Πιθανούς κινδύνους στην υλοποίηση σημαντικών επενδύσεων φέρνει η επανέναρξη της συζήτησης για τον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με βάση όσα αναφέρει η Eurelectric ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 19ης και 20ής Μαρτίου.
Σε επιστολή προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, η ευρωπαϊκή ένωση της βιομηχανίας ηλεκτρικής ενέργειας, αντιπρόεδρος της οποίας είναι ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ, Γιώργος Στάσσης, θέτει μετ΄ επιτάσεως θέμα σταθερότητας του κανονιστικού πλαισίου. Ζητά, δηλαδή, να μην ανοίξει εκ νέου το ζήτημα της οριακής τιμολόγησης, το οποίο μόλις πρόσφατα αναθεωρήθηκε. Όπως επισημαίνεται στην επιστολή «η επανέναρξη μιθας μεταρρύθμιση της αγοράς που μόλις πρόσφατα ολοκληρώθηκε ενέχει τον κίνδυνο καθυστέρησης των σημαντικών επενδύσεων που απαιτούνται για την παροχή προσιτής, ασφαλούς και απανθρακοποιημένης ηλεκτρικής ενέργειας».
Σημειώνεται ότι η όλη συζήτηση έχει να κάνει με το ύψος των κεφαλαίων και τη διασφάλιση χρηματοροών για τις μεγάλες αυτές, κατά κύριο λόγο “πράσινες” επενδύσεις που πρέπει να γίνουν τα επόμενα χρόνια. Ο κλάδος καλείται να επενδύσει πάνω από 5 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050 για νέα παραγωγική ισχύ και δίκτυα, ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι απανθρακοποίησης και ενεργειακής ασφάλειας. Σε αυτό το περιβάλλον, οποιαδήποτε αμφισβήτηση των βασικών κανόνων λειτουργίας της αγοράς αυξάνει το ρυθμιστικό ρίσκο και κατ’ επέκταση το κόστος χρηματοδότησης, αναφέρεται σχετικά.
Υπενθυμίζεται ότι η συζήτηση σχετικά με το σύστημα οριακής τιμολόγησης στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει και πάλι μπει στην ατζέντα, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να δηλώνει ότι θα παρουσιάσει «διαφορετικές επιλογές και πορίσματα σχετικά με το κατά πόσο είναι καιρός να προχωρήσουμε με τον σχεδιασμό της αγοράς» κατά το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 19 και 20 Μαρτίου.
Γιατί είναι αναγκαία η οριακή τιμολόγηση
Η Eurelectric υποστηρίζει ότι η οριακή τιμολόγηση παραμένει ο πιο αποδοτικός μηχανισμός για τη διαμόρφωση τιμών και την παροχή επενδυτικών κινήτρων, έστω κι αν συναντά την κριτική πολλών καθώς οδηγεί, όπως αναφέρεται, σε στρεβλώσεις στις τιμές, κυρίως τις νυχτερινές ώρες, που προσφέρονται φορτία από αποσβεσμένες επενδύσεις ετών.
Η επαναφορά της συζήτησης, τονίζεται, ενδέχεται να ενισχύσει την αβεβαιότητα, να παγώσει επενδυτικές αποφάσεις και τελικά να οδηγήσει σε υψηλότερο συνολικό κόστος για το ενεργειακό σύστημα. Επαναλαμβάνει δε ότι η οριακή τιμολόγηση παραμένει «ο πιο αποδοτικός και ανθεκτικός μηχανισμός για τη διασφάλιση οικονομικά αποδοτικής κατανομής φορτίου, διαφάνεια στις τιμές και αποτελεσματικά επενδυτικά κίνητρα».
Όπως αναφέρει στην επιστολή «η οριακή τιμολόγηση, η οποία αποτελεί τη βάση λειτουργίας των περισσότερων αγορών εμπορευμάτων πέραν της ηλεκτρικής ενέργειας, εξακολουθεί να είναι ο πλέον αποδοτικός και ανθεκτικός μηχανισμός για τη διασφάλιση οικονομικά αποδοτικής κατανομής φορτίου, διαφανών σημάτων τιμών και αποτελεσματικών επενδυτικών κινήτρων». H Eurelectric στηρίζει τον συνεχιζόμενο διάλογο για τη μακροπρόθεσμη εξέλιξη της αγοράς σημειώνει ωστόσο ότι η αναθεώρηση του σχεδιασμού της αγοράς που μόλις ολοκληρώθηκε έγινε προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης.
«Στην παρούσα κρίσιμη συγκυρία- κατά την οποία απαιτείται η κινητοποίηση πρωτοφανών επιπέδων κεφαλαίων για την υλοποίηση της ενεργειακής μετάβασης – η κανονιστική σταθερότητα και η προβλεψιμότητα είναι απαραίτητες. Η υλοποίηση μαζικών επενδύσεων σε καθαρή ηλεκτροπαραγωγή αποτελεί τη διαρθρωτική απάντηση για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Η επαναφορά της συζήτησης για τις θεμελιώδεις αρχές του σχεδιασμού της αγοράς ενέχει τον κίνδυνο αύξησης της αβεβαιότητας, καθυστέρησης επενδυτικών αποφάσεων και τελικά αύξησης του κόστους του συστήματος.
Μια τέτοια αβεβαιότητα θα αποδυνάμωνε επίσης τη μακροπρόθεσμη ελκυστικότητα της Ευρώπης σε σύγκριση με άλλες γεωγραφικές περιοχές, όπως η Κίνα ή η Ινδία. Αυτό θα είχε αρνητικές επιπτώσεις όχι μόνο στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, αλλά και στη συνολική οικονομική ανθεκτικότητα και την ψηφιακή κυριαρχία της Ευρώπης» τονίζει. Τέλος στην επιστολή επιβεβαιώνεται ο καθοριστικός ρόλος του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS) στην απανθρακοποίηση της Ευρώπης και ζητά να διατηρηθεί η ακεραιότητά του ώστε να συνεχίσει να προωθεί οικονομικά αποδοτικές μειώσεις εκπομπών.