Σε μια από τις πιο σαφείς προειδοποιήσεις για το μέλλον της παγκόσμιας οικονομίας, ο Υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για μια ενδεχόμενη πρωτοφανή ενεργειακή κρίση, επισημαίνοντας ότι «ενδέχεται να είναι μεγαλύτερη από όλες τις προηγούμενες μαζί».
Μιλώντας σε συνέντευξη με τον δημοσιογράφο Μπεν Σμιθ, ο Έλληνας υπουργός επικαλέστηκε τα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, υπογραμμίζοντας ότι οι τρέχουσες απώλειες σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο ξεπερνούν ήδη τα επίπεδα των κρίσεων της δεκαετίας του ’70 και της περιόδου μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
«Κρίσιμος ο παράγοντας Ορμούζ»
Ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο των Στενών του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμό τους θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Όπως σημείωσε, τεράστιες ποσότητες ενέργειας, αλλά και βασικών πρώτων υλών όπως λιπάσματα και θείο, διέρχονται από την περιοχή, γεγονός που καθιστά την κατάσταση εξαιρετικά εύθραυστη.
Παράλληλα, επισήμανε ότι, ακόμη και στο καλύτερο σενάριο αποκλιμάκωσης, η επαναφορά της προσφοράς ενέργειας θα απαιτήσει μήνες, ενώ οι πιέσεις στις τιμές θα παραμείνουν.
Φόβοι για ανάπτυξη και πληθωρισμό
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο πρόεδρος του Eurogroup επιβεβαίωσε ότι οι οικονομικές προβλέψεις ήδη αναθεωρούνται: χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερος πληθωρισμός συνθέτουν το βασικό σενάριο.
«Όλα θα εξαρτηθούν από τη διάρκεια και το βάθος της κρίσης», σημείωσε, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο ακόμη και παρατεταμένης περιόδου οικονομικής πίεσης.
Στοχευμένα μέτρα και στήριξη ευάλωτων
Απαντώντας στην κριτική περί επιδοτήσεων της ζήτησης στην Ευρώπη, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και ευέλικτα, με βασικό στόχο τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και των επιχειρήσεων με προβλήματα ρευστότητας.
Όπως είπε, ο συντονισμός αυτών των πολιτικών αποτελεί βασική αποστολή του Eurogroup.
«Μεταρρυθμίσεις κάθε εβδομάδα» στην Ελλάδα
Αναφερόμενος στην ελληνική οικονομία, ο υπουργός έκανε λόγο για μια συνεχή μεταρρυθμιστική προσπάθεια:
«Στην Ελλάδα προχωράμε σε μεταρρυθμίσεις όχι κάθε μήνα, αλλά κάθε εβδομάδα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ψηφιοποίηση του κράτους, με αιχμή την πλατφόρμα Gov.gr, καθώς και στη σύνδεση επιχειρήσεων με POS, που –όπως είπε– συνέβαλε στον περιορισμό της φοροδιαφυγής και στη βελτίωση των δημοσιονομικών.
Προειδοποίηση για πολιτική αστάθεια
Κλείνοντας, δεν έκρυψε την ανησυχία του ότι η ενεργειακή κρίση μπορεί να ενισχύσει τον λαϊκισμό και την πολιτική αστάθεια.
«Το καθήκον των πολιτικών είναι να ανησυχούν, αλλά και να δίνουν λύσεις», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι οι πολίτες ζητούν πλέον «αποτελέσματα και όχι λόγια».
Το ΔΝΤ
Την ίδια ώρα χθες το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) στην νέα έκθεση World Economic Outlook σκιαγραφεί ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, όπου ο πόλεμος λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κινδύνων για οικονομίες με έντονη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειας, όπως η ελληνική.
Η έκθεση επιβεβαιώνει ότι καθώς η ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία εισέρχεται το 2026 σε μια «σκοτεινή» περίοδο υψηλής αβεβαιότητας, η Ελλάδα και ολόκληρη η ευρωζώνη επηρεάζεται δραστικά. Μετά την αναθεώρηση των προβλέψεων, η ανάπτυξη στην ευρωζώνη αναμένεται και το 2026 αναιμική (αύξηση ΑΕΠ 1,2% εφέτος από 1,4%, έναντι 1,8% και 2,1% στην Ελλάδα).
Σύμφωνα με τη βασική πρόβλεψη του ΔΝΤ, η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται να ανέλθει σε 3,1% το 2026 και σε 3,2% το 2027, σημειώνοντας επιβράδυνση σε σχέση με τον πρόσφατο ρυθμό της, που ήταν περίπου 3,4% την περίοδο 2024–25, και να σταθεροποιηθεί περίπου σε αυτό το επίπεδο μεσοπρόθεσμα, σε χαμηλότερο ρυθμό από τον ιστορικό μέσο όρο (2000–19) του 3,7%.
Η πρόβλεψη για το 2026 αναθεωρείται προς τα κάτω κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες και εκείνη για το 2027 παραμένει αμετάβλητη, σε σύγκριση με την αντίστοιχη έκθεσή του Ιανουαρίου 2026. Σε ένα δυσμενές σενάριο με μεγαλύτερες και πιο επίμονες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, η παγκόσμια ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί περαιτέρω στο 2,5% το 2026 και ο πληθωρισμός θα φθάσει το 5,4%. Σε ένα πιο σοβαρό σενάριο, στο οποίο θα υπάρξουν μεγαλύτερες ζημίες στις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή του συγκρούσεων, ο αντίκτυπος θα είναι ακόμη μεγαλύτερος: η παγκόσμια ανάπτυξη θα μειωθεί σε μόλις περίπου 2% το 2026, ενώ ο γενικός πληθωρισμός θα είναι λίγο πάνω από 6% έως το 2027.
Συγκεκριμένα, στην νέα Έκθεσή του World Economic Outlook το Ταμείο προβλέπει ότι η διεθνής κρίση το 2026 θα κοστίσει στην Ελλάδα 0,4 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ (επιδείνωση σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις του Ταμείου). Ανοίγει, έτσι, τον δρόμο και στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης να προβεί και αυτό, στα τέλη του μηνός, σε αντίστοιχη -επί τα χείρω- αναθεώρηση των προβλέψεων στις οποίες είχε στηρίξει τον κρατικό προϋπολογισμό για το 2026.
Ο πληθωρισμός και η ανάπτυξη
Σύμφωνα με την νέα Έκθεση WEO 2026, ο τιμάριθμος στη χώρα μας εφέτος εκτινάσσεται στο 3,5% (ο 6ος υψηλότερος μεταξύ των 21 κρατών – μελών της ευρωζώνη) «καίγοντας» και το 2026 τα εισοδήματα των εργαζομένων. Η πρόβλεψη στη συνδέεται με το βαικό σενάριο για την πορεία της κρίσης και όχι με δυσμενή σενάρια.
Επιπλέον ο ρυθμός Ανάπτυξης προβλέπεται να μειώνεται κάθε χρόνο όλο και περισσότερο (έως 1,7% το 2027) καθώς το Ταμείο Ανάκαμψης «κλείνει» τον Αύγουστο και εξαντλείται η αναπτυξιακή δυναμική του, χωρίς να έχει περιληφθεί στις προβλέψεις κάτι που να μπορεί να το υποκαταστήσει.
Στα προβλήματα έρχεται να προστεθεί και η «έκρηξη» στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Προβλέπεται σημαντική επιβάρυνση κατά 13% σε σχέση με πέρυσι, εξέλιξη που συνδέεται προφανώς στις αυξημένες διεθνείς τιμών ενέργειας και καυσίμων τα οποία εισάγει η χώρα αλλά, εν μέρει, και στην «ομοβροντία» έργων του Ταμείου Ανάκαμψης -το οποίο βαίνει προς την ολοκλήρωσή του και απαιτεί μαζικές εισαγωγές εξοπλισμού και μηχανημάτων από το εξωτερικό τα οποία είναι αναγκαία για την ολοκλήρωση των εγκεκριμένων επενδύσεων.
