Με ελληνικό ενδιαφέρον συνεδριάζει σήμερα στο Λουξεμβούργο το Eurogroup, καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης καλούνται να συζητήσουν το νέο πλαίσιο δημοσιονομικής ευελιξίας που συνδέεται με την ενεργειακή μετάβαση και τις στρατηγικές επενδύσεις της επόμενης τριετίας.
Για την Αθήνα, το διακύβευμα μεταφράζεται σε έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που μπορεί να φτάσει τα 1,5 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2028. Όπως αποκάλυψε ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης, η νέα ενεργειακή ρήτρα αντιστοιχεί σε επενδύσεις και έργα αυτής της τάξης μεγέθους για την Ελλάδα, ανοίγοντας τον δρόμο για παρεμβάσεις σε κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και δράσεις που συνδέονται με την πράσινη μετάβαση.
Η πολιτική απόφαση έχει ήδη ληφθεί από τις Βρυξέλλες. Αυτό που συζητείται πλέον είναι ο τρόπος εφαρμογής της και οι τεχνικές λεπτομέρειες που θα καθορίσουν πώς θα αξιοποιηθεί στην πράξη ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος από τα κράτη-μέλη.
Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι χώρες θα μπορούν να αξιοποιήσουν δημοσιονομική ευελιξία για ενεργειακές επενδύσεις έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και έως 0,6% σωρευτικά για την περίοδο 2026-2028. Στόχος είναι να επιταχυνθούν επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, ενισχύουν τα ενεργειακά δίκτυα, προωθούν την ηλεκτροκίνηση, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.
Για την ελληνική κυβέρνηση, η συγκεκριμένη ευελιξία αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς συμπίπτει με την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων στα δίκτυα, στις διασυνδέσεις, στις υποδομές αποθήκευσης ενέργειας και σε έργα που συνδέονται με τη μετάβαση σε ένα πιο ανταγωνιστικό ενεργειακό μοντέλο.
Το ενδιαφέρον μεταφέρεται αύριο στο Ecofin, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε συμφωνία για την ενίσχυση του Μηχανισμού Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM). Η πρόταση προβλέπει επέκταση του πεδίου εφαρμογής του μηχανισμού σε περισσότερα βιομηχανικά προϊόντα και αυστηρότερα μέτρα για την αποτροπή καταστρατηγήσεων.
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της ΕΕ για την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας από τον αθέμιτο ανταγωνισμό εισαγόμενων προϊόντων που παράγονται με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα. Η συζήτηση συνδέεται άμεσα με το μεγάλο ζητούμενο των Βρυξελλών: πώς η Ευρώπη θα χρηματοδοτήσει την πράσινη μετάβαση χωρίς να χάσει την ανταγωνιστικότητά της απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το διήμερο Eurogroup και Ecofin αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα. Από τη μία πλευρά καθορίζονται οι όροι αξιοποίησης ενός πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Από την άλλη, διαμορφώνονται οι κανόνες που θα επηρεάσουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών και ελληνικών επιχειρήσεων τα επόμενα χρόνια.
