Η εγκατεστημένη ισχύς από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνεται στη Βόρεια Μακεδονία ταχύτερα από το αναμενόμενο, σύμφωνα με την αποτίμηση της υπουργού Ενέργειας της χώρας, Sanja Bozhinovska. Όπως σημείωσε, η χώρα παραμένει σε τροχιά επίτευξης των ενεργειακών στόχων για το 2030, εφόσον συνεχιστούν οι προσπάθειες με τον σημερινό ρυθμό.
Το επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (NECP) για την περίοδο 2025-2030 καθορίζει στόχους και μέτρα για την απανθρακοποίηση, την ανάπτυξη των ΑΠΕ και την ενεργειακή αποδοτικότητα. Σύμφωνα με την Bozhinovska, στόχος της Βόρειας Μακεδονίας είναι οι ανανεώσιμες πηγές να καλύπτουν το 31,6% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας έως το 2030.
«Συνεχίζουμε να αναπτύσσουμε την εγχώρια παραγωγή καθαρής ενέργειας», ανέφερε η Bozhinovska σε ανάρτησή της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η πιο πρόσφατη αξιολόγηση της Ενεργειακής Κοινότητας, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2026, καταγράφει ισχυρή αύξηση της ηλεκτροπαραγωγής από ΑΠΕ στη Βόρεια Μακεδονία. Παράλληλα, αναφέρει ότι η χώρα μπορεί να παραμείνει εντός του δεσμευτικού στόχου της για την τελική κατανάλωση ενέργειας το 2030, εφόσον συνεχιστούν οι προσπάθειες.
Σύμφωνα με την αξιολόγηση, οι ΑΠΕ αντιστοιχούσαν στο 25,9% της ηλεκτροπαραγωγής το 2022, ποσοστό που αυξήθηκε στο 32,2% το 2023.
Η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία αναδεικνύονται επίσης σε περιφερειακούς πρωταγωνιστές στην ανάπτυξη φωτοβολταϊκών συστημάτων. Η αύξηση οφείλεται στην επέκταση των φωτοβολταϊκών και άλλων τεχνολογιών ΑΠΕ, παράλληλα με την ήδη ανεπτυγμένη υδροηλεκτρική παραγωγή της χώρας.
Οι ΑΠΕ κάλυψαν το 20,2% της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας το 2023. Το επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα θέτει ως στόχο το ποσοστό αυτό να φτάσει στο 31,6% έως το 2030.
Το σχέδιο προβλέπει περαιτέρω ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών και της αιολικής ενέργειας, εκσυγχρονισμό των δικτύων, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, απλούστευση των διαδικασιών αδειοδότησης, διαγωνισμούς για ΑΠΕ και νέους μηχανισμούς για την ένταξη της ανανεώσιμης ενέργειας στην αγορά ηλεκτρισμού.
Το επικαιροποιημένο σχέδιο θέτει ως στόχο οι συνολικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου να περιοριστούν στους 6,72 εκατ. τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030, καταγράφοντας μείωση 46,1% σε σύγκριση με το 1990.
Αν συνυπολογιστούν οι εκπομπές και οι απορροφήσεις, ο στόχος διαμορφώνεται στους 4,35 εκατ. τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή σε μείωση 60,2% σε σχέση με τα επίπεδα του 1990.
Το επικαιροποιημένο σχέδιο ενσωματώνει νεότερα στοιχεία για το ενεργειακό σύστημα, τις μεταφορές και τα απόβλητα, καθώς και για την ικανότητα των δασών να απορροφούν άνθρακα. Με αυτόν τον τρόπο προσφέρει μια πιο αναλυτική βάση για την πορεία των εκπομπών της χώρας έως το 2030.
Ο ενεργειακός τομέας εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών, αλλά ταυτόχρονα διαθέτει και το μεγαλύτερο περιθώριο μείωσής τους. Το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει ότι οι εκπομπές του τομέα θα περιοριστούν σε περίπου 4,33 εκατ. τόνους ισοδυνάμου διοξειδίου του άνθρακα έως το 2030.
Στα βασικά μέτρα περιλαμβάνονται η σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2030 και η αντικατάστασή του από καθαρότερη και πιο ευέλικτη παραγωγική ισχύ, η ταχύτερη ανάπτυξη φωτοβολταϊκών και αιολικών έργων, ο εκσυγχρονισμός των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, η επέκταση της αποθήκευσης με μπαταρίες, η ηλεκτροκίνηση των μεταφορών και η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας στα κτίρια και στη βιομηχανία.
Η αξιολόγηση της Ενεργειακής Κοινότητας αναφέρει ότι τα εθνικά σχέδια της Βόρειας Μακεδονίας προσδιορίζουν γενικά τις πολιτικές και τα μέτρα μέσω στόχων, χρονοδιαγραμμάτων, τομεακής κάλυψης και ανάθεσης ευθυνών στους αρμόδιους φορείς.
Επισημαίνει επίσης τις προσπάθειες της χώρας να ποσοτικοποιήσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα κάθε μέτρου και τη συμβολή του στην επίτευξη των στόχων ανά τομέα. Έτσι δημιουργείται ένα πλαίσιο παρακολούθησης της εφαρμογής του σχεδίου με δείκτες όπως η εγκατεστημένη ισχύς, η ηλεκτροπαραγωγή, η κατανάλωση ενέργειας και η μείωση των εκπομπών.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μετρήσιμη πρόοδο στην ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ και ευνοϊκή πορεία για την τελική κατανάλωση ενέργειας, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνεχιστούν οι τρέχουσες προσπάθειες.
Η κυβέρνηση αναφέρει ότι θα συνεχίσει την εφαρμογή και την παρακολούθηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα, δίνοντας έμφαση στις επενδύσεις σε ΑΠΕ, ηλεκτρικά δίκτυα και αποθήκευση, στην ενεργειακή αποδοτικότητα και στα μέτρα μείωσης των εκπομπών, με στόχο την επίτευξη των στόχων της χώρας για το 2030.
