Την ουσιαστική εξάντληση των πόρων του δανειακού σκέλους του Ταμείου Ανάκαμψης επιβεβαίωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Eurobank, Φωκίων Καραβίας, μιλώντας στον Νίκο Φιλιππίδη στο συνέδριο του Κύκλος Ιδεών, κάνοντας λόγο για σημαντικό αριθμό επενδυτικών σχεδίων που μένουν πλέον εκτός χρηματοδότησης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, ο συντονισμός μεταξύ κράτους, τραπεζών και επιχειρηματικού κόσμου δεν λειτούργησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο, με αποτέλεσμα επενδυτικά σχέδια ύψους περίπου 6 έως 8 δισ. ευρώ να μην μπορούν πλέον να ενταχθούν στο πρόγραμμα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενημέρωση για την εξάντληση των διαθέσιμων πόρων έγινε τις τελευταίες ημέρες, γεγονός που «πάγωσε» μια σειρά από επενδύσεις. Κάποιες από αυτές, όπως είπε, είναι πιθανό να ακυρωθούν, ενώ άλλες θα προχωρήσουν αποκλειστικά μέσω τραπεζικού δανεισμού, με αισθητά υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης σε σχέση με τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.
Παράλληλα, εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος, σημειώνοντας ότι περίπου 2 δισ. ευρώ από τους πόρους του Ταμείου έχουν κατευθυνθεί στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα. Αυτό, όπως εξήγησε, ενδέχεται να δώσει τη δυνατότητα σε επιχειρήσεις –κυρίως μικρομεσαίες– που διαθέτουν ώριμα επενδυτικά σχέδια να εξασφαλίσουν τελικά χρηματοδότηση.
Ο κ. Καραβίας χαρακτήρισε συνολικά θετική την εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης για την ελληνική οικονομία, επισημαίνοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι διοχετεύθηκαν σε κρίσιμους τομείς της ανάπτυξης, ενώ οι διαδικασίες συνοδεύτηκαν από υψηλό επίπεδο διαφάνειας. Όπως ανέφερε, το 35% των κεφαλαίων κατευθύνθηκε στην ενέργεια, το 27% στον τουρισμό και το 24% στη βιομηχανία και τη μεταποίηση.
Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιέρωσε και στην κριτική που ασκείται προς το τραπεζικό σύστημα, τονίζοντας ότι οι τράπεζες οφείλουν να την αντιμετωπίσουν σοβαρά, είτε αυτή είναι δικαιολογημένη είτε όχι. Αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πραγματικά προβλήματα, όπως τα «κόκκινα» δάνεια που μπορεί να έχουν φύγει από τους ισολογισμούς των τραπεζών, παραμένουν όμως στην οικονομία και συνεχίζουν να επηρεάζουν πολίτες και επιχειρήσεις.
Όπως σημείωσε, αρκετοί πολίτες και επιχειρήσεις εξακολουθούν να μένουν εκτός τραπεζικού συστήματος λόγω του πιστωτικού ιστορικού τους, ενώ σε πολλές περιπτώσεις η γραφειοκρατία παραμένει έντονη, παρά τη βελτίωση που έχει φέρει η τεχνολογία και ο ψηφιακός μετασχηματισμός. Παραδέχθηκε μάλιστα ότι αυτό προκαλεί συχνά εκνευρισμό στους πελάτες, ιδιαίτερα στους μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους, οι οποίοι δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στις νέες ψηφιακές υπηρεσίες και αισθάνονται αποκλεισμένοι από το τραπεζικό σύστημα.
Ο επικεφαλής της Eurobank υπογράμμισε πάντως ότι στον δημόσιο διάλογο κυκλοφορούν και αρκετές ανακριβείς ή υπερβολικές τοποθετήσεις σχετικά με τις τράπεζες. Αναφερόμενος ειδικότερα στα λεγόμενα «υπερκέρδη», τόνισε ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν διαφέρουν ουσιαστικά από τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές ως προς τις αποδόσεις κεφαλαίων που επιτυγχάνουν βάσει των εποπτικών κανόνων.
Σημείωσε ακόμη ότι η κερδοφορία των τραπεζών συνδέεται άμεσα με τη χρηματοδότηση της οικονομίας, επισημαίνοντας ότι μετά την πανδημία η αύξηση των επιχειρηματικών δανείων στην Ελλάδα έφτασε το 11%, ποσοστό που συγκαταλέγεται στα υψηλότερα της Ευρωζώνης.
Αναφερόμενος στο ζήτημα της διαφοράς ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και δανείων, παραδέχθηκε ότι το επιτοκιακό περιθώριο παραμένει υψηλό, υποστήριξε όμως ότι αντίστοιχη εικόνα παρουσιάζουν και άλλες χώρες της Νότιας Ευρώπης, όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Κύπρος.
Τέλος, θέλησε να διευκρινίσει ότι μόνο ένα μικρό μέρος των συνολικών εσόδων των τραπεζών από προμήθειες προέρχεται από απλές καθημερινές τραπεζικές συναλλαγές, ενώ παραδέχθηκε ότι οι τραπεζίτες δεν επικοινωνούν επαρκώς με την κοινωνία γύρω από αυτά τα ζητήματα, γεγονός που αφήνει περιθώριο για παρανοήσεις και ενισχύει την καχυποψία των πολιτών απέναντι στο τραπεζικό σύστημα.
