Η Τουρκία σχεδιάζει να δαπανήσει 108 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη των υποδομών εναλλακτικής ενέργειας, θέτοντας ως στόχο την εγκατεστημένη ισχύ 120 GW από αιολικά και φωτοβολταϊκά. Παράλληλα, η χώρα επενδύει σημαντικά στην εξασφάλιση μακροπρόθεσμης προμήθειας πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να εξελιχθεί σε σημαντικό περιφερειακό κόμβο φυσικού αερίου για την Ευρώπη.
«Στο πλαίσιο του Οδικού Χάρτη για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας 2035, στόχος μας είναι να φτάσουμε σε εγκατεστημένη ισχύ 120 GW από αιολική και ηλιακή ενέργεια», δήλωσε στο Anadolu Agency ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ. Όπως ανέφερε, για την επίτευξη του στόχου προβλέπονται επενδύσεις περίπου 80 δισ. δολαρίων στην ηλεκτροπαραγωγή και ακόμη 28 δισ. δολαρίων στις υποδομές μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο σχεδιασμός ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες για την ενεργειακή μετάβαση, οι οποίες προβλέπουν περαιτέρω ανάπτυξη της αιολικής και ηλιακής παραγωγής, αλλά και αναβαθμίσεις των δικτύων. Στόχος είναι μεγαλύτερο μέρος της παραγόμενης ενέργειας από ΑΠΕ να φτάνει στους τελικούς καταναλωτές, αντί να χάνεται σε περιόδους υψηλής παραγωγής και χαμηλής ζήτησης.
Παράλληλα, η Τουρκία σχεδιάζει να καλύπτει έως το 35% της τελικής ενεργειακής ζήτησης με ηλεκτρισμό έως το 2035, ακολουθώντας τη γενικότερη τάση εξηλεκτρισμού της οικονομίας. Η τουρκική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αυξημένη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να περιορίσει την έκθεση νοικοκυριών και επιχειρήσεων στις διεθνείς διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας.
«Με τον εξηλεκτρισμό της καθημερινής ζωής, από τις μεταφορές έως τα κτίρια και τη βιομηχανία, μπορούμε να προστατεύσουμε τις οικογένειες και τις επιχειρήσεις από τις διακυμάνσεις των ενεργειακών αγορών», είχε δηλώσει νωρίτερα φέτος ο υπουργός Περιβάλλοντος της Τουρκίας Μουράτ Κουρούμ. Ο ίδιος χαρακτήρισε τον στόχο του 35% έως το 2035 μία από τις βασικές προτεραιότητες της τουρκικής προεδρίας της COP31, η οποία φιλοξενείται φέτος από την Τουρκία.
Οι μεγάλες διακυμάνσεις στις ενεργειακές αγορές έχουν αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία φέτος, καθώς η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν έχει ωθήσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών. Η άνοδος των τιμών των ενεργειακών εμπορευμάτων έχει ενισχύσει περαιτέρω την προσπάθεια ενεργειακής μετάβασης στις χώρες που επενδύουν περισσότερο στις ΑΠΕ, με την Κίνα να αποτελεί εξαίρεση, καθώς περιορίζει τις επιδοτήσεις και καταγράφεται επιβράδυνση στην ανάπτυξη αιολικών και φωτοβολταϊκών.
Στο 126 GW η συνολική εγκατεστημένη ισχύς
Η Τουρκία αναπτύσσει ήδη με ταχύ ρυθμό το δυναμικό της στις εναλλακτικές μορφές ενέργειας. Τον περασμένο μήνα, ο Μπαϊρακτάρ ανέφερε ότι η χώρα έχει τετραπλασιάσει την εγκατεστημένη ηλεκτρική ισχύ της, από 32 GW το 2001 σε περίπου 126 GW σήμερα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μέσα σε 24 χρόνια προστέθηκαν περίπου 96 GW νέας ισχύος, με αποτέλεσμα η Τουρκία να διαθέτει πλέον την τρίτη μεγαλύτερη εγκατεστημένη ισχύ ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη, μετά τη Γαλλία και τη Γερμανία.
Ωστόσο, η εγκατεστημένη ισχύς δεν αποτελεί από μόνη της ασφαλή ένδειξη για την πραγματική παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ. Σε μονάδες βάσης η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να αξιοποιείται ανάλογα με τη ζήτηση, όμως στην αιολική και ηλιακή ενέργεια η πραγματική παραγωγή εξαρτάται άμεσα από τις καιρικές συνθήκες.
Αυτό εξηγεί σε σημαντικό βαθμό γιατί η Τουρκία παραμένει ιδιαίτερα ενεργή και στις γεωτρήσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Στο εσωτερικό, η κρατική ενεργειακή εταιρεία TPAO εκμεταλλεύεται το μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου Σακάρια στη Μαύρη Θάλασσα, το οποίο παράγει σήμερα περίπου 9,5 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ημερησίως.
Παράλληλα, η TPAO έχει δραστηριότητες σε Πακιστάν, Λιβύη και, πιο πρόσφατα, Σομαλία. Η Τουρκία πραγματοποιεί επίσης έρευνες για πετρέλαιο και φυσικό αέριο στα ανοικτά της Κύπρου, εξέλιξη που έχει προκαλέσει εντάσεις με την κυπριακή κυβέρνηση, η οποία έχει κατηγορήσει την Άγκυρα για γεωτρήσεις εντός της κυπριακής Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης.
Το φυσικό αέριο, οι ΑΠΕ και ο λιγνίτης στο ενεργειακό μείγμα
Η Τουρκία ήδη παράγει σημαντικό μέρος της ηλεκτρικής της ενέργειας από πηγές εκτός υδρογονανθράκων. Η υδροηλεκτρική ενέργεια αντιστοιχεί περίπου στο 17% της συνολικής ηλεκτροπαραγωγής, ενώ αιολικά και φωτοβολταϊκά μαζί έφτασαν περίπου στο 22% πέρυσι.
Ο λιγνίτης, ωστόσο, εξακολουθεί να κατέχει υψηλό μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα της χώρας, περίπου 34%. Η ενεργειακή στρατηγική της Τουρκίας δείχνει έτσι να συνδυάζει την ταχεία ανάπτυξη των ΑΠΕ με τη διατήρηση συμβατικών πηγών ηλεκτροπαραγωγής, προκειμένου να διασφαλίζεται επάρκεια και σταθερότητα του συστήματος.
Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της στις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τόσο τις εγχώριες παραγωγικές δυνατότητες όσο και τις υποδομές εισαγωγής και μεταφοράς, με απώτερο στόχο να καταστεί κομβικό σημείο για τη διοχέτευση φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.
