«Θετικό βήμα, αλλά δεν αρκεί» τονίζον οι οι παραγωγοί για τη ρύθμιση στήριξης των μικρομεσαίων φωτοβολταϊκών που ανακοίνωσε την περασμένη Παρασκευή το ΥΠΕΝ κι έχει στόχο την άμβλυνση των απωλειών εσόδων που προκαλούν οι ολοένα συχνότερες ώρες μηδενικών και αρνητικών τιμών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
«Πρόκειται αναμφίβολα για σημαντική εξέλιξη, η οποία θα περιορίσει τις απώλειες εσόδων για τους μικρομεσαίους παραγωγούς και θα ανακουφίσει εν μέρει τη δεινή οικονομική τους κατάσταση. Ωστόσο, το μέτρο αυτό από μόνο του δεν επαρκεί για την έξοδο του κλάδου από το οικονομικό τέλμα», αναφέρει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας από Φωτοβολταϊκά (ΠΟΣΠΗΕΦ), ζητώντας την υιοθέτηση και των δύο παρεμβάσεων που είχε θέσει το ΥΠΕΝ προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η Ομοσπονδία επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί μια πρώτη ουσιαστική παρέμβαση στήριξης των παραγωγών ΑΠΕ, αλλά δεν αντιμετωπίζει συνολικά τις επιπτώσεις από τις εκτεταμένες περικοπές παραγωγής και την αύξηση των ωρών μηδενικών ή αρνητικών τιμών στην αγορά ηλεκτρισμού. Όπως σημειώνει, απαιτούνται πρόσθετα μέτρα για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των μικρομεσαίων φωτοβολταϊκών έργων.
Η νέα ρύθμιση
Υπενθυμίζεται ότι, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχωρά σε τροποποίηση του ισχύοντος καθεστώτος ενίσχυσης των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Η σχετική νομοθετική ρύθμιση αναμένεται να κατατεθεί τις επόμενες ημέρες στη Βουλή και θα ισχύσει αναδρομικά από την 1η Ιουνίου 2026.
Η παρέμβαση αφορά τους παραγωγούς ΑΠΕ που έχουν συνάψει Συμβάσεις Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ). Μέχρι σήμερα, οι παραγωγοί αυτοί δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή εκκαθάρισης στην Αγορά Επόμενης Ημέρας παραμένει μηδενική για περισσότερες από δύο συνεχόμενες ώρες.
Με τη νέα ρύθμιση, οι παραγωγοί θα συνεχίσουν να λαμβάνουν λειτουργική ενίσχυση κατά τις ώρες μηδενικών τιμών, ενώ η απώλεια της ενίσχυσης θα εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις όπου καταγράφονται αρνητικές τιμές για διάστημα μεγαλύτερο των δύο συνεχόμενων ωρών.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η αλλαγή έχει συζητηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στοχεύει στη στήριξη των επενδύσεων σε ΑΠΕ, περιορίζοντας τις οικονομικές επιπτώσεις που προκαλεί η αυξανόμενη συχνότητα μηδενικών τιμών στο σύστημα.
Η ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και τα "απόνερα"
Σημειώνεται ότι η παρέμβαση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς. Με βάση αρμόδιες πηγλες, το 2025 εγκαταστάθηκαν περισσότερα νέα μεγαβάτ φωτοβολταϊκών από κάθε άλλη τεχνολογία ΑΠΕ, αντανακλώντας το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον.
Συγκεκριμένα, το τελευταία χρόνια, η χώρα μας έχει πετύχει μια εντυπωσιακή αύξηση στην εγκατεστημένη ισχύ από ΑΠΕ, και ειδικά από φωτοβολταϊκά: από 2,6 GW το 2019, η ισχύς από φωτοβολταϊκά έχει πλέον ξεπεράσει τα 11 GW - με ένα μεγάλο ποσοστό αυτών να είναι μικρά έργα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. Σύμφωνα με τα στοιχεία της διεθνούς δεξαμενής σκέψης (think tank) για ενεργειακά ζητήματα EMBER, η Ελλάδα είχε το 2025 την τρίτη ψηλότερη διείσδυση από φωτοβολταϊκά στον κόσμο ως ποσοστό της ηλεκτροπαραγωγής. Στο φόντο αυτό η αλματώδης αύξηση των ΑΠΕ έχει ως αποτέλεσμα την μείωση των τιμών, ακόμη και εν μέσω ενεργειακής κρίσης, και αποτελεί βασικό ανάχωμα απέναντι στην εισαγόμενη ακρίβεια που προκύπτει από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, τις ώρες της υψηλής παραγωγής από φωτοβολταϊκά και όταν η κατανάλωση είναι ήπια, η τιμή της χονδρικής πέφτει στο μηδέν ή ακόμα και κάτω από το μηδέν. Για το 2026 έως σήμερα, στη χώρα μας υπήρξαν 203 ώρες με μηδενική τιμή και άλλες 242 με αρνητική. Το φαινόμενο αυτό συμβαίνει σε όλες τις χώρες με σημαντική διείσδυση φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μίγμα και δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Συγκριτικά, η Ισπανία έχει φέτος 659 ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές ενώ η Πορτογαλία 558.
Οι ΣΕΔΠ
Σύμφωνα με το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο και το σχήμα κρατικών ενισχύσεων που έχει συμφωνήσει η χώρα μας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι παραγωγοί που έχουν συνάψει Σύμβαση Ενίσχυσης Διαφορικής Προσαύξησης (ΣΕΔΠ) δεν αποζημιώνονται για την ενέργεια που παράγουν όταν η τιμή στο σύστημα είναι μηδέν ή αρνητική για παραπάνω από δύο συνεχόμενες ώρες.
Ως αποτέλεσμα, ενώ οι μηδενικές τιμές κρατούν το κόστος χαμηλά για τους καταναλωτές, οι παραγωγοί ΑΠΕ -πολλοί εκ των οποίων μικρές επιχειρήσεις, ενεργειακές κοινότητες και αγρότες- βλέπουν τα έσοδά τους να περιορίζονται και τις επενδύσεις τους να κινδυνεύουν από τη δυσκολία αποπληρωμής τραπεζικών δανείων.
Γι’ αυτό και η Κυβέρνηση, όπως τονίζεται, μέσω του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μετά από συστηματική συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πέτυχε την ουσιαστική στήριξη των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ, τροποποιώντας το ισχύον καθεστώς ενίσχυσης μέσω νομοθετικής πρωτοβουλίας.
