Οι αγρότες έχουν πολλά προβλήματα, αλλά δεν είναι καθόλου σαφές γιατί η τιμή του ηλεκτρικού τους ρεύματος έχει αναχθεί στο μεγαλύτερο από αυτά. Η σημερινή τιμή των 0,085 ευρώ που τους προσφέρει η Κυβέρνηση, δηλαδή η ΔΕΗ, ανά κιλοβατώρα είναι πολύ καλή. Δεν είναι «υποφερτή», δεν είναι «οριακή» είναι αντικειμενικά χαμηλή, καθώς κανείς άλλως επαγγελματικός κλάδος δεν πλησιάζει καν σε αυτά τα επίπεδα. Και η προηγούμενη τιμή των 0,093 ευρώ δεν ήταν απλώς καλή· ήταν η καλύτερη της αγοράς περίπου 60% από την μέση τιμή των οικιακών παροχών (ακόμα πιο κάτω από τα επαγγελματικά) και ταυτόχρονα η φθηνότερη που έχει υπάρξει για το αγροτικό ρεύμα.
Κι όμως, η εικόνα που καλλιεργείται είναι ότι οι αγρότες πληρώνουν ρεύμα περίπου σαν… χρυσό.
Κι όμως το αγροτικό ρεύμα είναι πολύ φτηνότερο από μέσο οικιακό. Φτηνότερο στις περισσότερες περιπτώσεις και από το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο, αυτό που δίνεται στους πιο αδύναμους οικονομικά πολίτες.
Αυτό συμβαίνει γιατί πάντα η κιλοβατώρα των αγροτών τιμολογούνταν φτηνότερα, αλλά επιπλέον δεν επιβαρύνονται στον ίδιο βαθμό με τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, αυτές που βρίσκονται δίπλα από την χρέωση κατανάλωσης στον λογαριασμό.
Οι αγρότες δεν πληρώνουν ρυθμιζόμενες χρεώσεις για ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ (μηδέν), επιβαρύνονται λιγότερο με ΕΤΜΕΑΡ (τέλος εκπομπών ρύπων) και ΥΚΩ (υπηρεσίες κοινής ωφέλειας) και δεν καταβάλλουν ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ηλεκτρικό ρεύμα. Ο ΕΦΚ στο ρεύμα επιβαρύνει με 5 ευρώ την μεγαβατώρα τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες και με 2,2 ευρώ τα νοικοκυριά. Οι αγρότες απαλλάσσονται από αυτό το κόστος.
Το αποτέλεσμα είναι απλό: την ώρα που ένα μέσο νοικοκυριό, αν συνυπολογιστούν ανταγωνιστικές (ρεύμα) και ρυθμιζόμενες χρεώσεις, πληρώνει συνολικά περίπου 0,26 ευρώ ανά κιλοβατώρα, το αγροτικό ρεύμα πληρώνει λιγότερο από 0,11 ευρώ ανά κιλοβατώρα.
Ακόμη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση προς το ακριβό. Το κόστος του 0,085 κατατάσσει τη χώρα στις φθηνότερες της Ευρώπης για αγροτική και επαγγελματική χρήση.
Δεν είναι τυχαίο. Κάποιος απορρόφησε αυτό το κόστος. Και σε μεγάλο βαθμό αυτός ο «κάποιος» ήταν η ΔΕΗ. Είναι τυχαίο ότι καμμία άλλη εταιρεία δεν προσφέρει ανάλογες τιμές στους αγρότες; Αν ίσχυαν σήμερα οι όροι και η τραγική οικονομική κατάσταση της ΔΕΗ του 2019, η συζήτηση θα ήταν πολύ διαφορετική — και σίγουρα πιο επώδυνη για τους αγρότες.
Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν το αγροτικό ρεύμα είναι φθηνό ή ακριβό. Είναι αν θέλουμε να μιλάμε σοβαρά. Διότι άλλο πράγμα είναι τα διαρθρωτικά προβλήματα της γεωργίας — καύσιμα, λιπάσματα, κλιματική πίεση, διεθνείς τιμές — και άλλο να παρουσιάζεται μια ιστορικά χαμηλή τιμή ενέργειας ως αιτία καταστροφής.
Η ενέργεια για τον αγρότη δεν είναι κοινωνικό επίδομα. Είναι εργαλείο παραγωγής. Και όταν αυτό το εργαλείο κοστίζει 0,093 ή 0,085 ευρώ, το λογικό δεν είναι να φωνάζεις ότι καταρρέεις. Το λογικό είναι να αναρωτηθείς πώς αξιοποιείς το πλεονέκτημα.
