Ο όγκος των ανακοινώσεων για τα ευρωπαϊκά κέντρα δεδομένων δεν δείχνει σημάδια επιβράδυνσης, επισημαίνει η Bank of America. H ίδια κατέγραψε 60 ανακοινώσεις στο τρίτο τρίμηνο -μεταξύ tων οποίων και το μνημόνιο συνεργασίας μεταξύ ΔΕΗ και Amazon Web Services (AWS) για την ανάπτυξη κέντρου δεδομένων στη Δυτική Μακεδονία -, που αντιπροσωπεύουν 9,5 GW έμμεσης ζήτησης ενέργειας, ενώ οι hyperscalers συνεχίζουν να αναλαμβάνουν δεσμεύσεις πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ. Ωστόσο, όπως τονίζει η αμερικάνικη τράπεζα, οι ελλείψεις δικτύων, οι αδειοδοτήσεις, ο κανονιστικός έλεγχος και η πολυπλοκότητα των έργων καθιστούν πιο δύσκολο να υλοποιηθούν στην πράξη τα προγραμματισμένα έργα κέντρων δεδομένων.
Η BofA αναμένει ότι η ζήτηση ενέργειας για τα κέντρα δεδομένων θα συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά η ανάπτυξη και οι σχετικές ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας θα χρειαστούν χρόνο για να υλοποιηθούν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, η ζήτηση ενέργειας θα μπορούσε να υπερδιπλασιαστεί έως το 2030. Προβλέπει ότι η ζήτηση ενέργειας για τα ευρωπαϊκά data centers θα αυξηθεί από 17,6 GW το 2026 σε 43 GW έως το 2030. Αυτό θα οδηγούσε σε 193 TWh ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας και θα προσέθετε περίπου 1,2% σε μέσο όρο ετησίως στη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη τη Δυτική Ευρώπη. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένουν οι μεγαλύτερες αγορές, ενώ η Φινλανδία και η Πορτογαλία αναπτύσσονται ταχύτερα. Μέχρι το 2035, η ζήτηση ενέργειας θα μπορούσε να φτάσει τα 111 GW και η ετήσια κατανάλωση τις 560 TWh, προσθέτοντας περίπου 1,9% σε μέσο όρο ετησίως στη συνολική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας κατά την περίοδο 2025-35.
Η παράδοση γίνεται όλο και πιο επιλεκτική, επισημαίνει η BofA. Ο κύριος περιορισμός, όπως εξηγεί, δεν είναι ολοένα και περισσότερο η ζήτηση, αλλά η δυνατότητα παράδοσης. Όπως είναι ήδη εμφανές στις ΗΠΑ, οι μεγάλες ουρές σύνδεσης στο δίκτυο, ο μεγάλος χρόνος για χορήγηση αδειοδότησης και η δημόσια αντίθεση αυξάνουν το όριο για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων στην Ευρώπη. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ανταποκρίνονται με αρχικές οικονομικές δεσμεύσεις, ωριαία αντιστοίχιση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ευελιξία φορτίου και αυστηρότερα περιβαλλοντικά πρότυπα. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τις προτεινόμενες από το Ηνωμένο Βασίλειο μεταρρυθμίσεις σύνδεσης, το σχέδιο διατάγματος της Ισπανίας για τα κέντρα δεδομένων και τις εκκλήσεις στη Σκωτία για παύση των εγκρίσεων εν αναμονή εθνικών κατευθυντήριων γραμμών.
Οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας βλέπουν την ευκαιρία, αλλά η μετατροπή απαιτεί χρόνο
Η αμερικάνικη τράπεζα θεωρεί την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών κέντρων δεδομένων ως σημαντικό μοχλό ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και νέων ροών εσόδων για τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, δημιουργώντας ευκαιρίες για την ανάπτυξη δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας και την αξιοποίηση της ηλεκτροδοτούμενης γης.
Η BofA αναφέρει το ελληνικό παράδειγμα της ΔΕΗ η οποία κατασκευάζει μία περιφερειακή πλατφόρμα υποδομών. Όπως επισημαίνει, η ΔΕΗ σχεδιάζει να συνδυάσει γη, συνδέσεις δικτύου, παραγωγή και οπτικές ίνες σε μια ολοκληρωμένη πρόταση για τους κατασκευαστές κέντρων δεδομένων. Αντί να λειτουργεί τον εξοπλισμό πληροφορικής, σκοπεύει να κατέχει την μη πληροφορική υποδομή και να δημιουργεί μακροπρόθεσμα έσοδα από ενοίκια, ηλεκτρική ενέργεια και οπτικές ίνες. Η στρατηγική της για το 2026-30 διαθέτει περίπου 1,2 δισ. ευρώ, ή 5% των κεφαλαιουχικών δαπανών του ομίλου, σε κέντρα δεδομένων και στοχεύει σε 12-14% μη χρηματοδοτούμενες αποδόσεις. Το έργο Κοζάνης με την AWS είναι η πρώτη εφαρμογή αυτού του μοντέλου, με τη ΔΕΗ να στοχεύει περίπου 170 εκατ. ευρώ σε λειτουργικά κέρδη EBITDA έως το 2030, εξαιρουμένων των περιθωρίων PPA. Η αρχική εγκατάσταση των 300 MW θα μπορούσε να επεκταθεί σε 1 GW, ενώ η μακροπρόθεσμη φιλοδοξία της ΔΕΗ εκτείνεται σε 2 GW στην Ελλάδα και σε άλλα 2 GW στις άλλες αγορές της.
Η αμερικάνικη τράπεζα σημειώνει και τα παραδείγματα των RWE, η οποία εργάζεται για την αποδέσμευση αξίας από τις εγκαταστάσεις, και Solaria, η οποία μετατρέπει τη σπανιότητα του δικτύου σε κέρδη. Ωστόσο, γενικότερα, η BofA σημειώνει πως η πρόσφατη εμπειρία από τον κλάδο των utilities δείχνει ότι η μετατροπή χώρων, συνδέσεων δικτύου και συνεργασιών σε λειτουργική δυναμικότητα και συμβατικά έσοδα αποδεικνύεται πιο δύσκολη και πιο αργή από το αναμενόμενο.
Η BofA επισημαίνει πως οι επενδύσεις των hyperscalers δείχνουν μελλοντική ζήτηση. Η AWS, η Google και η Microsoft συνεχίζουν να δεσμεύουν δισεκατομμύρια για την ευρωπαϊκή υποδομή κέντρων δεδομένων, παρέχοντας μια πρώιμη ένδειξη για το πού θα μπορούσαν να προκύψουν οι επόμενες μεγάλες πηγές ζήτησης ενέργειας. Τα σχέδιά τους καλύπτουν τη Νότια Ευρώπη, τις εδραιωμένες ηπειρωτικές αγορές και τη Σκανδιναβία, αλλά η παράδοση εξαρτάται όλο και περισσότερο από την πρόσβαση στο δίκτυο και την αξιόπιστη μακροπρόθεσμη προσφορά. Αυτές οι απαιτήσεις ενισχύουν τη ζήτηση για μεγάλους όγκους αξιόπιστης ισχύος χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Η AWS όπως αναφέρει, έχει αναλάβει μερικές από τις μεγαλύτερες δεσμεύσεις για τα κέντρα δεδομένων της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένων 8 δισεκατομμυρίων λιρών στο Ηνωμένο Βασίλειο την περίοδο 2024–28, 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για να επεκτείνει την περιοχή του Μιλάνου και τη συνεργασία με τη ΔΕΗ στην Ελλάδα. Τον Μάρτιο του 2026, αύξησε τη δέσμευσή της στην Ισπανία από 15,7 δισ. ευρώ σε 33,7 δισ. ευρώ έως το 2035, τη μεγαλύτερη τεχνολογική της επένδυση στη χώρα. Ωστόσο, οι περιορισμοί του δικτύου περιορίζουν τον ρυθμό παράδοσης, με την AWS να αναγνωρίζει ότι οι ανεπαρκείς συνδέσεις, ή η συμφόρηση στις συνδέσεις, έχουν καταστήσει ορισμένα προγραμματισμένα έργα μη βιώσιμα.
Τέλος, κατά την BofA, τα PPAs στην πυρηνική ενέργεια θα μπορούσαν να ξεκλειδώσουν τον επόμενο επενδυτικό κύκλο της Ευρώπης καθώς μπορούν να βοηθήσουν τους hyperscalers να εξασφαλίσουν σταθερή, χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα ενέργεια, υποστηρίζοντας παράλληλα τις αναβαθμίσεις των αντιδραστήρων και τις παρατάσεις ζωής. Οι ΗΠΑ έχουν καθιερώσει το μοντέλο, ενώ η πρόσφατη συμφωνία αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας Fortum-Google παρέχει το πρώτο σαφές προηγούμενο για ευρωπαϊκές μονάδες. Θα μπορούσαν να ακολουθήσουν περαιτέρω συμφωνίες, σύμφωνα με την αμερικάνικη τράπεζα, πιθανότατα στην Ισπανία, όπου οι μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας θα μπορούσαν να δουν παρατάσεις ζωής από το 2030 εάν μια νέα κυβέρνηση αντιστρέψει το τρέχον σχέδιο σταδιακής κατάργησης. Περαιτέρω συμφωνίες με τις σκανδιναβικές χώρες ενδέχεται να μην υπογραφούν πριν από τα μέσα της δεκαετίας του 2030, δεδομένου ότι οι επόμενες άδειες λειτουργίας λήγουν το 2038-41.
