλωτών και των δήμων στις περιοχές εγκατάστασης. Για ένα data center ισχύος 100 MW, το τέλος αντιστοιχεί σε 1,5 εκατ. ευρώ τον χρόνο. Το βασικό πλαίσιο του 60% και οι αυστηροί όροι σύνδεσης υπήρχαν ήδη στη διαβούλευση· οι νέες προϋποθέσεις για τις ΑΠΕ, ο συγχρονισμός της ηλεκτροδότησης και το τέλος προστίθενται στο κατατεθέν κείμενο.
Νέος χώρος για τις μπαταρίες
Το νομοσχέδιο προσθέτει διατάξεις που διευκολύνουν την αδειοδότηση και την ένταξη σταθμών αποθήκευσης. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα τμηματικής έκδοσης αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας, με πρόβλεψη για σταθμούς που έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον το 30% της ωφέλιμης χωρητικότητάς τους. Επεκτείνει, επίσης, ρυθμίσεις για συμβάσεις σύνδεσης ώστε να καλύπτουν και σταθμούς αποθήκευσης.
Μια νέα μεταβατική διάταξη απευθύνεται σε έργα ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο ή πετρελαϊκά προϊόντα, για τα οποία είχαν εκδοθεί Οριστικές Προσφορές Σύνδεσης πριν από τις 28 Μαρτίου 2023. Οι κάτοχοί τους μπορούν, υπό προϋποθέσεις, να ζητήσουν έως τις 31 Μαρτίου 2027 άδεια αποθήκευσης, ισχύος έως το μισό της αρχικής άδειας. Οι αιτήσεις αδειοδότησης και περιβαλλοντικής αδειοδότησης προβλέπεται να εξεταστούν κατά απόλυτη προτεραιότητα.
Στο ίδιο πακέτο προστίθεται ρύθμιση που καθορίζει ποιος θα επιβαρύνεται με το κόστος σύνδεσης και τα έργα επέκτασης του δικτύου. Για σταθμούς ΑΠΕ, συμπαραγωγής, αποθήκευσης και θερμικούς σταθμούς χωρίς υπογεγραμμένη σύμβαση σύνδεσης κατά την έναρξη ισχύος του νόμου, οι κάτοχοι θα καλύπτουν το κόστος των έργων σύνδεσης και το μερίδιο που τους αναλογεί στις επεκτάσεις του συστήματος.
Βιοαέριο, υδρογόνο και άδειες αιολικών
Στο ενεργειακό σκέλος προστίθεται και προσωρινή δυνατότητα αδειοδότησης σταθμών ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο ισχύος έως 1 MW, μέχρι να εκδοθούν οι κανονιστικές αποφάσεις για το σχετικό πλαίσιο. Οι νέοι σταθμοί μπορούν να συνάπτουν σύμβαση λειτουργικής ενίσχυσης πενταετούς διάρκειας, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, αλλά αναλαμβάνουν την υποχρέωση να μετατραπούν σε μονάδες παραγωγής βιομεθανίου μέσα στα πρώτα πέντε χρόνια λειτουργίας τους.
Νέα διάταξη αφορά και άδειες λειτουργίας συγκεκριμένης κατηγορίας αιολικών σταθμών που είχαν λήξει πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου. Οι άδειες αναβιώνουν και παραμένουν σε ισχύ έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, οπότε και θα πρέπει να ακολουθηθεί η διαδικασία ανανέωσης.
Αλλαγή στην εξουσιοδότηση για τις αποζημιώσεις
Μία από τις λιγότερο εμφανείς αλλά ουσιαστικές μεταβολές αφορά τις ευέλικτες συνδέσεις. Το σχέδιο διαβούλευσης έδινε στον υπουργό τη δυνατότητα να καθορίσει με απόφαση τον τρόπο υπολογισμού των αποζημιώσεων για τις περικοπές και προέβλεπε την καταβολή τους μέσω του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ. Η συγκεκριμένη εξουσιοδότηση απουσιάζει από το κατατεθέν κείμενο.
Το δικαίωμα αποζημίωσης, πάντως, εξακολουθεί να προβλέπεται στο άρθρο 15. Η εξουσιοδοτική διάταξη αναδιατυπώνεται για τις χρεώσεις μη συμμόρφωσης. Η αλλαγή αφήνει ανοιχτό το ερώτημα με ποια διαδικασία και από ποιον θα εξειδικευτεί ο υπολογισμός των αποζημιώσεων.
Καραϊσκάκη για 49 χρόνια
Πέρα από τις ενεργειακές διατάξεις, το νομοσχέδιο προσθέτει άρθρο για την παραχώρηση της χρήσης, διοίκησης και διαχείρισης του Σταδίου Καραϊσκάκη στον Ολυμπιακό για 49 χρόνια. Στην παραχώρηση περιλαμβάνεται και το δικαίωμα ονοματοδοσίας του σταδίου. Η διαβούλευση προέβλεπε τους όρους για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμισή του, αλλά όχι αυτή τη μακροχρόνια παραχώρηση. Προστίθεται, επίσης, διάταξη που καταργεί παλαιότερες ρυθμίσεις για το στάδιο.
Στις πολεοδομικές διατάξεις, η λειτουργική ενοποίηση γειτονικών ή εφαπτόμενων διηρημένων ιδιοκτησιών διευρύνεται: αφαιρείται ο περιορισμός να βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο, ενώ διαγράφεται και η αναφορά μόνο σε οριζόντιες ιδιοκτησίες. Το νομοσχέδιο παρατείνει ακόμη έως τις 30 Απριλίου 2027 τη λειτουργία της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Διαχείρισης του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του ΥΠΕΝ.
