Το 21% της ηλεκτρικής ζήτησης καλύφθηκε από αιολικά πάρκα, έναντι 19% στην ΕΕ με βάση την ετήσια έκθεση WindEurope Statistics and Outlook για το 2025. Ουσιαστικά η καταγραφή αυτή αναδεικνύει τη σημαντική πορεία της αιολικής ενέργειας στην Ελλάδα, κάτι που εισφέρει στο “μάζεμα” των τιμών και στην ανακούφιση των ελληνικών νοικοκυριών.
Σημειώνεται ότι το 2025 η Ελλάδα πρόσθεσε 340 MW νέας αιολικής ισχύος, ανεβάζοντας τη συνολική εγκατεστημένη δυναμικότητα στα περίπου 5,7 GW και τη συμμετοχή της αιολικής ενέργειας στο ηλεκτρικό μίγμα στο 21%.
Ουσιαστικά με βάση την ετήσια έκθεση WindEurope Statistics and Outlook για το 2025, με βάση την εικόνα αυτή, η Ελλάδα έχει μια ισχυρή “αιολική” παρουσία ωστόσο μένει πίσω σε σχέση με χώρες όπως η Δανία.
Συγκεκριμένα, η Δανία παρέμεινε το 2025 ο αδιαμφισβήτητος ευρωπαϊκός πρωταθλητής, με την αιολική ενέργεια να καλύπτει το 50% της ηλεκτρικής της ζήτησης. Η αύξηση κατά 43% της εγκατεστημένης ισχύος στη Λιθουανία μέσα στο 2025 επέτρεψε στη χώρα να καλύψει το 33% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά, έναντι 21% το 2023 και 27% το 2024, εξέλιξη που καταδεικνύει ότι οι ΑΠΕ μπορούν να έχουν άμεσο αντίκτυπο και να μειώσουν γρήγορα την εξάρτηση από ενεργειακές εισαγωγές.
Στην Ιρλανδία, η αιολική παραγωγή κάλυψε επίσης το 33% της ζήτησης, παραμένοντας ουσιαστικά αμετάβλητη σε ετήσια βάση. Μεταξύ των χωρών εκτός ΕΕ, το Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψε το υψηλότερο μερίδιο αιολικής ενέργειας με 31%, καταλαμβάνοντας την τέταρτη θέση στην Ευρώπη.
Ακολουθούν η Σουηδία με 30%, η Ολλανδία με 29%, η Γερμανία με 28%, καθώς και η Φινλανδία και η Πορτογαλία με 25%, συμπληρώνοντας την ομάδα χωρών όπου η αιολική ενέργεια καλύπτει τουλάχιστον το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ζήτησης.
Με βάση την έκθεση, συνολικά, πάνω από το ένα τρίτο των ευρωπαϊκών χωρών κατάφεραν να αυξήσουν ή να διατηρήσουν το μερίδιο της αιολικής ενέργειας μεταξύ 2024 και 2025, ενώ 20 χώρες κατέγραψαν ποσοστά άνω του 10%, μεταξύ αυτών 17 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και η Τουρκία.
Σε επίπεδο εγκατεστημένης ισχύος, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 5,7 GW αιολικής ενέργειας, εντασσόμενη στην ομάδα χωρών της Ευρώπης με δυναμικό άνω των 5 GW. Η επίδοση αυτή τοποθετεί τη χώρα κοντά σε αγορές όπως η Νορβηγία και το Βέλγιο, επιβεβαιώνοντας την ωρίμανση του εγχώριου αιολικού κλάδου, αν και παραμένει σε απόσταση από τις κορυφαίες αγορές της ηπείρου όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της εγκατεστημένης ισχύος.
Οι προοπτικές
Σε ό,τι αφορά τις προοπτικές ανάπτυξης, η Ελλάδα εκτιμάται ότι θα προσθέσει περίπου 2 GW νέας χερσαίας αιολικής ισχύος την περίοδο 2026-2030, σύμφωνα με τις προβλέψεις της WindEurope, συνεχίζοντας την επέκταση του εγχώριου αιολικού χαρτοφυλακίου τα επόμενα χρόνια. Σε ετήσια βάση, οι προσθήκες χερσαίας αιολικής ισχύος στην Ελλάδα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν σε 490 MW το 2026, 430 MW το 2027, 400 MW το 2028 και 350 MW ετησίως την περίοδο 2029-2030, με το σύνολο της νέας ισχύος να προσεγγίζει τα 2 GW έως το τέλος της δεκαετίας.
Σύμφωνα με τη WindEurope, η ευρωπαϊκή αγορά αιολικής ενέργειας διατηρεί ισχυρή επενδυτική δυναμική, με επενδύσεις ύψους 45 δισ. ευρώ σε νέα έργα το 2025 και συνολικές νέες εγκαταστάσεις 19,1 GW. Ωστόσο, ο κλάδος προειδοποιεί ότι πιθανές παρεμβάσεις στη σχεδίαση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ή στο σύστημα εμπορίας εκπομπών ενδέχεται να δημιουργήσουν ρυθμιστική αβεβαιότητα και να θέσουν σε κίνδυνο τις μελλοντικές επενδύσεις, υπογραμμίζοντας παράλληλα την ανάγκη επιτάχυνσης των αδειοδοτήσεων και ανάπτυξης των δικτύων.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ και το “καμπανάκι”
Στο φόντο αυτό η ΕΛΕΤΑΕΝ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι αδειοδοτικές διαδικασίες για τα αιολικά πάρκα στην Ελλάδα παραμένουν εξαιρετικά χρονοβόρες (έως και μια δεκαετία), λόγω της χαοτικής λειτουργίας των υπηρεσιών και των οριζόντιων αποκλεισμών περιοχών. Η ένωση ζητά άμεση απλούστευση, εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου.
Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΕΤΑΕΝ, άγγιξε τα 5,7 GW η αιολική ισχύς που είναι συνδεδεμένη στο δίκτυο. Συγκεκριμένα, 5.695 MW ήταν η συνολική αιολική ισχύς στην Ελλάδα στο τέλος του 2025. Αυτό προκύπτει από την ετήσια Στατιστική της Αιολικής Ενέργειας στην Ελλάδα που ανακοίνωσε η Ελληνική Επιστημονική Ένωση Αιολικής Ενέργειας (ΕΛΕΤΑΕΝ). Με βάση τη Στατιστική, κατά το 2025 συνδέθηκαν στο δίκτυο 76 νέες ανεμογεννήτριες συνολικής αποδιδόμενης ισχύος 340 MW που αντιστοιχούν σε επενδύσεις συνολικού ύψος πάνω από 420 εκατ. ευρώ. Αυτό αποτελεί αύξηση 6,4% σε σχέση με το τέλος του 2024.
Μετά την σημαντική κάμψη του 2024, ο ρυθμός των νέων εγκαταστάσεων επανήλθε στο μέσο όρο της δεκαετίας. Πρόκειται για μια θετική εξέλιξη που δείχνει την ανθεκτικότητα του κλάδου. Οφείλεται στις προσπάθειες των αιολικών επιχειρήσεων, των στελεχών τους και του επιστημονικού κόσμου που μελετούν και υλοποιούν έργα σε ένα απαιτητικό περιβάλλον με πολλά διοικητικά εμπόδια και γραφειοκρατία. Οι δρομολογημένες επενδύσεις Κατά το τέλος του 2025 ήταν υπό κατασκευή ή είχαν συμβολαιοποιηθεί πάνω από 1,1 GW νέων αιολικών πάρκων, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων αναμένεται να συνδεθούν στο δίκτυο εντός των επόμενων 18 μηνών. Σε αυτά πρέπει να προστεθούν ακόμα 200 MW περίπου, που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς, έχουν καταθέσει τις εγγυητικές καλής εκτέλεσης αλλά δεν ανήκουν σε κάποια από τις ανωτέρω κατηγορίες. Ως αποτέλεσμα η συνολική αιολική ισχύς θα ξεπεράσει τα 6,5 GW εντός του επόμενου 1,5 έτους.
Επίσης, όπως αναφέρει η Ένωση, κατά την περίοδο 2018-2022 έχουν επιλεγεί μέσω των διαγωνισμών της ΡΑΕ αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.592MW, δηλαδή ώριμα έργα που θα έπρεπε ήδη να έχουν όλα τεθεί σε λειτουργία. Όμως εξαιτίας κυρίως των καθυστερήσεων που προκαλούν τα γραφειοκρατικά εμπόδια, μόλις τα 852,4 MW, δηλ. το 53,5%, είχαν κατορθώσει να λειτουργούν κατά το τέλος του 2025. Οι καθυστερήσεις αυτές δεν είναι χωρίς συνέπειες. Η τιμή αποζημίωσης των αιολικών πάρκων που έχουν επιλεγεί σε διαγωνισμούς και δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα είναι πολύ μικρότερη από το κόστος παραγωγής από φυσικό αέριο ή λιγνίτη. Τα αιολικά αυτά έργα, συνολικής ισχύος πάνω 740 MW, εάν είχαν ολοκληρωθεί έγκαιρα, θα πρόσφεραν περισσότερη φθηνή ενέργεια και μόνιμη ανακούφιση στους Έλληνες καταναλωτές και την εθνική οικονομία.
Μάλιστα, με αφορμή την επικαιροποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ, η ΕΛΕΤΑΕΝ υπέβαλε στην Κυβέρνηση αναλυτικό Κείμενο Πολιτικής. Η ΕΛΕΤΑΕΝ επισημαίνει ότι ο αποκλεισμός περιοχών με υψηλό αιολικό δυναμικό οδηγεί σε αύξηση του κόστους ενέργειας και πλήττει το εισόδημα των νοικοκυριών και την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής βιομηχανίας.
Όπως αναφέρει, σε μία περίοδο που το ενεργειακό κόστος αποτελεί εθνική προτεραιότητα, η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει την υλοποίηση των πιο οικονομικών μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτές είναι τα αιολικά πάρκα σε θέσεις με πλούσιο αιολικό δυναμικό, που αποτελούν έναν εθνικό πόρο υψηλής αξίας. Φυσικά, η εγκατάσταση αιολικών πάρκων, ακόμα και σε αυτές τις θέσεις, αξιολογείται στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης των επενδύσεων και σταθμίζεται σε σχέση με τις πιθανές επιπτώσεις τους.
Με τον τρόπο αυτό, η οργανωμένη Πολιτεία μπορεί να αποφασίσει την υλοποίηση ενός έργου που παράγει πολλή και φθηνή καθαρή ενέργεια παρά τις τοπικές του επιπτώσεις, και να απορρίψει ένα άλλο με μικρότερες επιπτώσεις αλλά με χαμηλή παραγωγικότητα. Αυτή η προφανής διαδικασία αξιολόγησης ακυρώνεται όταν θεσπίζονται οριζόντιοι αποκλεισμοί ενάντια στην αιολική ενέργεια. Το τελευταίο διάστημα έχει ξεκινήσει πάλι η εμφάνιση τέτοιων ιδεών στη δημόσια σφαίρα. Όμως, γενικές απαγορεύσεις σε εκτεταμένες περιοχές της χώρας –όπως ψηλά βουνά ή νησιά ή Ζώνες Ειδικής Προστασίας κλπ.– σημαίνουν ότι δεν μπορεί καν να εξεταστεί η δυνατότητα εγκατάστασης αιολικού πάρκου και να αξιολογηθεί από την Πολιτεία σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Έτσι, το κράτος απαγορεύει στον εαυτό του να ασκήσει τεκμηριωμένη κρίση ανά συγκεκριμένη περίπτωση. Μια τέτοια τυφλή προσέγγιση θα έχει συνέπειες στο κόστος ενέργειας: Ένα αιολικό πάρκο σε θέση με άριστο αιολικό δυναμικό μπορεί να παράγει ηλεκτρική ενέργεια με κόστος για τον καταναλωτή έως και 35% χαμηλότερο σε σχέση με το μέσο αιολικό δυναμικό στη χώρα σήμερα. Επιπλέον, η αξιοποίηση των πιο παραγωγικών θέσεων υπηρετεί τη λογική της βιώσιμης αποδοτικότητας, καθώς για την ίδια παραγωγή ενέργειας απαιτούνται λιγότερες ανεμογεννήτριες και άρα μικρότερες τοπικές επιπτώσεις.
Η ΕΛΕΤΑΕΝ τονίζει ότι, εκτός από αντι-οικονομικοί, οι εκτεταμένοι οριζόντιοι αποκλεισμοί δεν συνάδουν με τις ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές και είναι αντίθετοι με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Ειδικότερα, η Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (RED III) καθορίζει ότι τα έργα ΑΠΕ υπηρετούν υπέρτατο δημόσιο συμφέρον και πρέπει, υπό προϋποθέσεις, να λαμβάνουν προτεραιότητα κατά τη στάθμισή τους με άλλα αγαθά. Η διαδικασία αυτή δεν μπορεί να υποκατασταθεί χωρίς τεκμηρίωση από γενικής φύσης μελέτες που καλύπτουν εκτεταμένες περιοχές ή και όλη την Επικράτεια, όπως είναι τα Χωροταξικά Πλαίσια ή οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες.
Η απόφαση για το εάν θα γίνει μια συγκεκριμένη επένδυση παραμένει προϊόν συνεκτίμησης πολλών κριτηρίων, όπως η μείωση στο κόστος ενέργειας, η τοπική ανάπτυξη, τα οφέλη στην τοπική κοινωνία, οι επιπτώσεις στο τοπικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα, η ενίσχυση της εθνικής άμυνας και ασφάλειας ή οι επιπτώσεις σε αυτή, η συμβολή στην προστασία του κλίματος κλπ. Όλα τα παραπάνω αναπτύσσονται στο Κείμενο Πολιτικής της ΕΛΕΤΑΕΝ που έχει υποβληθεί στην Κυβέρνηση. Το Κείμενο περιλαμβάνει επίσης αναλυτικές προτάσεις για την επικαιροποίηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ.
