Η χρηματοδότηση επιχειρήσεων βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε φάση βαθιού μετασχηματισμού. Πέρα από τα καθαρά χρηματοοικονομικά μεγέθη, όπως ο κύκλος εργασιών και η πιστοληπτική ικανότητα, τα κριτήρια ESG έχουν ενσωματωθεί πλέον στον πυρήνα της τραπεζικής αξιολόγησης. Περιβαλλοντικά, κοινωνικά και κριτήρια εταιρικής διακυβέρνησης επηρεάζουν άμεσα τόσο την πρόσβαση σε δανεισμό όσο και τους όρους χρηματοδότησης, στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
ESG και τραπεζική αξιολόγηση
Τα ESG κριτήρια λειτουργούν σήμερα ως εργαλείο αποτύπωσης κινδύνων και ανθεκτικότητας μιας επιχείρησης. Η περιβαλλοντική επίδοση συνδέεται με τη διαχείριση φυσικών πόρων, τις εκπομπές και την ενεργειακή μετάβαση. Οι κοινωνικοί δείκτες αφορούν την ασφάλεια εργασίας, τα εργασιακά δικαιώματα και τη σχέση με τις τοπικές κοινωνίες. Η εταιρική διακυβέρνηση συνδέεται με τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη δομή λήψης αποφάσεων.
Οι τράπεζες ενσωματώνουν πλέον αυτούς τους δείκτες στα πιστοδοτικά τους μοντέλα, καθώς επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα και την ικανότητα αποπληρωμής ενός δανείου.
Διεθνείς εξελίξεις στη βιώσιμη χρηματοδότηση
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο τραπεζικός και επενδυτικός τομέας στρέφεται συστηματικά προς τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Διεθνείς οργανισμοί, θεσμικοί επενδυτές και μεγάλες τράπεζες αξιοποιούν ESG δεδομένα για την αξιολόγηση κινδύνου, ιδιαίτερα σε κλάδους που επηρεάζονται από την κλιματική αλλαγή, τις κοινωνικές ανισότητες και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η προσέγγιση αυτή ενισχύεται και από διεθνείς πρωτοβουλίες που προωθούν τη σύνδεση της χρηματοδότησης με μετρήσιμο κοινωνικό και περιβαλλοντικό αντίκτυπο, δημιουργώντας ένα πιο ώριμο πλαίσιο βιώσιμων επενδύσεων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαμορφώσει ένα εκτεταμένο κανονιστικό πλαίσιο για τη βιώσιμη χρηματοδότηση. Κεντρικό ρόλο έχει η Ευρωπαϊκή Ταξινομία (EU Taxonomy) , η οποία καθορίζει ποιες οικονομικές δραστηριότητες θεωρούνται περιβαλλοντικά βιώσιμες. Το πλαίσιο αυτό διευκολύνει τις τράπεζες να κατευθύνουν κεφάλαια σε δραστηριότητες που ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του Ευρωπαϊκού Πράσινου Συμφώνου.
Παράλληλα, κανονισμοί όπως η SFDR και οι πρόσφατες κατευθυντήριες οδηγίες της European Banking Authority ενισχύουν τη διαφάνεια και υποχρεώνουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα να ενσωματώνουν συστηματικά τους ESG κινδύνους στις διαδικασίες τους.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα και τις Επιχειρήσεις
Η Ελλάδα ακολουθεί πλέον ενεργά το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Οι Ελληνικές τράπεζες έχουν ενσωματώσει τα ESG κριτήρια στις πολιτικές δανειοδότησης προς κάθε επιχείρηση ασχέτους μεγέθους η ιδιότητας που πρακτικά σημαίνει ότι η πλειοψηφία των Ελληνικών ΜμΕ θα επηρεαστούν άμμεσα το 2026 και στην συνέχεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ενσωμάτωση της Ευρωπαϊκής Οδηγίας CSRD στην ελληνική νομοθεσία, η οποία επεκτείνει τις υποχρεώσεις Εκθέσεων βιωσιμότητας σε μεγάλες κυρίως επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την ποιότητα των ESG δεδομένων που χρησιμοποιούν οι τράπεζες στις πιστοδοτικές αποφάσεις τους
Η δανειοδότηση με βάση τα ESG κριτήρια διαμορφώνει πλέον ένα νέο περιβάλλον χρηματοδότησης. Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, μεγάλες και μεσαίες, η προσαρμογή σε αυτό το πλαίσιο δεν αφορά μόνο τη συμμόρφωση με κανονισμούς, αλλά και την βιωσιμότητα τους.
Ο Νίκος Αυλώνας είναι πρόεδρος του Κέντρου Αειφορίας (CSE) και Αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Εταιρικής Ευθύνης (CRI)
