Σε προληπτικό σχέδιο ενίσχυσης της ενεργειακής επάρκειας των Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΜΔΝ) για τη θερινή περίοδο του 2026 προχωρά ο ΔΕΔΔΗΕ, επιδιώκοντας να περιορίσει τον κίνδυνο εκτεταμένων διακοπών ηλεκτροδότησης κατά τους μήνες υψηλής τουριστικής και ενεργειακής πίεσης.
Ο Διαχειριστής κατέθεσε στη ΡΑΑΕΥ επικαιροποιημένο Σχέδιο Αντιμετώπισης Έκτακτων Αναγκών, το οποίο βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση. Βασικός άξονας της πρότασης είναι η μίσθωση φορητών ηλεκτροπαραγωγών ζευγών (Η/Ζ) συνολικής ισχύος 10 MW, ώστε να υπάρχει άμεση εφεδρεία σε περιπτώσεις αιφνίδιων προβλημάτων στο ηλεκτρικό σύστημα των νησιών.
Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης έκτακτων περιστατικών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, πέρα από τις συνήθεις προβλέψεις ζήτησης. Οι ανάγκες αυτές μπορεί να προκύψουν από περιορισμένη διαθεσιμότητα μονάδων παραγωγής, σοβαρές βλάβες σε ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς ή κρίσιμες υποδομές, αλλά και από προβλήματα σε υποβρύχιες διασυνδέσεις και δίκτυα ηλεκτροδότησης.
Ο Διαχειριστής επισημαίνει ότι οι φετινές συνθήκες δημιουργούν ακόμη μεγαλύτερη πίεση στα νησιωτικά συστήματα. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο ενδέχεται να ενισχύσουν τις τουριστικές ροές προς την Ελλάδα, αυξάνοντας σημαντικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στους δημοφιλείς προορισμούς. Παράλληλα, τα ολοένα συχνότερα κύματα καύσωνα και τα ακραία θερμικά φαινόμενα επιβαρύνουν τη λειτουργία των μονάδων παραγωγής, αυξάνοντας τον κίνδυνο βλαβών, ιδιαίτερα σε νησιά με υψηλές ενεργειακές ανάγκες, όπως η Θήρα.
Την ίδια ώρα, αυξημένος θεωρείται και ο κίνδυνος ζημιών σε υποβρύχια καλώδια διασύνδεσης, λόγω της έντονης θαλάσσιας κυκλοφορίας κατά τη θερινή περίοδο. Όπως σημειώνει ο ΔΕΔΔΗΕ, ανάλογα περιστατικά έχουν καταγραφεί επανειλημμένα τα προηγούμενα χρόνια.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνεται η μίσθωση φορητών μονάδων παραγωγής συνολικής ισχύος 10 MW, αποτελούμενων κυρίως από μονάδες του 1 MW, αλλά και τεσσάρων μικρότερων μονάδων περίπου 300 kW η καθεμία. Η διάρκεια μίσθωσης προβλέπεται να καλύπτει το διάστημα από τον Μάιο έως και τον Σεπτέμβριο του 2026.
Κατά τον ΔΕΔΔΗΕ, η συγκεκριμένη διάρθρωση επιτρέπει ευελιξία στην κάλυψη τόσο μεγάλων όσο και μικρότερων έκτακτων αναγκών σε διαφορετικά νησιά. Σε περίπτωση βλάβης υποβρύχιων διασυνδέσεων, οι μονάδες θα μπορούν να εγκαθίστανται άμεσα σε προκαθορισμένα σημεία με κατάλληλες υποδομές σύνδεσης.
Ο Διαχειριστής υπογραμμίζει επίσης ότι η ύπαρξη διαθέσιμου αποθέματος φορητών Η/Ζ καθ’ όλη τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου θα ενισχύσει σημαντικά την ταχύτητα αντίδρασης σε κρίσιμα συμβάντα, καθώς σε περιόδους αυξημένης ζήτησης η εξεύρεση διαθέσιμης ισχύος προς μίσθωση συχνά αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη ή και ανέφικτη. Οι μονάδες θα εγκατασταθούν αρχικά σε υφιστάμενους σταθμούς παραγωγής όπου υπάρχει διαθέσιμος χώρος και θα μεταφέρονται όπου απαιτείται ανάλογα με τις ανάγκες.
Η πρόταση βασίζεται και στην εμπειρία των τελευταίων ετών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κρίση στο σύστημα Κω–Καλύμνου τον Αύγουστο του 2021, όταν ταυτόχρονες βλάβες μονάδων προκάλεσαν έλλειμμα ισχύος περίπου 26 MW. Αντίστοιχα, το 2024 προβλήματα καυσίμου σε μεγάλα νησιά, όπως η Ρόδος και η Θήρα, οδήγησαν σε αυξημένες ανάγκες υποστήριξης ακόμη και μετά το τέλος της τουριστικής αιχμής.
Παράλληλα, το καλοκαίρι του 2025 σημειώθηκαν έκτακτα περιστατικά στη Μήλο, τα Ψαρά και τη Μεγίστη, όπου χρειάστηκε άμεση μεταφορά φορητών μονάδων παραγωγής. Ειδικά στη Μεγίστη, για κάλυψη ανάγκης περίπου 1 MW απαιτήθηκε μίσθωση μονάδας για διάστημα περίπου 45 ημερών, με ιδιαίτερα υψηλό κόστος, γεγονός που –σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ– αναδεικνύει τη σημασία της προληπτικής προετοιμασίας.
Ο Διαχειριστής ξεκαθαρίζει ότι το σχέδιο για το 2026 αντιμετωπίζεται ως πιλοτική εφαρμογή με ορίζοντα τριετίας, προκειμένου να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητα του μέτρου και να εξεταστεί η δυνατότητα ένταξής του σε έναν πιο μόνιμο μηχανισμό ενεργειακής θωράκισης των νησιών.
Το τελικό κόστος της μίσθωσης θα καθοριστεί μέσα από τις σχετικές διαδικασίες που θα διενεργήσει η ΔΕΗ και θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες της αγοράς και τη διαθεσιμότητα εξοπλισμού κατά την καλοκαιρινή περίοδο.
