Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε στην Πορτογαλία η Εθνική Στρατηγική Αποθήκευσης Ενέργειας, με τη χώρα να θέτει φιλόδοξους στόχους για την ανάπτυξη υποδομών αποθήκευσης τα επόμενα χρόνια. Η εγκατεστημένη ισχύς των συστημάτων αποθήκευσης προβλέπεται να φτάσει τα 6,9 GW έως το 2030 και να αυξηθεί περαιτέρω στα 9,76 GW έως το 2040. Η δημόσια διαβούλευση θα ολοκληρωθεί στις 16 Σεπτεμβρίου 2026.
Η νέα στρατηγική έχει σχεδιαστεί με βάση τεχνικές μελέτες ερευνητικών οργανισμών της χώρας και επικεντρώνεται σε τέσσερις βασικούς τομείς: την οικονομική αξιοποίηση των συστημάτων αποθήκευσης, το ρυθμιστικό πλαίσιο, την απλούστευση της σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο και την ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μπαταρίες και η αντλησιοταμίευση, χωρίς όμως να αποκλείονται άλλες τεχνολογίες μεγάλης κλίμακας. Παράλληλα, η Πορτογαλία σχεδιάζει την ανάπτυξη λύσεων κατανεμημένης αποθήκευσης, αλλά και μέτρων που θα ενισχύουν την ευελιξία της ζήτησης. Στις εφαρμογές που εξετάζονται περιλαμβάνονται η παραγωγή υδρογόνου, η φόρτιση ηλεκτρικών οχημάτων και η λειτουργία αντλιών θερμότητας.
Η ανάπτυξη της αποθήκευσης θεωρείται απαραίτητη για την περαιτέρω αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών στην ηλεκτροπαραγωγή. Με βάση τις εκτιμήσεις της στρατηγικής, το ποσοστό των ΑΠΕ στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να διαμορφωθεί μεταξύ 82% και 85% το 2030, ενώ έως το 2040 θα μπορούσε να φτάσει από 89% έως 91,4%.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αποθήκευση και για την οικονομική αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας. Η δυνατότητα μεταφοράς της ηλεκτρικής ενέργειας σε ώρες μεγαλύτερης ζήτησης μπορεί να αυξήσει την τιμή που λαμβάνουν οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών και ταυτόχρονα να περιορίσει τις απώλειες σε περιόδους πολύ υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ.
Ωστόσο, η στρατηγική επισημαίνει ότι η υπερβολική ανάπτυξη μονάδων αποθήκευσης δεν θα οδηγεί απαραίτητα σε αντίστοιχα οφέλη. Η μεγάλη συγκέντρωση παρόμοιων μονάδων μπορεί να περιορίσει σταδιακά τα περιθώρια κέρδους και να δημιουργήσει ανταγωνισμό μεταξύ των ίδιων των συστημάτων αποθήκευσης.
Νέο μοντέλο εσόδων
Ένα από τα βασικά ζητούμενα είναι η εξασφάλιση σταθερών και επαρκών εσόδων για τις επενδύσεις. Για τον λόγο αυτό, η Πορτογαλία προωθεί ένα μοντέλο συνδυασμού διαφορετικών πηγών εσόδων, το λεγόμενο value stacking.
Στόχος είναι οι μονάδες αποθήκευσης να μπορούν να συμμετέχουν στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας, να παρέχουν υπηρεσίες στο σύστημα και να εντάσσονται στους μηχανισμούς ισχύος χωρίς διακρίσεις σε σχέση με άλλες τεχνολογίες.
Το μοντέλο θα πρέπει να καλύπτει τόσο τις μπαταρίες, οι οποίες μπορούν να εγκατασταθούν γρήγορα αλλά έχουν σχετικά μικρότερη διάρκεια ζωής, όσο και μεγάλης κλίμακας υποδομές, όπως η αντλησιοταμίευση.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανάπτυξη νέων αγορών για υπηρεσίες ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος, όπως η ταχεία απόκριση συχνότητας, η συνθετική αδράνεια και η ρύθμιση τάσης. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις δυνατότητες των μετατροπέων των συστημάτων αποθήκευσης να λειτουργούν σε κατάσταση grid-forming, ενισχύοντας τη σταθερότητα του δικτύου.
Απελευθέρωση δικτυακής δυναμικότητας
Η στρατηγική περιλαμβάνει και παρεμβάσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η απελευθέρωση δυναμικότητας που παραμένει δεσμευμένη από έργα τα οποία δεν αναμένεται να υλοποιηθούν, καθώς και η επιτάχυνση των διαδικασιών για τη σύνδεση νέων εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, επιδιώκεται η διευκόλυνση της σύνδεσης αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης αλλά και μονάδων που συνδυάζονται με έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η αντιμετώπιση πιθανών διπλών χρεώσεων μέσω των τιμολογίων δικτύου.
Στον τομέα της έρευνας, η Πορτογαλία προσανατολίζεται στην ενίσχυση της ανάπτυξης μπαταριών νατρίου και μπαταριών ροής, καθώς και τεχνολογιών αποθήκευσης μεγάλης διάρκειας. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στην ανακύκλωση και την ψηφιοποίηση.
Στο μακροπρόθεσμο πλάνο περιλαμβάνεται ακόμη η διερεύνηση λύσεων εποχικής αποθήκευσης, όπως η αποθήκευση υδρογόνου σε υπόγειες κοιλότητες άλατος και η αποθήκευση πεπιεσμένου αέρα σε κατάλληλους γεωλογικούς σχηματισμούς.
Με τη νέα στρατηγική, η Πορτογαλία επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε η αποθήκευση να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την περαιτέρω διείσδυση των ΑΠΕ, την ευστάθεια του ηλεκτρικού δικτύου και την καλύτερη αξιοποίηση της παραγωγής από φωτοβολταϊκά και άλλες ανανεώσιμες πηγές.
Πηγή: pv-magazine
