Όταν ο γεωπολιτικός κίνδυνος κλιμακώνεται στη Μέση Ανατολή, οι αγορές συνηθίζουν να αναζητούν μια διαταραχή της προσφοράς με αργό πετρέλαιο, αλλά το κύριο σημείο πίεσης αυτή τη στιγμή είναι το φυσικό αέριο, τονίζει η Barclays. Είναι χαρακτηριστικό πως μέσα σε ένα διήμερο και πριν την χθεσινή ανάκαμψη, η τιμή του φυσικού αερίου TTF υπερδιπλασιάστηκε φτάνοντας έως τα 65,8 ευρώ/MWh και στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023, από 31,35 ευρώ που ήταν την περασμένη Παρασκευή και πριν την πολεμική σύγκρουση στο Ιράν. Η τιμή του Brent, κατέγραψε άνοδο κοντά στο 20% φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2024, κοντά στα 58 δολάρια το βαρέλι.
Όπως σημειώνει η Barclays, η αγορά πετρελαίου μπορεί να απορροφήσει ορισμένες καθυστερήσεις μέσω της πλεονάζουσας δυναμικότητας, αλλά το φυσικό αέριο έχει πολύ λιγότερη ευελιξία και έχει υπάρξει φυσική διαταραχή στην αγορά.
Οι διαταραχές περιλαμβάνουν:
Ισραήλ / Αίγυπτος / Ιορδανία: Τα κοιτάσματα Λεβιάθαν και Ταμάρ έχουν κλείσει ως προληπτικό μέτρο ασφαλείας. Αυτό επηρεάζει άμεσα την Ιορδανία (85% των εισαγωγών φυσικού αερίου) και την Αίγυπτο (έως και 60% των αναγκών παραγωγής). Θα αναγκάσει αυτές τις χώρες να επιστρέψουν στις αγορές spot LNG.
Ιράν / Ιράκ: Οι εξαγωγές φυσικού αερίου του Ιράν προς το Ιράκ φαίνεται να έχουν διακοπεί λόγω της γεωπολιτικής κατάστασης. Το Ιράκ βασίζεται σε αυτές τις ροές για περίπου το ένα τρίτο του εφοδιασμού του με ηλεκτρική ενέργεια. Προηγουμένως χρειάζονταν έξι μήνες για να αποκατασταθούν οι ροές και η βρετανική τράπεζα πιστεύει ότι είναι ξανά πιθανή μια πολύμηνη καθυστέρηση. Αυτό θα αναγκάσει τη χώρα να βρει υποκατάστατο σε LNG, ντίζελ και αποστάγματα.
Κατάρ: Η QatarEnergy, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG στον κόσμο, έχει αναστείλει την παραγωγή της ενώ κήρυξε ανωτέρα βία στις αποστολές LNG. Ειδικότερα, η QatarEnergy έχει σταματήσει την παραγωγή του εργοστασίου LNG της ως προληπτικό μέτρο. Δίπλα στο εργοστάσιο πραγματοποιούνται εργασίες και 50.000 εργαζόμενοι βρίσκονταν στην περιοχή, επομένως, για λόγους ασφαλείας, η QatarEnergy σταμάτησε το εργοστάσιο. Ενώ το εργοστάσιο δεν φαίνεται να έχει υποστεί ζημιές, η επανεκκίνηση του εργοστασίου θα μπορούσε να διαρκέσει μεταξύ 2-3 εβδομάδων. Το εργοστάσιο αντιπροσώπευε το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG. Υπενθυμίζεται ότι το LNG αντιπροσωπεύει το 15% της παγκόσμιας κατανάλωσης φυσικού αερίου. Στην Ευρώπη, το 10% της προμήθειας LNG προέρχεται από το Κατάρ και διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ. Οι ιταλικοί, βελγικοί και πολωνικοί τερματικοί σταθμοί regas έχουν την υψηλότερη αναλογική έκθεση και χρειάζονται παρακολούθηση σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής της λειτουργίας του Ορμούζ.
Όπως επισημαίνει η Barclays, o κίνδυνος παρατεταμένης διακοπής είναι υψηλότερος από ό,τι τιμολογεί η αγορά. Η αγορά αυτή τη στιγμή τιμολογεί μόνο ημέρες διακοπής και όχι σε εβδομάδες, ωστόσο μια παρατεταμένη απώλεια εφοδιασμού θα άλλαζε ουσιαστικά τη δυναμική, κατά την άποψη της βρετανικής τράπεζα. Εάν η σύγκρουση επεκταθεί σε μήνες, θα γίνουν εκτεταμένες οι δηλώσεις ανωτέρας βίας, καθώς οι εταιρείες αγωνίζονται όχι μόνο να μεταφέρουν προμήθειες από το Στενό του Ορμούζ αλλά και να φέρουν εξοπλισμό, υλικά γεώτρησης, ακόμη και βασικά αγαθά όπως τρόφιμα στην περιοχή.
Οι μονάδες φυσικού αερίου που υφίστανται ομαλή διακοπή λειτουργίας συνήθως χρειάζονται περίπου 2-3 εβδομάδες για να επιστρέψουν στην πλήρη παραγωγή, και όπου προκύπτουν φυσικές ζημιές, το χρονοδιάγραμμα εκτείνεται σε μήνες, αν όχι χρόνια, επισημαίνει η Barclays. Ενώ η παροχή φυσικού αερίου από το Ισραήλ θα μπορούσε να επιστρέψει σχετικά γρήγορα, η επανέναρξη των ιρακινών ροών στο Ιράν μπορεί να είναι πολύ πιο παρατεταμένη - η τελευταία επανεκκίνηση απαιτούσε έξι μήνες - και ακόμη και οι άθικτες εγκαταστάσεις, όπως το εργοστάσιο της QatarEnergy, πιθανότατα θα χρειαστούν περίπου 2-3 εβδομάδες για να επανεκκινήσουν.
Όπως τονίζει η Barclays, η ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις. Ενώ οι βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί ραγδαία λόγω άμεσων ανησυχιών για την προσφορά με τα συμβόλαια μεγαλύτερης διάρκειας για το 2027 να έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά. Αυτό δείχνει ότι η αγορά τιμολογεί τη διαρθρωτικά αυστηρότερη διαθεσιμότητα LNG, το υψηλότερο οριακό κόστος προμήθειας από τις ΗΠΑ και την αυξανόμενη αβεβαιότητα σχετικά με την ενεργειακή ασφάλεια στην Ευρώπη. Το τρέχον σοκ συμβαίνει σε μια εποχή που τα επίπεδα αποθήκευσης είναι ασυνήθιστα χαμηλά για την εποχή, κάτω από 30% στην ΕΕ, και όταν η Ευρώπη έχει μετατοπιστεί διαρθρωτικά στο LNG μετά το 2022.
Με την ισραηλινή προσφορά εκτός λειτουργίας, την Αίγυπτο αναγκασμένη να επιστρέψει στην αγορά spot LNG, τις ιρανικές ροές στο Ιράκ σε κίνδυνο και την QatarEnergy να έχει σταματήσει την παραγωγή, η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξημένο ανταγωνισμό για οριακά φορτία - ιδίως έναντι της Ασίας, τονίζει η Barclays.
Τα top picks
Σε αυτό το περιβάλλον, η βρετανική τράπεζα πιστεύει ότι οι εταιρείες με έκθεση στο φυσικό αέριο και ιδιαίτερα στην παραγωγή της νορβηγικής και βρετανικής υφαλοκρηπίδας (NCS και UKC2) είναι οι βασικοί ωφελούμενοι. Ειδικότερα, οι εταιρείες με τη μεγαλύτερη μόχλευση στην άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου περιλαμβάνουν την Equinor, την Aker BP, την Var Energi και βρετανικές εταιρείες όπως η Harbour Energy και η Ithaca, με τα καθαρά κέρδη της Equinor να αυξάνονται κατά περίπου 5-6% για κάθε αύξηση των τιμών φυσικού αερίου ύψους 1 δολαρίου/MMBtu, με βάση την ευαισθησία της εταιρείας.
Παράλληλα, υπάρχουν και άλλες πολλές εταιρείες που θα επωφεληθούν σε τομείς κοινής ωφέλειας, καθετοποιημένης ενέργειας και υπηρεσιών:
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες κοινής ωφέλειας είναι καθαροί ωφελούμενοι από το τρέχον περιβάλλον, όπως τονίζει η Barclays. Η έκθεσή τους στο LNG του Κατάρ είναι μικρή. Επωφελούνται από τις υψηλότερες προθεσμιακές τιμές ενέργειας, την αστάθεια των συναλλαγών ενέργειας, τα συμβόλαια προμήθειας φυσικού αερίου και τη βελτιωμένη τιμολόγηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι βασικοί ωφελούμενοι περιλαμβάνουν τις Centrica, SSE, RWE, Drax, Solaria και Engie. Σε περίπτωση ευρύτερης μακροοικονομικής επιβράδυνσης, οι εταιρείες κοινής ωφέλειας - ιδίως ύδρευσης και τα ρυθμιζόμενα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας - αποτελούν αμυντικά plays.
Από τις πετρελαϊκές, η Barclays προτιμά τις TotalEnergies και Eni για τη μακροβιότητα των πόρων τους και ευρύτερα τις TTE, Shell, BP και Eni για τη ρευστότητά τους. Οι δικαιούχοι διύλισης περιλαμβάνουν τις Repsol και Galp (μέσω ισχυρών περιθωρίων κέρδους).
Από τον κλάδο των υπηρεσιών, προτιμά την SBM Offshore, η οποία έχει μηδενική έκθεση στη Μέση Ανατολή. Η Tecnicas Reunidas θα αποτελέσει καλό trade μόλις βελτιωθεί η ορατότητα.
