Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται η αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς απομένουν λιγότεροι από τρεις μήνες έως την έναρξη της χειμερινής περιόδου θέρμανσης και τα αποθέματα στις ευρωπαϊκές εγκαταστάσεις αποθήκευσης βρίσκονται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 17 ετών.
Η εικόνα προκαλεί έντονο προβληματισμό στην αγορά, καθώς η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει άμεσα τα αποθέματά της, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαθέσιμες ποσότητες φυσικού αερίου είναι περιορισμένες και ο ανταγωνισμός με την Ασία για φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) εντείνεται.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της ενεργειακής εξάρτησης της Ευρώπης από τις εισαγωγές. Μετά την επιβολή των κυρώσεων στη Ρωσία και τη δραστική μείωση των ρωσικών προμηθειών μέσω αγωγών, η Ευρωπαϊκή Ένωση στράφηκε σε μεγάλο βαθμό στο αμερικανικό LNG. Παράλληλα, σημαντικές ποσότητες προέρχονταν από το Κατάρ, όμως μεγάλο μέρος αυτών των προμηθειών έχει πλέον περιοριστεί, χωρίς να είναι σαφές πότε θα επανέλθει στην αγορά.
Περιορισμένη προσφορά, υψηλότερες τιμές
Η στενότητα στην αγορά LNG έχει ήδη μεταφραστεί σε αυξημένες τιμές, καθώς Ευρώπη και Ασία διεκδικούν τις ίδιες περιορισμένες ποσότητες. Η κατάσταση αναμένεται να γίνει ακόμη δυσκολότερη από τον Ιανουάριο του 2027, όταν θα τεθούν σε ισχύ οι νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις που προβλέπουν την πλήρη απαγόρευση των εισαγωγών ρωσικού LNG.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι αγορές ρωσικού LNG από την ΕΕ έχουν καταγράψει φέτος ιστορικά υψηλά επίπεδα. Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το Βέλγιο, παρά το γεγονός ότι φιλοξενεί τα βασικά θεσμικά όργανα της ΕΕ, προμηθεύτηκε τον περασμένο μήνα το σύνολο του φυσικού αερίου του από τη Ρωσία.
Την ίδια ώρα, η Ευρώπη περιμένει την προσθήκη νέας δυναμικότητας εξαγωγής LNG από τις ΗΠΑ μέσα στα επόμενα ένα έως δύο χρόνια. Η αύξηση της αμερικανικής προσφοράς εκτιμάται ότι θα μπορούσε να πιέσει τις διεθνείς τιμές προς τα κάτω. Ωστόσο, για την Ευρώπη το πρόβλημα είναι άμεσο: το φυσικό αέριο χρειάζεται να αγοραστεί τώρα, πριν από την έναρξη του χειμώνα.
Ανεβαίνει η ζήτηση
Η ανάγκη για ταχεία αναπλήρωση των αποθεμάτων ενισχύεται και από τις καιρικές συνθήκες. Τα δύο προηγούμενα χρόνια η Ευρώπη ευνοήθηκε από σχετικά ήπιους χειμώνες, περιορίζοντας την κατανάλωση φυσικού αερίου. Δεν υπάρχει, όμως, καμία εγγύηση ότι θα συμβεί το ίδιο και φέτος.
Παράλληλα, η ζήτηση φυσικού αερίου κατά τη διάρκεια του φετινού καλοκαιριού ήταν υψηλότερη από τα συνηθισμένα επίπεδα, λόγω των υψηλών θερμοκρασιών και των διαδοχικών κυμάτων καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη. Το γεγονός αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το καλοκαίρι αποτελεί κανονικά την περίοδο κατά την οποία οι έμποροι αγοράζουν φυσικό αέριο για να γεμίσουν τις αποθήκες ενόψει του χειμώνα.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ολοκλήρωσε, ωστόσο, την προηγούμενη χειμερινή περίοδο με αποθέματα σημαντικά χαμηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας πενταετίας, με αποτέλεσμα η φετινή προσπάθεια αναπλήρωσης να ξεκινά από δυσμενέστερη αφετηρία.
Στάση αναμονής από τους εμπόρους
Παρά την αυξανόμενη ανάγκη, οι εταιρείες εμπορίας φυσικού αερίου εμφανίζονται επιφυλακτικές να προχωρήσουν σε μαζικές αγορές. Ο βασικός λόγος είναι ο φόβος ότι θα αγοράσουν ακριβά σήμερα και θα βρεθούν αντιμέτωπες με χαμηλότερες τιμές όταν έρθει η ώρα να διαθέσουν το φυσικό αέριο στην αγορά.
Η στάση αυτή, όμως, μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα επικίνδυνη. Όσο πλησιάζει ο χειμώνας και τα αποθέματα παραμένουν χαμηλά, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος απότομης ανόδου των τιμών, καθώς όλοι οι αγοραστές θα επιχειρούν να εξασφαλίσουν τις απαραίτητες ποσότητες την ίδια χρονική περίοδο.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενδέχεται να πιέσουν ή ακόμη και να υποχρεώσουν τους εμπόρους να επιταχύνουν τις αγορές, προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκές απόθεμα έως την 1η Νοεμβρίου. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να εντείνει τον ανταγωνισμό με τους μεγάλους αγοραστές της Ασίας.
Η Ευρώπη πληρώνει το κόστος
Είτε οι αγορές ξεκινήσουν άμεσα είτε πραγματοποιηθούν αργότερα, η Ευρώπη φαίνεται ότι θα χρειαστεί να καταβάλει υψηλό τίμημα για την εξασφάλιση του χειμερινού εφοδιασμού της.
Οι προμήθειες LNG από τις ΗΠΑ, καθώς και οι παραδόσεις μέσω αγωγών από τη Νορβηγία, την Αλγερία, το Αζερμπαϊτζάν και τη Ρωσία μέσω Τουρκίας, μπορούν να συμβάλουν στην κάλυψη της ζήτησης. Δεν επαρκούν, όμως, για να καλύψουν το σύνολο των αναγκών της Ευρώπης σε έναν κρύο χειμώνα, γεγονός που καθιστά τα αποθέματα απολύτως κρίσιμα.
Την ίδια στιγμή, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή επιβαρύνει περαιτέρω την αγορά. Η διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ έχει περιορίσει σημαντικά τις ροές δεξαμενόπλοιων και, ακόμη και σε περίπτωση αποκλιμάκωσης των συγκρούσεων, η επιστροφή των εξαγωγών LNG από τον Περσικό Κόλπο στα κανονικά επίπεδα δεν θα είναι άμεση.
Οι ΗΠΑ έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές LNG, οι οποίες ήδη βρίσκονται σε επίπεδα-ρεκόρ, όμως η πρόσθετη προσφορά θα έχει κόστος. Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ζήτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο, καθώς οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου μετακυλίονται στην ηλεκτροπαραγωγή και, τελικά, στους καταναλωτές.
Πηγή: oilprice
