Στο επίκεντρο της περιφερειακής ενεργειακής συζήτησης φέρνει την Argent LNG ο επικεφαλής της, Τζόναθαν Μπας, με ανάρτησή του στο LinkedIn. Περιγράφει ένα πλέγμα συνεργασιών που, όπως λέει, συνδέει το υπό σχεδιασμό εξαγωγικό τερματικό της εταιρείας στη Λουιζιάνα με τη Ρουμανία, την Αλβανία, την Ουκρανία και τις αγορές της Κεντρικής Ευρώπης.
Ο Μπας αναφέρεται στη συμφωνία με τον επικεφαλής της Transgaz, Ιον Στεριάν, για τη σύνδεση αμερικανικού LNG με τον Κάθετο Διάδρομο. Μιλά για τον ρόλο της αλβανικής κυβέρνησης και της Albgaz στην ανάπτυξη μιας πύλης εισόδου στην Αδριατική και υπογραμμίζει την ανθεκτικότητα της Naftogaz στην Ουκρανία. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, προσθέτει, οι μηχανικοί των Baker Hughes, CB&I, Tecnimont, Honeywell UOP και ABB σχεδιάζουν το τερματικό στο Port Fourchon, δυναμικότητας 25 εκατ. τόνων LNG ετησίως, με στόχο την έναρξη αποστολών το 2030.
Η γεωγραφία των συνεργασιών που παρουσιάζει ο Μπας έχει ιδιαίτερη σημασία. Η Argent LNG έχει ανακοινώσει συμφωνίες και διαύλους συνεργασίας με τη Ρουμανία, την Αλβανία και την Τουρκία, ενώ έχει αναφερθεί και σε συνεργασία με την Ουκρανία. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει ανακοινώσει αντίστοιχη συνεργασία στην Ελλάδα. Την ίδια στιγμή, άλλη αμερικανική εταιρεία, η Venture Global, έχει ήδη υπογράψει συμφωνία προμήθειας με την ελληνική Atlantic-SEE LNG Trade, τοποθετώντας την Ελλάδα στο κέντρο της δικής της στρατηγικής για την περιοχή.
Η Venture Global έχει ήδη ελληνικό εταίρο
Τον Ιούνιο, η Venture Global και η Atlantic-SEE LNG Trade διπλασίασαν τη μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας. Από το 2030, η ελληνική εταιρεία θα αγοράζει τουλάχιστον 1 εκατ. τόνους LNG ετησίως για 20 χρόνια. Η Atlantic-SEE, στην οποία συμμετέχουν η AKTOR με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%, σχεδιάζει να εισάγει το LNG στην Ελλάδα και να το διαθέτει στις αγορές της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου. Η Venture Global έχει επίσης δεσμεύσει περίπου το 25% της δυναμικότητας αεριοποίησης στον τερματικό της Αλεξανδρούπολης.
Η συμφωνία δίνει στη Venture Global συγκεκριμένο εμπορικό εταίρο στην Ελλάδα και σύνδεση με ελληνική υποδομή εισαγωγής LNG. Η Argent LNG, αντίθετα, παρουσιάζει μια στρατηγική που περνά από τη Ρουμανία και την Αλβανία, ενώ περιλαμβάνει και την Τουρκία. Η σύγκριση δεν σημαίνει ότι οι δύο εταιρείες ανταγωνίζονται ήδη για τα ίδια φορτία ή τους ίδιους πελάτες. Δείχνει, όμως, ότι οι αμερικανοί εξαγωγείς επιδιώκουν να τοποθετηθούν εγκαίρως σε μια περιοχή όπου η πρόσβαση στις υποδομές και στους αγοραστές μπορεί να καθορίσει ποιος θα κερδίσει μερίδιο αγοράς.
Η Ρουμανία και η Αλβανία στο σχέδιο της Argent LNG
Η Argent LNG υπέγραψε τον Αύγουστο μνημόνιο με τη ρουμανική Transgaz για τη διερεύνηση στρατηγικής επένδυσης. Η Transgaz έχει εκφράσει πρόθεση να αποκτήσει συμμετοχή στην Argent LNG. Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί ότι η επένδυση έχει ολοκληρωθεί ή ότι έχει υπογραφεί συμβόλαιο προμήθειας LNG. Το μνημόνιο ανοίγει τη συζήτηση για πιθανή επενδυτική συνεργασία, δεν συνιστά τελική συμφωνία.
Η Ρουμανία έχει κεντρική θέση στον Κάθετο Διάδρομο. Το δίκτυο διασυνδέει την Ελλάδα, τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία με τη Μολδαβία και την Ουκρανία, καθώς και με αγορές της Κεντρικής Ευρώπης, επιτρέποντας τη μεταφορά φυσικού αερίου προς διαφορετικές κατευθύνσεις. Η συνεργασία με την Transgaz θα μπορούσε να συνδέσει την Argent LNG με έναν κρίσιμο διαχειριστή υποδομών της περιοχής, εφόσον οι συνομιλίες οδηγήσουν σε συγκεκριμένη επενδυτική ή εμπορική συμφωνία.
Στην Αλβανία, το μνημόνιο με την κυβέρνηση προβλέπει τη διερεύνηση τερματικού εισαγωγής, αποθήκευσης και αεριοποίησης LNG, με δυναμικότητα έως 5 εκατ. τόνους ετησίως. Το αέριο θα μπορούσε να διοχετεύεται σε περιφερειακές αγορές μέσω του TAP, του σχεδιαζόμενου Ionian-Adriatic Pipeline και του διαδρόμου Fier–Vlora. Δεν έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένη τοποθεσία, κόστος ή χρονοδιάγραμμα κατασκευής. Πρόκειται για σχέδιο υπό αξιολόγηση και όχι για έργο με οριστική επενδυτική απόφαση.
Αν υλοποιηθεί, η αλβανική εγκατάσταση θα δημιουργήσει μια ακόμη πιθανή πύλη εισόδου LNG στην περιοχή, αυτή τη φορά στην Αδριατική. Το σχέδιο αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, καθώς διαμορφώνεται έξω από το ελληνικό δίκτυο τερματικών και διασυνδέσεων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μπορεί να υποκαταστήσει άμεσα τις ελληνικές υποδομές.
Η Τουρκία, εταίρος της Argent LNG και ανταγωνιστική πύλη
Η Τουρκία είναι ένας ακόμη κρίσιμος κρίκος στη στρατηγική της Argent LNG. Η εταιρεία έχει υπογράψει συμφωνία συμμετοχής στην αγορά με την EPIAS, το τουρκικό χρηματιστήριο ενέργειας, με στόχο να διευκολύνει, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της, τη διάθεση αμερικανικού αερίου στην Ευρώπη. Η συμφωνία αφορά εμπορική πρόσβαση στην αγορά· δεν ισοδυναμεί με σύμβαση μεταφοράς μέσω συγκεκριμένου αγωγού ή με συμφωνία κατασκευής υποδομής.
Η Άγκυρα διαθέτει δικά της τερματικά LNG, αποθηκευτικές εγκαταστάσεις και αγωγούς, ενώ διεκδικεί ρόλο περιφερειακού κόμβου φυσικού αερίου. Οι υποδομές της μπορούν να λειτουργήσουν ως εναλλακτική δίοδος προς τις αγορές των Βαλκανίων. Ενδεικτικά, η βουλγαρική Bulgargaz έχει αξιοποιήσει συμφωνία με την τουρκική κρατική BOTAS για πρόσβαση σε τουρκική αποθήκευση και δίκτυα, ώστε να εισαγάγει φορτίο LNG που φορτώθηκε στις ΗΠΑ.
Αυτό αναδεικνύει τον ανταγωνισμό όχι μόνο μεταξύ αμερικανικών εταιρειών, αλλά και μεταξύ διαδρομών. Η Ελλάδα επιδιώκει να γίνει η νότια πύλη εισόδου LNG προς τον Κάθετο Διάδρομο, αξιοποιώντας τη Ρεβυθούσα, την Αλεξανδρούπολη και τις συνδέσεις με τη Βουλγαρία. Η Τουρκία προσφέρει μια διαφορετική διαδρομή και θέλει να ενισχύσει τον δικό της ρόλο ως κόμβου για το αέριο που κατευθύνεται προς την Ευρώπη.
Η Argent LNG, με τη συμφωνία της με την EPIAS και τις επαφές της στην Αλβανία και τη Ρουμανία, φαίνεται να επιδιώκει πρόσβαση από περισσότερες της μίας πύλες. Η Venture Global έχει επιλέξει μέχρι στιγμής σαφέστερα την ελληνική διαδρομή, με την Atlantic-SEE και την Αλεξανδρούπολη στο επίκεντρο.
Το τερματικό στη Λουιζιάνα δεν έχει ακόμη εγκριθεί
Το σχέδιο της Argent LNG αφορά τερματικό δυναμικότητας έως 25 εκατ. τόνων LNG ετησίως στο Port Fourchon της Λουιζιάνα. Το έργο έχει ενταχθεί στην προκαταρκτική διαδικασία εξέτασης της αμερικανικής FERC, αλλά δεν έχει λάβει τελική έγκριση. Η ίδια η ρυθμιστική αρχή διευκρινίζει ότι το στάδιο της προεξέτασης προηγείται της επίσημης αίτησης και της πλήρους περιβαλλοντικής αξιολόγησης.
Επιπλέον, η Argent LNG δεν είχε ακόμη συνάψει μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας φυσικού αερίου, σύμφωνα με την απόφαση του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας για τις εξαγωγές της. Η εξασφάλιση αδειών, χρηματοδότησης, προμηθευτών και αγοραστών παραμένει αναγκαία για να περάσει το έργο από τον σχεδιασμό στην κατασκευή.
Η ανάρτηση του Μπας, συνεπώς, δεν αναγγέλλει μια ήδη ολοκληρωμένη αλυσίδα μεταφοράς από τη Λουιζιάνα στα Βαλκάνια. Παρουσιάζει την προσπάθεια της Argent LNG να δημιουργήσει εγκαίρως εμπορικά και πολιτικά ερείσματα. Η εταιρεία δεν έχει μέχρι στιγμής ελληνικό εταίρο, αλλά αναζητεί συνεργασίες στην Αλβανία, τη Ρουμανία και την Τουρκία. Η Venture Global, από την άλλη, έχει ήδη συμφωνήσει με την Atlantic-SEE για την ελληνική διαδρομή.
Το ερώτημα είναι αν ο Κάθετος Διάδρομος θα εξελιχθεί σε βασική οδό για το αμερικανικό LNG ή αν οι ροές θα μοιραστούν σε περισσότερες πύλες, με την Αλβανία και την Τουρκία να διεκδικούν μεγαλύτερο ρόλο. Η απάντηση θα δοθεί από τα συμβόλαια, τη διαθεσιμότητα δυναμικότητας, τις χρεώσεις μεταφοράς και το ποια από τα υπό σχεδιασμό έργα θα εξασφαλίσουν τελικά άδειες και χρηματοδότηση.
