Μια νέα διάσταση στη συζήτηση για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, που υπερβαίνει τη διαχείριση των ανανεώσιμων πηγών και αγγίζει άμεσα το κόστος λειτουργίας της ελληνικής βιομηχανίας, έθεσε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Παραγωγών Ενέργειας με Φωτοβολταϊκά (ΣΠΕΦ), Δρ. Στέλιος Λουμάκης.
Μιλώντας στο 30ό Συνέδριο «Ενέργεια και Ανάπτυξη 2026» του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου, ο κ. Λουμάκης ζήτησε από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας να διευρύνει άμεσα τη λίστα των επιλέξιμων έργων αποθήκευσης που αναπτύσσονται με εμπορικούς όρους, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα σε επενδύσεις που συνδέονται με ενεργοβόρες βιομηχανικές επιχειρήσεις.
Η κεντρική ιδέα της παρέμβασής του είναι ότι οι μπαταρίες μπορούν να λειτουργήσουν όχι μόνο ως εργαλείο εξισορρόπησης του ηλεκτρικού συστήματος, αλλά και ως μηχανισμός ουσιαστικής μείωσης του ενεργειακού κόστους της παραγωγής, χωρίς την ανάγκη επιδοτήσεων ή πρόσθετης επιβάρυνσης των καταναλωτών.
Πρόκειται για μια προσέγγιση που επιχειρεί να συνδέσει δύο από τα μεγαλύτερα ζητήματα της ελληνικής ενεργειακής αγοράς: την αυξανόμενη ανάγκη αποθήκευσης της παραγωγής από ΑΠΕ και την πίεση που αντιμετωπίζουν οι ελληνικές βιομηχανίες από το υψηλό και ευμετάβλητο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.
Το φθηνό ρεύμα του μεσημεριού μπορεί να μειώσει το ακριβό κόστος της νύχτας
Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η αξιοποίηση των μεγάλων διαφορών που παρατηρούνται στις ωριαίες τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αυξημένη παραγωγή φωτοβολταϊκών κατά τις μεσημεριανές ώρες οδηγεί συχνά σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Αντίθετα, κατά τις απογευματινές και βραδινές ώρες, όταν η ηλιακή παραγωγή περιορίζεται ή μηδενίζεται και η ζήτηση παραμένει υψηλή, οι τιμές μπορούν να αυξηθούν σημαντικά.
Αυτή ακριβώς τη διαφορά μπορούν να αξιοποιήσουν τα συστήματα αποθήκευσης.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΠΕΦ, έργα μπαταριών που συνδέονται στο δίκτυο διανομής μπορούν, μέσω διμερών συμβάσεων με βιομηχανικούς καταναλωτές, να αξιοποιούν τις χαμηλές μεσημεριανές τιμές και να καλύπτουν μέρος των ενεργειακών αναγκών εργοστασίων που λειτουργούν σε 24ωρη βάση και είναι συνδεδεμένα στην υψηλή τάση.
Έτσι, οι επιχειρήσεις θα μπορούν να περιορίζουν την έκθεσή τους στις ακριβότερες ώρες της αγοράς, αποκτώντας μεγαλύτερη δυνατότητα διαχείρισης του ενεργειακού τους κόστους.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η αποθήκευση δεν χρειάζεται απαραίτητα να εγκαθίσταται μέσα στη βιομηχανική μονάδα. Μπορεί να λειτουργεί ως ανεξάρτητη εγκατάσταση, με τη σχετική οικονομική ωφέλεια να μεταφέρεται στη βιομηχανία μέσω εμπορικής συμφωνίας.
Η προσέγγιση αυτή δημιουργεί, σύμφωνα με τον κ. Λουμάκη, προϋποθέσεις αμοιβαίου οφέλους: για τις βιομηχανίες, για τους επενδυτές αποθήκευσης, αλλά και για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας συνολικά.
Γιατί ο ΣΠΕΦ ζητά περισσότερα έργα στη λίστα του ΥΠΕΝ
Η παρέμβαση Λουμάκη έρχεται σε μια κρίσιμη φάση για την ανάπτυξη της αποθήκευσης στην Ελλάδα, καθώς η σχετική πρόσκληση του ΥΠΕΝ καθορίζει ποια έργα μπορούν να προχωρήσουν στα επόμενα στάδια της αδειοδοτικής και επενδυτικής διαδικασίας.
Ο πρόεδρος του ΣΠΕΦ υποστηρίζει ότι η λίστα των επιλέξιμων έργων πρέπει να διευρυνθεί, ιδίως στο δίκτυο διανομής, ώστε να συμπεριληφθούν και τα υπόλοιπα έργα που διαθέτουν πλήρεις φακέλους.
Το επιχείρημά του στηρίζεται σε μια ουσιαστική διάκριση: η πρόκριση ενός έργου στο πλαίσιο της πρόσκλησης δεν συνεπάγεται αυτομάτως τη χορήγηση οριστικής προσφοράς σύνδεσης.
Επομένως, η ένταξη περισσότερων έργων στη λίστα δεν σημαίνει ότι όλα θα αποκτήσουν τελικά πρόσβαση στο δίκτυο ή ότι θα κατασκευαστούν.
Κατά την εκτίμησή του, η διεύρυνση της λίστας θα προκαλούσε μάλλον ανεπαίσθητη αύξηση της συνολικής ισχύος, σε MW, των έργων που τελικά θα υλοποιηθούν.
Αντίθετα, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικό οικονομικό και αναπτυξιακό όφελος, εφόσον επιτρέψει την προώθηση επενδύσεων που εξυπηρετούν πραγματικές παραγωγικές ανάγκες.
Η συγκεκριμένη θέση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεταφέρει το κέντρο βάρους της συζήτησης από τον αριθμό των έργων που προκρίνονται στην πραγματική οικονομική τους χρησιμότητα.
Βιομηχανίες εναντίον developers: Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνητρο να κατασκευάσουν μπαταρίες
Μια από τις πλέον ενδιαφέρουσες πλευρές της τοποθέτησης Λουμάκη αφορά τη διαφοροποίηση μεταξύ των επενδύσεων αποθήκευσης που συνδέονται με παραγωγικές δραστηριότητες και εκείνων που αναπτύσσονται από αμιγώς επενδυτικούς φορείς.
Ο πρόεδρος του ΣΠΕΦ επισημαίνει ότι επιχειρήσεις με υψηλές ενεργειακές ανάγκες έχουν ήδη προχωρήσει σε σημαντικές δεσμεύσεις, καταθέτοντας πλήρεις φακέλους και υψηλές εγγυήσεις.
Για αυτές τις επιχειρήσεις, η αποθήκευση δεν αποτελεί απλώς μια επενδυτική ευκαιρία με προσδοκώμενες αποδόσεις από τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Συνδέεται άμεσα με τη μείωση του λειτουργικού κόστους των εργοστασίων τους.
Αυτό, σύμφωνα με τον κ. Λουμάκη, δημιουργεί ισχυρό κίνητρο άμεσης υλοποίησης των έργων.
Αντίθετα, στις περιπτώσεις αμιγώς επενδυτικών φορέων, των λεγόμενων developers, η πρόκριση και ακόμη και η χορήγηση όρων σύνδεσης δεν εξασφαλίζουν ότι η κατασκευή θα ξεκινήσει αμέσως.
Ενδέχεται να ακολουθήσουν μακροχρόνιες διαδικασίες αναζήτησης αγοραστών και μεταβίβασης των έργων, με αποτέλεσμα ο τελικός χρόνος υλοποίησης να παραμένει αβέβαιος.
Η επισήμανση αυτή αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα για τον σχεδιασμό της αγοράς αποθήκευσης: κατά πόσο το σύστημα επιλογής έργων πρέπει να λαμβάνει περισσότερο υπόψη την πιθανότητα πραγματικής και γρήγορης κατασκευής τους, πέρα από την τυπική πληρότητα των αιτήσεων.
Ο κ. Λουμάκης καλεί ουσιαστικά την Πολιτεία να μην αποκλείσει επενδύσεις που διαθέτουν σαφή παραγωγικό προσανατολισμό και μπορούν να προσφέρουν άμεσο όφελος στην ελληνική οικονομία.
Το διπλό όφελος για τη βιομηχανία και την αγορά ηλεκτρισμού
Η πρόταση του ΣΠΕΦ δεν περιορίζεται στην εξυπηρέτηση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του προέδρου του, η ανάπτυξη τέτοιων έργων μπορεί να συμβάλει και στη συνολικότερη εξομάλυνση της λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Η αποθήκευση απορροφά ηλεκτρική ενέργεια σε ώρες αυξημένης προσφοράς και χαμηλών τιμών και την επαναδιαθέτει σε ώρες υψηλότερης ζήτησης.
Με τον τρόπο αυτό μπορεί να περιορίσει τις ακραίες διακυμάνσεις και να βελτιώσει τον χρονικό συγχρονισμό της παραγωγής με την κατανάλωση.
Η σημασία αυτής της λειτουργίας γίνεται μεγαλύτερη όσο αυξάνεται η συμμετοχή των φωτοβολταϊκών στο ενεργειακό μείγμα.
Χωρίς επαρκή αποθήκευση, ένα μέρος της παραγωγής των ΑΠΕ συμπίπτει χρονικά με περιόδους περιορισμένης ζήτησης, ενώ η ανάγκη για ηλεκτρική ενέργεια παραμένει υψηλή σε ώρες κατά τις οποίες η ηλιακή παραγωγή δεν είναι διαθέσιμη.
Οι μπαταρίες μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρα μεταξύ αυτών των δύο περιόδων.
Κατά τον κ. Λουμάκη, η εξομάλυνση των καμπυλών προσφοράς και ζήτησης μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του συνολικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας όφελος που δεν περιορίζεται στους βιομηχανικούς καταναλωτές που συμμετέχουν στις σχετικές συμφωνίες.
Βεβαίως, το πραγματικό ύψος του οφέλους εξαρτάται από τις διαφορές των ωριαίων τιμών, το κόστος εγκατάστασης και λειτουργίας των μπαταριών, την απόδοσή τους και τους όρους των διμερών συμβάσεων. Στην παρέμβαση του ΣΠΕΦ δεν παρουσιάζεται συγκεκριμένη ποσοτική εκτίμηση της εξοικονόμησης για μια βιομηχανία.
