Ένα από τα μεγαλύτερα έργα αποθήκευσης ενέργειας μεγάλης διάρκειας στην Ευρώπη σχεδιάζει η Βρετανία, αξιοποιώντας υπόγειες κοιλότητες άλατος στη Θάλασσα της Ιρλανδίας. Πρόκειται για το Marram Energy Storage Hub (MESH), το οποίο αναπτύσσει η εισηγμένη στην αγορά AIM του Λονδίνου EnergyPathways, περίπου 18 χιλιόμετρα από τις ακτές του Λανκασάιρ.
Η πρώτη φάση του έργου προβλέπει μονάδα αποθήκευσης με πεπιεσμένο αέρα ισχύος 300 MW και χωρητικότητας 55,2 GWh, με δυνατότητα παροχής ηλεκτρικής ενέργειας σε πλήρη ισχύ για περισσότερες από επτά ημέρες. Παράλληλα, ο σχεδιασμός περιλαμβάνει εγκαταστάσεις αποθήκευσης φυσικού αερίου και υδρογόνου, καθώς και παραγωγή υδρογόνου και γραφίτη.
Η EnergyPathways χαρακτηρίζει το MESH το μεγαλύτερο έργο αποθήκευσης με πεπιεσμένο αέρα που βρίσκεται σήμερα υπό ανάπτυξη στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η εταιρεία στοχεύει σε τελική επενδυτική απόφαση το 2028 και έναρξη λειτουργίας στα τέλη του 2031 ή στις αρχές του 2032.
Γιατί επιλέχθηκε το αλάτι
Το έργο βασίζεται σε ένα ιδιαίτερα παχύ στρώμα άλατος, πάχους 500 έως 600 μέτρων, το οποίο αποτελείται σχεδόν εξ ολοκλήρου από αλίτη. Τα χαρακτηριστικά αυτά επιτρέπουν την κατασκευή μεγάλων υπόγειων κοιλοτήτων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αποθήκευση πεπιεσμένου αέρα.
Κάθε κοιλότητα θα έχει όγκο περίπου 700.000 κυβικά μέτρα, μέγεθος που αντιστοιχεί περίπου σε τέσσερις καθεδρικούς ναούς του Αγίου Παύλου. Η πρώτη φάση απαιτεί τέσσερις κοιλότητες, ενώ η EnergyPathways εκτιμά ότι η συνολική περιοχή της άδειας μπορεί να προσφέρει χώρο για έως και 60.
Η δυνατότητα αυτή αποτελεί βασικό στοιχείο της επεκτασιμότητας του έργου, καθώς επιτρέπει την αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων ενέργειας για χρονικά διαστήματα πολύ μεγαλύτερα από εκείνα που μπορούν να προσφέρουν οι συμβατικές μπαταρίες.
Από τον άνεμο στην αποθήκευση
Το MESH σχεδιάζεται ως ένα ολοκληρωμένο σύστημα αποθήκευσης. Ο πεπιεσμένος αέρας θα αξιοποιεί τα πλεονάσματα ηλεκτρικής παραγωγής από τα αιολικά πάρκα, ενώ η αποθήκευση φυσικού αερίου και υδρογόνου θα λειτουργεί ως στρατηγικό απόθεμα για το ηλεκτρικό σύστημα.
Η επιλογή συνδέεται με τη σταδιακή αύξηση της αιολικής ενέργειας στο βρετανικό ενεργειακό μείγμα. Όταν η παραγωγή από τις ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση, μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να παραμένουν αναξιοποίητες. Σύμφωνα με την EnergyPathways, τα ετήσια πλεονάσματα θα μπορούσαν να φτάσουν έως και τις 70 TWh, ενώ οι περίοδοι υπερπαραγωγής από τον άνεμο μπορεί να διαρκούν πάνω από 12 ώρες ή ακόμη και αρκετές ημέρες.
Σε αυτό το περιβάλλον, η εταιρεία θεωρεί ότι οι μπαταρίες, λόγω της περιορισμένης διάρκειας αποθήκευσής τους, δεν επαρκούν από μόνες τους για την κάλυψη των αναγκών του συστήματος.
Φυσικό αέριο και υδρογόνο
Το δεύτερο σκέλος του MESH αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο. Η Βρετανία εξακολουθεί να βασίζεται σε μονάδες φυσικού αερίου για την κάλυψη της ζήτησης όταν η παραγωγή από τις ΑΠΕ δεν επαρκεί.
Σήμερα περίπου το 50% της προμήθειας φυσικού αερίου προέρχεται από τη Βόρεια Θάλασσα. Με την υποχώρηση της εγχώριας παραγωγής, η εξάρτηση από τις εισαγωγές αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά, φτάνοντας έως και το 90% κατά τις περιόδους υψηλής χειμερινής ζήτησης.
Παράλληλα, οι υφιστάμενες δυνατότητες αποθήκευσης φυσικού αερίου στη χώρα αντιστοιχούν σε λιγότερες από έξι ημέρες εθνικής κατανάλωσης. Η EnergyPathways θεωρεί ότι η δημιουργία νέων εγκαταστάσεων μπορεί να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, ενώ η αποθήκευση υδρογόνου μπορεί μελλοντικά να συμβάλει στη σταδιακή απανθρακοποίηση αυτού του μοντέλου.
Αναμονή για το βρετανικό πλαίσιο
Κρίσιμο για την υλοποίηση του έργου είναι το καθεστώς cap-and-floor της Ofgem, το οποίο προβλέπει ένα πλαίσιο ελάχιστων και μέγιστων εσόδων για έργα μεγάλης διάρκειας αποθήκευσης. Η εταιρεία δεν συμμετείχε στον πρώτο γύρο του μηχανισμού, αν και είχε προσκληθεί, και αναμένεται να συμμετάσχει στον δεύτερο.
Στον πρώτο γύρο η Ofgem επέλεξε προσωρινά 16 έργα συνολικής ισχύος 7,6 GW και χωρητικότητας 136,9 GWh. Η δεύτερη φάση έχει καθυστερήσει περίπου έξι μήνες και η βρετανική κυβέρνηση αναμένεται να την προκηρύξει προς το τέλος του 2026.
Για την EnergyPathways, εξίσου σημαντικές είναι οι κυβερνητικές αποφάσεις για την ασφάλεια εφοδιασμού με φυσικό αέριο και την ανάπτυξη της αγοράς υδρογόνου. Η εταιρεία έχει ήδη καταθέσει πρόταση για την αποθήκευση φυσικού αερίου και αναμένει το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Με βάση τον σημερινό σχεδιασμό, η τελική επενδυτική απόφαση για το MESH τοποθετείται το 2028, ενώ η λειτουργία της πρώτης εγκατάστασης αναμένεται στα τέλη του 2031 ή στις αρχές του 2032. Το έργο φιλοδοξεί να αποτελέσει υποδομή μεγάλης διάρκειας που θα απορροφά τα πλεονάσματα της αιολικής παραγωγής και θα παρέχει ηλεκτρική ενέργεια όταν το σύστημα τη χρειάζεται.
Πηγή: pv-magazine
