Σε εφαρμογή μπαίνει το επόμενο διάστημα το νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», το οποίο συνδέει την επιδότηση ανακαινίσεων με την υποχρεωτική διάθεση κατοικιών στην αγορά ενοικίασης. Για πρώτη φορά, το μέτρο συνοδεύεται και από πρόβλεψη περιορισμού στις αυξήσεις των ενοικίων, καθώς οι ιδιοκτήτες που θα ενταχθούν θα πρέπει να διατηρούν σταθερό το μίσθωμα για τα τρία πρώτα χρόνια της μίσθωσης.
Η πρώτη φάση του προγράμματος αφορά αποκλειστικά κλειστά ή ανεκμετάλλευτα ακίνητα, τα οποία μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα πρέπει να ενοικιαστούν υποχρεωτικά για τουλάχιστον πέντε έτη. Τις σχετικές ανακοινώσεις έκανε ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Νίκος Παπαθανάσης.
Το πρόγραμμα διαθέτει συνολικό προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ και απευθύνεται σε κατοικίες που έχουν ανεγερθεί έως το 1990. Η ενίσχυση μπορεί να φτάσει έως και τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο για ακίνητα μέχρι 120 τ.μ., ενώ σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες — όπως άτομα με αναπηρία και μονογονεϊκές οικογένειες — το ποσοστό επιδότησης ενδέχεται να αγγίξει το 95%.
Σε αντίθεση με προηγούμενες δράσεις τύπου «Εξοικονομώ», το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στις γενικές εργασίες αποκατάστασης και λειτουργικής αναβάθμισης. Μόλις το 20% του προϋπολογισμού απαιτείται να αφορά ενεργειακές παρεμβάσεις, ενώ το υπόλοιπο μπορεί να καλύπτει ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες, ανακαίνιση κουζίνας και μπάνιου, αντικατάσταση δαπέδων, βαψίματα και λοιπές επισκευές που καθιστούν το ακίνητο άμεσα κατοικήσιμο.
Η πλατφόρμα ελέγχου επιλεξιμότητας αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία στα τέλη Μαΐου ή στις αρχές Ιουνίου, ακολουθώντας το μοντέλο του «Σπίτι μου 2». Μέσω αυτής, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να διαπιστώνουν αν πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής. Όσοι εγκριθούν θα πρέπει στη συνέχεια να εκδώσουν πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης και να ολοκληρώσουν την ταυτότητα κτιρίου, ώστε να είναι έτοιμοι για την υποβολή της οριστικής αίτησης όταν ανοίξει η κύρια πλατφόρμα στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Σε επόμενο στάδιο, το πρόγραμμα προβλέπεται να επεκταθεί και σε ιδιοκατοικούμενες κατοικίες. Ωστόσο, η βασική επιδίωξη της κυβέρνησης στην παρούσα φάση είναι η αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση, σε μια περίοδο όπου τα ενοίκια συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά και να επιβαρύνουν σημαντικά τα νοικοκυριά.
Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η αξιοποίηση παλιών και κλειστών διαμερισμάτων, με στόχο να επανενταχθούν άμεσα στην αγορά κατοικίας. Για τον λόγο αυτό, επιδοτούνται δαπάνες που μέχρι σήμερα δεν καλύπτονταν εκτεταμένα από αντίστοιχα προγράμματα, όπως πλήρεις εσωτερικές ανακαινίσεις, αντικατάσταση κουζίνας και μπάνιου, αποκατάσταση φθορών, καθώς και εκσυγχρονισμός ηλεκτρολογικών και υδραυλικών εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, παραμένει η δυνατότητα περιορισμένων ενεργειακών παρεμβάσεων — όπως αλλαγή κουφωμάτων, θερμομόνωση ή συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας — χωρίς όμως αυτές να αποτελούν τον κύριο άξονα του προγράμματος. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να περιοριστούν τόσο το κόστος όσο και η γραφειοκρατία που συχνά αποθάρρυναν τους ιδιοκτήτες από τη συμμετοχή σε προηγούμενες δράσεις.
Βασική προϋπόθεση ένταξης αποτελεί η διάθεση του ακινήτου στην αγορά ενοικίασης μετά την ανακαίνιση. Η πενταετής υποχρεωτική μίσθωση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της επιδότησης, ενώ η πρόβλεψη για «πάγωμα» του ενοικίου την πρώτη τριετία θεωρείται κομβικό στοιχείο της προσπάθειας συγκράτησης των μεγάλων ανατιμήσεων στην αγορά κατοικίας.
Οι αιτούντες θα χρειαστεί να προσκομίσουν σειρά δικαιολογητικών, όπως πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης, ταυτότητα κτιρίου και τεχνικά στοιχεία του ακινήτου. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κυβέρνησης, το πρόγραμμα αναμένεται να ενεργοποιήσει σημαντικό αριθμό ιδιοκτητών που μέχρι σήμερα απέφευγαν τις ανακαινίσεις λόγω αυξημένου κόστους και περιορισμένης απόδοσης των ακινήτων τους.
Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι το «Ανακαινίζω» θα λειτουργήσει συμπληρωματικά με το πρόγραμμα Σπίτι μου 2 και τις υπόλοιπες στεγαστικές παρεμβάσεις, οι οποίες συνολικά υπερβαίνουν τα 6,5 δισ. ευρώ, με βασικό στόχο την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών και τη σταδιακή αποκλιμάκωση της πίεσης τόσο στις τιμές αγοράς όσο και στα ενοίκια.
