Η ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος οδηγεί την Ουκρανία σε ταχεία ανάπτυξη αποκεντρωμένων μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, με τα φωτοβολταϊκά και τα συστήματα αποθήκευσης με μπαταρίες να αποκτούν κεντρικό ρόλο στην προσπάθεια ανασυγκρότησης του ηλεκτρικού δικτύου.
Οι ρωσικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει ζημιές ή έχουν καταστρέψει έως και το 50% της δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, δηλαδή περισσότερα από 27 GW. Για την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση του ενεργειακού συστήματος εκτιμάται ότι απαιτούνται περίπου 10 GW νέας ισχύος.
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η Ουκρανία επιταχύνει την ανάπτυξη μικρότερων και αποκεντρωμένων έργων ΑΠΕ, τα οποία μπορούν να λειτουργούν πιο κοντά στα σημεία κατανάλωσης και να περιορίζουν την εξάρτηση από τις μεγάλες κεντρικές μονάδες παραγωγής.
Στα μέσα του 2026, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς φωτοβολταϊκών στη χώρα είχε φτάσει τα 9,4 έως 9,7 GW. Μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους προστέθηκαν έως και 1,1 GW νέας ισχύος, με το μεγαλύτερο μέρος των νέων εγκαταστάσεων να αφορά μικρά, αποκεντρωμένα έργα που προορίζονται κυρίως για ιδιοκατανάλωση.
Ραγδαία ανάπτυξη των μπαταριών
Την ίδια στιγμή, σημαντική είναι η αύξηση των επενδύσεων στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Τα συστήματα BESS (Battery Energy Storage Systems) χρησιμοποιούνται πλέον όχι μόνο για τη διαχείριση της παραγωγής από ΑΠΕ, αλλά και ως εργαλείο ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας σε ένα δίκτυο που παραμένει εκτεθειμένο σε επιθέσεις.
Το 2025 εγκαταστάθηκαν στην Ουκρανία νέα συστήματα αποθήκευσης συνολικής χωρητικότητας 2,9 GWh, επίδοση που κατατάσσει τη χώρα στην τέταρτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών αγορών. Η δυναμική αυτή φαίνεται να συνεχίζεται και το 2026, καθώς οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για προσθήκες 1,6 έως 1,9 GWh μόνο κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους.
Ο συνδυασμός φωτοβολταϊκών και μπαταριών επιτρέπει την παραγωγή και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας σε μικρότερη κλίμακα, περιορίζοντας τις απώλειες και, κυρίως, δημιουργώντας εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας σε περίπτωση βλάβης ή καταστροφής κεντρικών υποδομών.
Μικροδίκτυα και ευρωπαϊκή αγορά
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Ηλιακής Ενέργειας της Ουκρανίας (SEAU), Βλάντισλαβ Σοκολόφσκι, η προστασία των ενεργειακών υποδομών, η απλοποίηση των διαδικασιών σύνδεσης νέων μονάδων στο δίκτυο και η ανάπτυξη μικροδικτύων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για την επόμενη περίοδο.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην περαιτέρω ενσωμάτωση της Ουκρανίας στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η διασύνδεση με το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη ευελιξία στην αγορά και ενισχύει τη δυνατότητα της χώρας να αξιοποιεί τόσο τις ανανεώσιμες πηγές όσο και τα συστήματα αποθήκευσης.
«Για την Ουκρανία, η ηλιακή παραγωγή σε συνδυασμό με τα BESS δεν αποτελεί πλέον απλώς ζήτημα μετάβασης στην καθαρή ενέργεια. Είναι ένα πρακτικό εργαλείο για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας του ενεργειακού συστήματος», ανέφερε ο Σοκολόφσκι.
Όπως σημείωσε, η ανάπτυξη αποκεντρωμένης παραγωγής μπορεί να επιτρέψει την ταχύτερη αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης και να διασφαλίσει την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας στους καταναλωτές, παρά τους συνεχιζόμενους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι μεγάλες κεντρικές μονάδες παραγωγής.
Η ουκρανική εμπειρία αναδεικνύει έτσι έναν διαφορετικό ρόλο για τις ΑΠΕ και την αποθήκευση. Πέρα από τη μείωση των εκπομπών και την ενεργειακή μετάβαση, οι αποκεντρωμένες μονάδες παραγωγής και οι μπαταρίες εξελίσσονται σε κρίσιμες υποδομές για τη διατήρηση της λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος σε συνθήκες μεγάλης πίεσης.
Πηγή: ceenergynews