Υπάρχουν επιχειρηματικές εξαγορές που ξεκινούν σε αίθουσες συνεδριάσεων, με πολυσέλιδα business plans και εξαντλητικές διαπραγματεύσεις. Και υπάρχουν κι εκείνες που ξεκινούν σε ένα μπαρ, με μια κουβέντα, μια ιδέα και έναν άνθρωπο που ξέρει να διαβάζει λίγο καλύτερα από τους άλλους το χρηματιστηριακό παιχνίδι. Η ιστορία της ΜΕΤΚΑ ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Η σχεδιαζόμενη επιστροφή της ιστορικής εταιρείας στο Χρηματιστήριο έδωσε στον Ευάγγελο Μυτιληναίο, κατά τη χθεσινή εκδήλωση – γιορτή στα γραφεία του ομίλου, την ευκαιρία να γυρίσει σχεδόν 30 χρόνια πίσω. Στο φθινόπωρο του 1997 και σε ένα μπαρ στο Ψυχικό, τον «Κόσμο», ένας φίλος δημοσιογράφος του λέει ότι θέλει να σε γνωρίσει ο Σπύρος Μπέλλος (σ.σ. ιδρυτής της Κάππα Χρηματιστηριακής και μεγάλος dealer του Χ.Α.). Ένας άνθρωπος-θρύλος της τότε χρηματιστηριακής αγοράς.
Κανονίστηκε συνάντηση.
«Κάθισα μαζί του και μου λέει: Εσύ πρέπει να φύγεις από το εμπόριο μετάλλων και να πας στη βιομηχανία. Έχεις καμιά ιδέα; Του απαντώ: Έχεις εσύ; Έχω, μου λέει. Πώς τη λένε; ΜΕΤΚΑ». Ο Μυτιληναίος την είχε ακουστά, αλλά δεν την είχε μελετήσει. Όταν το έκανε, βρήκε μια εταιρεία με πολύ καλό ισολογισμό και υγιή οικονομικά μεγέθη, αλλά σε καθοδική πορεία.
Η Μυτιληναίος είχε εισαχθεί στην Παράλληλη Αγορά του Χ.Α. το 1996, με αποτίμηση περίπου 400 εκατ. δραχμές, δηλαδή περί τα 12 εκατ. ευρώ. «Κινούμασταν πολύ γρήγορα και αρχίσαμε να ακουγόμαστε χρηματιστηριακά», θυμήθηκε ο επικεφαλής της METLEN.
Ο Μπέλλος είχε, ωστόσο, τη δική του ανάγνωση. «Θα αρχίσουμε να αγοράζουμε ΜΕΤΚΑ χωρίς να το πούμε σε κανέναν». Και όπως εξήγησε χθες ο Μυτιληναίος, τότε δεν υπήρχε υποχρέωση γνωστοποίησης για έλεγχο εισηγμένης 5% ή 10%, αλλά μόνο αν ξεπερνούσε κάποιος το 51%. «Ωραίες εποχές!», ανέφερε με νόημα…
Οι αγορές ξεκίνησαν το φθινόπωρο του 1997, με τη μετοχή στις 1.000 δραχμές. Το καλοκαίρι της επόμενης χρονιάς, η ρωσική κρίση έφερε αναταράξεις στις αγορές και ξαφνικά η προσφορά μετοχών ΜΕΤΚΑ μεγάλωσε θεαματικά.
Ο Μυτιληναίος βρισκόταν με τη σύζυγο και τον μόλις ενός έτους γιο του διακοπές στους Παξούς, όταν άρχισαν τα τηλεφωνήματα του Μπέλλου. «Με έπαιρνε το πρωί και μου έλεγε: Στο limit down, 100.000 μετοχές. Πάρ' τες! Και λίγο αργότερα: Τώρα είναι 200.000. Πάρε κι αυτές!».
Το φθινόπωρο του 1998 είχε συγκεντρώσει περίπου το 25% της εταιρείας, έναντι 22% που διέθετε ο τότε βασικός μέτοχος, Αλέξανδρος Κουκόλης. Ακολούθησε ένα breakfast, που αποδείχθηκε καθοριστικό.
Ο Μπέλλος φρόντισε να συναντηθούν και, μόλις κάθισαν στο τραπέζι, παρουσίασε τον Μυτιληναίο ως τον νέο μεγαλομέτοχο της εταιρείας. Η διαπραγμάτευση που ακολούθησε είχε όλη την ένταση μιας χρηματιστηριακής παρτίδας.
«Υπάρχουν δύο περιπτώσεις. Η μετοχή έχει πάει από τις 1.000 στις 10.000 δραχμές. Ή θα μου δώσεις το 22% που έχεις ή εγώ θα πουλήσω σταδιακά το 25% μου και η μετοχή θα πάει πάλι πίσω», θυμήθηκε ότι του είπε.
Ο Κουκόλης ζήτησε δύο-τρεις ημέρες για να το σκεφτεί και να μιλήσει με τη σύζυγό του. Επέστρεψε, τελικά, ζητώντας 12.000 δραχμές ανά μετοχή αντί για τις 10.000 που είχαν αρχικά συζητηθεί. «Δεν θα τα χαλάσουμε εκεί», ήταν η απάντηση του Μυτιληναίου. Κάπως έτσι, με μια γνωριμία σε ένα μπαρ, αρκετά τηλεφωνήματα από τους Παξούς και ένα breakfast, η ΜΕΤΚΑ πέρασε στον όμιλο Μυτιληναίου. Και έμελλε να εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο από μια επιτυχημένη εξαγορά.
«Η τύχη μας και ο καλός μας άγγελος»
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος δεν έκρυψε, άλλωστε, τη συναισθηματική διάσταση αυτής της σχέσης. Αντιθέτως, μίλησε για τη ΜΕΤΚΑ σαν να αναφερόταν σε ένα μέλος της οικογένειάς του.
«Το όνομα ΜΕΤΚΑ ήταν η τύχη μας και ο καλός μας άγγελος», είπε χαρακτηριστικά. Και συμπλήρωσε με μια φράση που ίσως περιγράφει καλύτερα από οποιαδήποτε επιχειρηματική ανάλυση τη σχέση του με την εταιρεία: «Το παιδί σου δεν το αφήνεις ποτέ. Έτσι αισθάνομαι εγώ για τη ΜΕΤΚΑ».
Θυμήθηκε, μάλιστα, περιόδους κατά τις οποίες η μητρική εταιρεία αντιμετώπιζε δυσκολίες, αλλά φρόντιζε πρώτα να προστατεύσει τη ΜΕΤΚΑ και να διασφαλίσει τη συνέχιση της δραστηριότητάς της. «Η μαμά φρόντιζε πρώτα το παιδί και μετά τον εαυτό της», ήταν η χαρακτηριστική του διατύπωση.
Δεν πρόκειται, άλλωστε, μόνο για μια ιστορική επωνυμία. Το εργοστάσιο της ΜΕΤΚΑ στη Νέα Ιωνία Βόλου αποτέλεσε για δεκαετίες ένα σημαντικό κύτταρο της ελληνικής βιομηχανίας, αναπτύσσοντας εξειδικευμένη τεχνογνωσία στις μεταλλικές κατασκευές και στα αμυντικά προγράμματα. Από την παραγωγή εξοπλισμού για άρματα μάχης μέχρι τη συμμετοχή σε προγράμματα υποβρυχίων και άλλων συστημάτων, η μονάδα απέκτησε ένα ιδιαίτερο βιομηχανικό αποτύπωμα.
Σήμερα, το εργοστάσιο εξακολουθεί να λειτουργεί και, μαζί με πέντε ακόμη παραγωγικές εγκαταστάσεις, αποτελεί μέρος του αμυντικού βιομηχανικού hub της METLEN στον Βόλο. Μια διαδρομή που συνδέει την παλιά βιομηχανική Ελλάδα με τις νέες φιλοδοξίες στον τομέα της άμυνας και των υποδομών.
Η υπόσχεση που επιστρέφει στο ταμπλό
Η ιστορία, όμως, δεν σταματά στο 1998. Πριν από οκτώ χρόνια, ο όμιλος αποφάσισε να ενοποιήσει τις θυγατρικές του σε ένα ενιαίο εταιρικό σχήμα, επιλέγοντας το μέγεθος ως προϋπόθεση για τη διεθνή του παρουσία. Η απόφαση σήμανε και την αποχώρηση της ΜΕΤΚΑ από το χρηματιστηριακό ταμπλό.
Για αρκετούς παλαιούς μετόχους, η εξέλιξη δεν ήταν εύκολη. Σε μια γενική συνέλευση, ένας από αυτούς σήκωσε το χέρι και ρώτησε τον Μυτιληναίο: «Τώρα εμείς τι θα κάνουμε χωρίς ΜΕΤΚΑ;». Η απάντηση ήταν μια υπόσχεση: «Κάνε υπομονή και θα την ξαναδείς τη ΜΕΤΚΑ στο ταμπλό!».
«Οκτώ χρόνια αργότερα, κρατώ την υπόσχεσή μου» είπε χθες συγκινημένος ο Ευάγγ. Μυτιληναίος. Η ΜΕΤΚΑ ετοιμάζεται να επιστρέψει στο Χρηματιστήριο, αυτή τη φορά με διαφορετικό μέγεθος, νέο αντικείμενο και ανεκτέλεστο έργων 2,1 δισ. ευρώ. Μια νέα εταιρική διαδρομή στον ευρύτερο χώρο των υποδομών, της ενέργειας και των κατασκευών, με τις φιλοδοξίες να είναι σαφώς μεγαλύτερες από εκείνες της πρώτης περιόδου.
Και επειδή κάθε ωραία χρηματιστηριακή ιστορία δικαιούται και ένα υστερόγραφο, ο Σπύρος Μπέλλος εξακολουθεί, όπως φαίνεται, να παρακολουθεί τη ΜΕΤΚΑ. Ο άνθρωπος που πριν από σχεδόν τρεις δεκαετίες υπέδειξε στον Μυτιληναίο την εταιρεία, φέρεται σήμερα να βλέπει την κεφαλαιοποίησή της στα 2 δισ. ευρώ, σε ορίζοντα ενός έτους.
Από τις 1.000 δραχμές του 1997 στα 2 δισ. ευρώ του 2027. Μια διαδρομή με αρκετές στροφές, αλλά και με εκείνη τη σπάνια συνέχεια που έχουν οι ιστορίες όταν οι άνθρωποι δεν ξεχνούν από πού ξεκίνησαν.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, άλλωστε, έχει διανύσει πολύ δρόμο από εκείνη τη μικρή εισηγμένη της Παράλληλης Αγοράς. Σήμερα, η METLEN έχει παρουσία σε περισσότερες από 40 χώρες, παράγει πάνω από το 3% του ελληνικού ΑΕΠ, αποτελεί σημαντικό εξαγωγικό πυλώνα της χώρας, διαθέτει το κορυφαίο εργοστάσιο αλουμίνας στην Ευρώπη και απασχολεί περίπου 7.500 εργαζομένους.
Η επιστροφή της ΜΕΤΚΑ στο ταμπλό είναι, επομένως, κάτι περισσότερο από μια νέα εισαγωγή. Είναι η επιστροφή ενός ονόματος που κουβαλά ιστορία, βιομηχανική μνήμη και μια προσωπική υπόσχεση. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ενδιαφέρον στοιχείο της νέας διαδρομής της.
