Η εκρηκτική άνοδος των παγκόσμιων τιμών καυσίμων δοκιμάζει τις αντοχές της Νότιας Αμερικής, με την Αργεντινή και το ριζοσπαστικό πείραμα ελεύθερης αγοράς υπό τον Πρόεδρο Χαβιέρ Μιλέι να βρίσκονται στο επίκεντρο της πίεσης.
Ανάμεσα στους γείτονες της Αργεντινής, η εξαρτημένη από εισαγωγές Χιλή έχει πληγεί περισσότερο, με τις τιμές βενζίνης να αναμένεται να αυξηθούν έως και 30% και του ντίζελ κατά 60%, μετά την κατάργηση του προγράμματος σταθεροποίησης τιμών. Στη Βραζιλία, η κρατική Petrobras αύξησε τις τιμές καυσίμων αεροσκαφών κατά περίπου 55%, ενώ στο Περού ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε τον Μάρτιο λόγω καυσίμων και διαταραχών στην προσφορά. Το Ουρουγουάη αποτελεί εξαίρεση, χάρη στον περιορισμένο αριθμό επιδοτήσεων και τα επαρκή διεθνή αποθέματα.
Στην Αργεντινή, η αύξηση των τιμών επιβαρύνει τα έξοδα μετακίνησης, τροφίμων και νοικοκυριών, υπονομεύοντας τα επιχειρήματα του Μιλέι ότι η βαθιά περικοπή δαπανών και η απορρύθμιση μειώνουν τον πληθωρισμό. Οι τιμές βενζίνης έχουν αυξηθεί κατά 15% από τα τέλη Φεβρουαρίου, καθιστώντας δύσκολη την επίτευξη του στόχου για μηνιαίο πληθωρισμό κάτω από 1% μέχρι τα μέσα του έτους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κρατική YPF, που κυριαρχεί στην αγορά καυσίμων και εφαρμόζει προσεκτική αύξηση τιμών σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα. Η εταιρεία εισήγαγε 45ήμερο «buffer» για τη βενζίνη, προκειμένου να προστατεύσει τα νοικοκυριά από τις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών, χωρίς να θέσει πλαφόν τιμών.
Η χώρα είναι πλέον σε ισχυρότερη θέση σε σχέση με μια δεκαετία πριν, χάρη στην ανάπτυξη του σχιστολιθικού κοιτάσματος Vaca Muerta, που μετέτρεψε το ενεργειακό έλλειμμα σε πλεόνασμα. Παρά ταύτα, η Αργεντινή παραμένει εξαρτημένη από εισαγωγές φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Η εμπειρία άλλων χωρών της περιοχής, όπως η Χιλή, όπου οι αυξήσεις καυσίμων προκάλεσαν διαδηλώσεις, αναδεικνύει τους πολιτικούς κινδύνους για τον Μιλέι, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027. Η οικονομική δυσφορία μπορεί να μετατραπεί σε πολιτικό ζήτημα, ενισχύοντας τη συνοχή της αντιπολίτευσης.
Πηγή: reuters
