Η Κύπρος πανηγυρίζει τη συμμετοχή της πρώτης μπαταρίας στην αγορά ηλεκτρισμού της Κύπρου. Η μονάδα αποθήκευσης 5 MWh διασυνδέθηκε στο ηλεκτρικό δίκτυο και ξεκίνησε την εμπορική λειτουργία τον Ιούλιο, σηματοδοτώντας ένα ορόσημο για την Κυπριακή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Η Petrolina Electric, πάροχος ηλεκτρικής ενέργειας της Κύπρου, ανακοίνωσε ότι είναι πλέον ο πρώτος συμμετέχοντας στην Κυπριακή Αγορά Ηλεκτρισμού «που διαχειρίζεται ηλεκτρική ενέργεια από υβριδικό σύστημα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) ανοίγοντας τον δρόμο για τη μείωση της χαμένης πράσινης ενέργειας και, κατ' επέκταση, για χαμηλότερες τιμές ηλεκτρισμού.»
Η Petrolina Electric είναι μέλος του Ομίλου Λευκαρίτη, ιδρύθηκε το 2018 και προμηθεύει ηλεκτρική ενέργεια σε εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές, με έμφαση στην εμπορία ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Το καινοτόμο υβριδικό σύστημα, που φέρει την ονομασία ‘Pavlina Memorial Energy Park’, αποτελείται από φωτοβολταϊκά πλαίσια ισχύος 1,8 MW και μπαταρία 5 MWh, η μονάδα αποθήκευσης βρίσκεται ‘πίσω από το μετρητή’ (behind the meter battery system) και η ανάπτυξη και λειτουργία του έργου δεν υποστηρίζονται από κάποιο μηχανισμό κρατικής επιδότησης.
Το σχετικά μικρό μέγεθος του υβριδικού πάρκου δε μειώνει σε καμία περίπτωση τη σημαντικότητα της επένδυσης και οι βασικοί λόγοι είναι δύο.
Πρώτον, όπως γράφει η Petrolina Electric, το έργο αποτελεί «ένα βήμα πιο κοντά σε ένα πιο πράσινο, σταθερό και οικονομικά αποδοτικό ενεργειακό μέλλον για την Κύπρο.» Και αυτό συμβαίνει διότι η χρήση του υβριδικού συστήματος «εκτός από την ανάκτηση χαμένης ενέργειας, ενισχύει την παραγωγή στις ώρες αιχμής και μειώνει το ρίσκο περιστασιακών αποκοπών φορτίου λόγω μη επάρκειας των συμβατικών μονάδων.»
Ο δέυτερος λόγος είναι ότι η επένδυση πραγματοποιήθηκε «μετά από μήνες προετοιμασίας και σκληρής δουλειάς» και σε στενή συνεργασία με διάφορους παράγοντες και φορείς, όπως π.χ. τους φορείς και λειτουργούς των τοπικών ηλεκτρικών δικτύων.
Όπως όμως έχει γράψει το EnergyMag, πρόσφατες νομικές παρεμβάσεις επιβραδύνουν την έκδοση όρων σύνδεσης για συστήματα αποθήκευσης ενέργειας σε υφιστάμενες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις.
Συγκεκριμένα, η Κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων ψήφισε το Μάρτιο τον περί Ρύθμισης της Αγοράς Ηλεκτρισμού (Τροποποιητικός) Νόμο, εισάγοντας υποχρεώσεις για τον Διαχειριστή Συστήματος Διανομής και τον Διαχειριστή Συστήματος Μεταφοράς να δημοσιεύουν τη σειρά προτεραιότητας των αιτημάτων σύνδεσης ανά υποσταθμό, για έργα ανανεώσιμης ενέργειας και αποθήκευσης, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια. Η σύνδεση στο δίκτυο θα γίνεται βάσει κριτηρίων ωριμότητας που θα καθορίζει το Υπουργείο Ενέργειας μετά από διαβούλευση με το ρυθμιστή ενέργειας, με προτεραιότητα σε έτοιμα έργα και σε σταθμούς με αποθήκευση ενέργειας. Επίσης, δεν θα δεσμεύεται ηλεκτρικός χώρος χωρίς τις απαραίτητες άδειες και εγκρίσεις. Παράγοντες της αγοράς έχουν επικοινωνήσει επανειλημμένα στο EnergyMag ότι αυτή η διαδικασία επιβραδύνει την αδειοδότηση και ανάπτυξη υβριδικών σταθμών ΑΠΕ και αποθήκευσης.
Επιπλέον, παρά το γεγονός ότι τόσο η ανάπτυξη ΑΠΕ αλλά και οι περικοπές πράσινης ενέργειας στην Κύπρο αυξάνονται, η αγορά συστημάτων αποθήκευσης στη χώρα προχωρά με σκανδαλώδεις αργούς ρυθμούς. Αξιοσημείωτο είναι ότι τους πρώτους πέντε μήνες του τρέχοντος έτους, η Κύπρος αναγκάστηκε να περικόψει περίπου το 65% της παραγόμενης ηλιακής ενέργειας. Η κυβέρνηση έχει αναλωθεί σε άστοχα προγράμματα επιδοτήσεων αποθήκευσης που όμως δεν έχουν αποφέρει κανένα εμπορικό έργο αποθήκευσης στην πράξη, αλλά και σε μία καταφανή συγκράτηση των ιδιωτικών επενδύσεων σε μπαταριές χωρίς επιδότηση, βάζοντας ουσιαστικά φρένο στον υγιή ανταγωνισμό και την ενεργειακή μετάβαση της χώρας.
Το Pavlina Memorial Energy Park όμως δείχνει τι μπορεί να πετύχει η ανάπτυξη εμπορικών συστημάτων αποθήκευσης από ιδιώτες χωρίς επιδοτήσεις. «Αν υποθέσουμε ημερήσιο κύκλο φόρτισης-εκφόρτισης και τυπικό round-trip efficiency 85–90%, η μονάδα θα μπορούσε να αποδίδει στο δίκτυο περίπου 1,3–1,6 GWh ενέργειας τον χρόνο, η οποία διαφορετικά θα περικοπτόταν. Με μέση ετήσια κατανάλωση νοικοκυριού στην Κύπρο περίπου 6.000–9.000 kWh, αυτό αντιστοιχεί στην κάλυψη των ετήσιων αναγκών περίπου 150 έως 270 νοικοκυριών,» αναφέρει ο δρ Ανδρέας Προκοπίου, ιδρυτής της πλατφόρμας ανάλυσης της Κυπριακής αγοράς ηλεκτρισμού CyprusGrid.
«Αυτά δεν είναι νούμερα που αλλάζουν από μόνα τους το ενεργειακό ισοζύγιο του νησιού, είναι όμως αρκετά για να αποδείξουν ότι το μοντέλο [της ενεργειακής αποθήκευσης] δουλεύει, και αυτό έχει μεγαλύτερη αξία από το ίδιο το μέγεθος [των προηγούμενων αριθμών].»
Στην πραγματικότητα, πρόσθεσε ο Προκοπίου στο EnergyMag, το μικρό μέγεθος του Pavlina Memorial Energy Park μπορεί να γίνει και πλεονέκτημα για την Κυπριακή αγορά διότι το κάνει ένα καλό σημείο εκκίνησης. «Σε αυτή την κλίμακα, τα λάθη κοστίζουν λιγότερο και τα μαθήματα μεταφέρονται πιο εύκολα στο επόμενο έργο. Κάθε επόμενη μονάδα αποθήκευσης που θα συνδεθεί στο δίκτυο έχει τώρα ένα πρότυπο διαδικασίας να ακολουθήσει, αντί να ξεκινά από το μηδέν.»
Ωστόσο, μιλώντας με το CyprusGrid, το EnergyMag αντιλαμβάνεται ότι τα πιο χρήσιμα μαθήματα που μπορεί να διδάξει η πρωτιά της Petrolina Electric δεν αφορούν τόσο την τεχνολογία αποθήκευσης, όσο τον τρόπο συνεργασίας ανάμεσα σε εμπλεκόμενους φορείς και επενδυτές.
