Μελέτη για τις αντοχές της Κρήτης πριν δεσμευτεί ηλεκτρικός χώρος για νέα κέντρα δεδομένων ζητά το ΤΕΕ Δυτικής Κρήτης, βάζοντας στο επίκεντρο την ενεργειακή επάρκεια, τη λειψυδρία και το κόστος των αναγκαίων υποδομών. Η παρέμβαση συνδέει την ανάπτυξη των ψηφιακών επενδύσεων με συγκεκριμένες εγγυήσεις για τους κατοίκους, τις τοπικές επιχειρήσεις και τους φυσικούς πόρους του νησιού.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Τμήμα, μελέτη για το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης εκτιμά ότι η Κρήτη μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 140 MW νέων κέντρων δεδομένων έως το 2034. Ωστόσο, η ονομαστική μεταφορική ικανότητα των ηλεκτρικών διασυνδέσεων, περίπου 1.400 MW, δεν αποτυπώνει το πραγματικό διαθέσιμο περιθώριο, ιδιαίτερα κατά τη θερινή αιχμή.
Ρεύμα ή νερό για την ψύξη
Το δίλημμα αναδεικνύεται στις ανάγκες ψύξης. Κατά το ΤΕΕ, μονάδα 15 MW με εξατμιστική ψύξη μπορεί σε ημέρες καύσωνα να αντλεί περίπου 1,4 εκατ. λίτρα νερού ημερησίως, από τα οποία περίπου 1,1 εκατ. εξατμίζονται. Με ξηρή ψύξη περιορίζονται δραστικά οι ανάγκες νερού, αλλά η ηλεκτρική ζήτηση της ίδιας εγκατάστασης μπορεί να φτάσει τα 24 MW.
Για τον λόγο αυτό ζητά ειδική μελέτη επάρκειας από τον ΑΔΜΗΕ, με έγκριση της ΡΑΑΕΥ, πριν εκδοθούν προσφορές σύνδεσης. Η αξιολόγηση πρέπει να συνυπολογίζει τη θερινή κατανάλωση, πιθανή απώλεια μίας διασύνδεσης, τις υφιστάμενες δεσμεύσεις ισχύος και τις ανάγκες ενίσχυσης του εσωτερικού δικτύου.
Παράλληλα, προτείνει οι επενδυτές να καταθέτουν εγκαίρως μελέτες ψύξης, με σαφή καταγραφή της μέγιστης ημερήσιας και ετήσιας κατανάλωσης νερού. Η διαθεσιμότητα να εξετάζεται ανά περιοχή, ακόμη και σε συνθήκες ξηρασίας, με προτεραιότητα στην ύδρευση και την άρδευση.
ΑΠΕ με ουσιαστική συμβολή στην αιχμή
Το ΤΕΕ υπογραμμίζει ότι η κάλυψη της ετήσιας κατανάλωσης από ανανεώσιμες πηγές δεν συνεπάγεται αυτομάτως αποφόρτιση του κρητικού δικτύου. Ζητά μέρος της παραγωγής να αντιστοιχίζεται χρονικά με την κατανάλωση και να βρίσκεται κοντά στις εγκαταστάσεις, με αποθήκευση και σχεδιασμό που λαμβάνει υπόψη τις συνθήκες καύσωνα.
Επιμένει επίσης να διατηρηθεί διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος για αυτοπαραγωγή από αγροτικούς συνεταιρισμούς, μικρομεσαίες επιχειρήσεις και ενεργειακές κοινότητες. Οι πρόσθετες επενδύσεις σε δίκτυα, σύμφωνα με την πρότασή του, πρέπει να επιβαρύνουν εκείνους που προκαλούν την ανάγκη τους, χωρίς μετακύλιση κόστους στους υπόλοιπους καταναλωτές.
Στο ίδιο πλαίσιο ζητά ενιαία περιβαλλοντική εξέταση των εγκαταστάσεων μαζί με ΑΠΕ, αποθήκευση, υποσταθμούς και γραμμές μεταφοράς, καθώς και υπογειοποίηση νέων γραμμών υψηλής τάσης σε περιοχές όπου ο τουρισμός, ο πολιτισμός και το τοπίο στηρίζουν την οικονομία.
Στο επίκεντρο το Βαρύπετρο
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στο σχεδιαζόμενο κέντρο δεδομένων στην Όαση Βαρυπέτρου Χανίων, ισχύος 7 MW, με προοπτική επέκτασης έως τα 20 MW. Το ΤΕΕ ζητά πλήρη έλεγχο της τελικής ισχύος, του συστήματος ψύξης, των εφεδρικών γεννητριών, του θορύβου και των συνοδών έργων, ώστε να κριθεί η κατάλληλη περιβαλλοντική διαδικασία.
Τέλος, θέτει ζήτημα ανεξάρτητης ανάλυσης κόστους και οφέλους, με δεσμεύσεις για τοπική απασχόληση, κατάρτιση και προμήθειες. Κατά την εκτίμησή του, η υποθαλάσσια συνδεσιμότητα της Κρήτης μπορεί να αξιοποιηθεί αποτελεσματικότερα από κέντρα διασύνδεσης μικρής ισχύος, με αναλογικά μικρότερη επιβάρυνση σε ενέργεια και νερό.
