Καλημέρα! Καλή και δημιουργική χρονιά! Λίγες μόνο ώρες χρειάστηκε το 2026 για να δείξει ότι ξεκίνησε την διαδρομή του στην ιστορία με έντονη διάθεση για πολύ μεγάλες ανατροπές.
Η (πρωτοφανής στα χρονικά) επέμβαση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη Maduro, η εντονότερη από ποτέ αποσταθεροποίηση του καθεστώτος στο Ιράν από εξίσου πρωτοφανείς (σε έκταση και ένταση) διαδηλώσεις, η δραματική εναλλαγή της πορείας των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας από το «είμαστε πολύ κοντά στη συμφωνία» μέχρι την κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων, η ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ με ΕΕ για τη Γροιλανδία αποτελούν τα μεγάλα κομμάτια του πολυσύνθετου γεωπολιτικού παζλ.
Ενώ και στην Κύπρο, που έχει την προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για το α’ εξάμηνο του 2026, ένα βίντεο περί διαφθοράς, η γνησιότητα του οποίου πάντως αμφισβητείται και ως εκ τούτου ελέγχεται, ήρθε να βάλει φωτιά στο πολιτικό σκηνικό στο νησί κι ενώ φυσικά αναμένονται και τα πορίσματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση του πολυσυζητημένου καλωδίου.
Κι όλα αυτά -και πολλές ακόμη μικρότερες ψηφίδες- ενώ έχει περάσει μόλις το πρώτο 10ημερο της νέας χρονιάς.
Η χαρά των traders και η… ούγια
Και στην ούγια (κατά το πως έλεγε η παλιά διαφήμιση) όλων των εξελίξεων είναι γραμμένη η λέξη «ενέργεια».
«Η χαρά των traders», μου είπε πολύπειρος παράγοντας της αγοράς τονίζοντας ότι ακριβώς αυτό το περιβάλλον με τις διαρκείς ανατροπές είναι ιδανικό για να κερδηθούν αλλά και να χαθούν πάρα πολλά λεφτά.
Κι αυτό αφορά, προφανώς και κυρίως, την αγορά των commodities αλλά είναι βέβαιο ότι θα επεκταθεί και στις αγορές μετοχών κι άλλων χρηματοπιστωτικών προϊόντων.
Σε ρόλο ΥΠΕΞ Νο 2 ο ΥΠΕΝ
Σ’ αυτό το σκηνικό η Ελλάδα εισέρχεται στη νέα χρονιά με την αυτοπεποίθηση και την αισιοδοξία που της προσδίδουν οι ενεργειακές συμφωνίες του τέλους του 2025 και η ανάδειξή της σε ενεργειακό κόμβο για την ανατολική Ευρώπη και τη νοτιοανατολική Μεσόγειο.
Ούσα -παράλληλα- σε πλήρη εγρήγορση για να αξιοποιήσει (νέες) ευκαιρίες, να διαχειριστεί προκλήσεις και να αποσοβήσει (πιθανούς) κινδύνους γιατί το τοπίο σε διεθνές και ευρωπαϊκό επίπεδο μεταβάλλεται εν ριπή οφθαλμού.
Ως εκ τούτου ο ρόλος του υπουργού Ενέργειας -όποιος κι αν βρίσκεται στη θέση- καθίσταται ακόμη περισσότερο σημαντικός.
Στην ουσία ο ΥΠΕΝ καλείται να λειτουργεί ως Υπουργός Εξωτερικών Νο 2.
Πολύ περισσότερο αυτό ισχύει για τον Σταύρο Παπασταύρου, τον αρχιτέκτονα της στενής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, ο οποίος, άλλωστε, λειτουργεί -και- ως (γενικότερος) σύνδεσμος της ελληνικής κυβέρνησης με την κυβέρνηση Trump.
Ο… Secretary Papastavrou και το τηλεφώνημα των 12
Δεν είναι τυχαίο ότι, όπως ακούω, κάποιοι στην αγορά άρχισαν να τον αποκαλούν «Mr Secretary» υιοθετώντας τον αμερικανικό όρο για το αξίωμα του υπουργού -υπάρχει και δημοφιλής τηλεοπτική σειρά με τον ίδιο τίτλο- ακριβώς για να τονίσουν τους δεσμούς του με τον αμερικανικό παράγοντα αλλά και το εν πολλοίς μοντέρνο, «αμερικάνικο» πνεύμα με το οποίο διοικεί το υπουργείο.
Χαρακτηριστική των στενών σχέσεων του Σταύρου Παπασταύρου με τις αρχές των ΗΠΑ είναι η αποκάλυψη από τον ίδιο τον υπουργό σε αφιέρωμα των New York Times για την πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kumberly Guilfoyle, ότι η πρέσβειρα του τηλεφωνεί ακόμη και στις 12 τα μεσάνυχτα για θέματα που άπτονται της διμερούς συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα και γενικότερα (12 και… έχεις τηλεφώνημα, που θα τραγουδούσε, με ελαφρά αλλαγμένο στίχο, και η Άννα Βίσση).
Επεφάνη το… ψηφοδέλτιο Επικρατείας
Ο υπουργός Ενέργειας μπήκε, πάντως, ιδιαίτερα φορτσάτος στη νέα χρονιά δείχνοντας και τον σχεδιασμό που έχει χαράξει τόσο σε προσωπικό όσο και πολιτικό επίπεδο με αιχμή τους τομείς των αρμοδιοτήτων του.
Στην εορτή των Θεοφανείων, μάλιστα, φωτίστηκε… η εκλόγιμη θέση του στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας.
Τι εννοώ; Δεδομένης της μετάβασης του πρωθυπουργού στο Παρίσι για τη «Σύνοδο των Προθύμων» για την Ουκρανία, την κυβέρνηση εκπροσώπησαν στον κεντρικό εορτασμό των Θεοφανείων στο λιμάνι του Πειραιά ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Ναυτιλίας και στην πρωτεύουσα -επελέγη- ο υπουργός Ενέργειας.
Γιατί ο υπουργός Ενέργειας ενώ το ΥΠΕΝ είναι ένατο στην τάξη των υπουργείων; Σημειώνω ότι η τάξη των υπουργείων παίζει τον ρόλο της στις εκπροσωπήσεις.
Γιατί δηλαδή δεν εκπροσώπησε τον πρωθυπουργό ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ή υπουργός από τα πρώτα τη τάξει υπουργεία;
Η απάντηση είναι ότι όλοι βρίσκονταν στις εκλογικές τους περιφέρειες δίνοντας τη μάχη του σταυρού, ενώ ο Στ. Παπασταύρου, που θα είναι στο Επικρατείας, δεν είχε ανάλογες υποχρεώσεις.
Προσπερνά υπουργεία το ΥΠΕΝ
Με την ευκαιρία, έχω την πληροφορία ότι υπάρχει εισήγηση στον ανασχηματισμό, όποτε κι αν γίνει, να αναθεωρηθεί η τάξη των υπουργείων με αναβάθμιση του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Σήμερα το ΥΠΕΝ είναι ένατο, πίσω από (κατά σειρά) τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, Εθνικής Άμυνας, Εσωτερικών, Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Υγείας, Προστασίας του Πολίτη και Υποδομών και Μεταφορών.
Είναι προφανές ότι το ΥΠΕΝ μπορεί να προσπεράσει δύο-τρία, ίσως και τέσσερα…
Στη 10άδα των δημοφιλών υπουργών
Ανάλογο… προσπέρασμα σχεδιάζει ο Σταύρος Παπασταύρου και στην κατάταξη των υπουργών με βάση την απήχησή τους στο εκλογικό σώμα.
Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις κατετάγη εκτός της πρώτης 10άδας, γεγονός ευεξήγητο καθώς είναι υπουργός σε παραγωγικό υπουργείο μόλις 9,5 μήνες, ενώ δεν έχει κατεβεί ποτέ σε εκλογές ως υποψήφιος βουλευτής ώστε να ασχοληθεί για να αυξήσει την αναγνωρισιμότητά του.
Ωστόσο, στο επιτελείο του Στ. Παπασταύρου έχουν εντοπίσει την αντίφαση από τη μια οι ενεργειακές συμφωνίες να φουσκώνουν τα δημοσκοπικά πανιά της Νέας Δημοκρατίας περισσότερο ακόμη κι από το πακέτο μέτρων της ΔΕΘ και από την άλλη ο αρχιτέκτονας αυτών των συμφωνιών να μην τις κεφαλαιοποιεί πολιτικά σε προσωπικό επίπεδο.
Γι’ αυτό, μαθαίνω ότι έχουν προχωρήσει σε σχεδιασμό κινήσεων και δράσεων ώστε ο Στ. Παπασταύρου να αρχίσει να αναρριχάται σταδιακά με στόχο να πλασαριστεί στην πρώτη 10άδα των υπουργών έως τις εθνικές εκλογές.
Στη Μεσογείων έως τις εκλογές
Ο σχεδιασμός έχει γίνει με βάση ότι ο Στ. Παπασταύρου θα παραμείνει υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος έως το τέλος της 4ετίας.
Η σύνθεση της κυβέρνησης αποτελεί φυσικά προνομία του πρωθυπουργού, ο ίδιος ο Στ. Παπασταύρου, πάντως, καταλαβαίνω ότι θέλει να παραμείνει στη Μεσογείων έως τις εκλογές.
Συνεπώς, το ενδεχόμενο μετακίνησής του στο υπουργείο Εξωτερικών προφανώς είναι σενάριο της επόμενης 4ετίας και όχι της τωρινής, πολύ περισσότερο, όπως σας έχω αποκαλύψει εδώ και πολύ καιρό, καθώς ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν συζητά καν να μετακινήσει τον Γιώργο Γεραπετρίτη ο οποίος επίσης επιθυμεί να ολοκληρώσει στο ΥΠΕΞ την τρέχουσα κυβερνητική θητεία.
Τα κάλαντα, η Λεσινίτσα και η... κυρά μας η μαμή
Όμως, και ως υπουργός Ενέργειας ο Σταύρος Παπασταύρου θα έχει πιο ψηλά τα εθνικά θέματα στην προσωπική πολιτική ατζέντα.
Ενδεικτική είναι η κίνηση να ακούσει τα κάλαντα των Φώτων (από τις εξαιρετικά σπάνιες φορές που υπουργός ακούει κάλαντα την παραμονή των Θεοφανείων) από τον σύλλογο Λεσινίτσας «Η Παναγία», «από τα σπλάχνα του Βορειοηπειρωτικού Ελληνισμού», όπως σημείωσε στα κοινωνικά δίκτυα.
Η συγκεκριμένη ιστορία έχει, πάντως, και την εύθυμη πλευρά της: ακούγοντας και διαβάζοντας Λεσινίτσα, κάποιοι έκαναν συνειρμό με την περίφημη Λεστινίτσα, το χωριό όπου διαδραματίζεται μία από δημοφιλέστερες και πλέον ξεκαρδιστικές ελληνικές ταινίες του ’50, «η κυρά μας η μαμή» με τους καταπληκτικούς Γεωργία Βασιλειάδου και Ορέστη Μακρή.
Ένα «τ» είναι αυτό που κάνει τη διαφορά εάν και βεβαίως η Λεστινίτσα είναι σεναριακή επινόηση, δεν υπήρχε στην πραγματικότητα (για την ιστορία, η ταινία έχει γυριστεί στις Αφίδνες, γνωστά και ως Κιούρκα με την παλιά ονομασία, της Αττικής).
Αναζητώντας… καλώδια συνεργασίας με Σαουδική Αραβία
Στο ενεργειακό πεδίο ο Σταύρος Παπασταύρο ξεκινά τη νέα χρονιά όπως ολοκλήρωσε την προηγούμενη: στο αεροπλάνο.
Πληροφορούμαι ότι την προσεχή Τετάρτη ο υπουργός Ενέργειας μεταβαίνει στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας προκειμένου να μετάσχει σε συνέδριο για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Θεωρώ δεδομένο ότι στο πλαίσιο της παραμονής του στο Ριάντ θα έχει συναντήσεις και για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Σαουδικής Αραβίας, ένα πολύ μεγάλο project, το οποίο δουλεύουν ο ΑΔΜΗΕ και η National Grid.
Θεωρώ επίσης δεδομένο ότι ο Στ. Παπασταύρου θα επιχειρήσει να ανιχνεύσει το τοπίο σχετικά και με το ενδεχόμενο συμμετοχής των Σαουδαράβων και σε μια άλλη διασύνδεση, την πολυσυζητημένη διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου
Το «όχι» στο καλώδιο και μια… σύμπτωση
Το καλώδιο, όπως ανέφερα και προηγουμένως, θα βρεθεί και πάλι στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στην Κύπρο μετά το βίντεο που ήρθε στη δημοσιότητα αλλά και την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Στο βίντεο πρωταγωνιστεί (αρνητικά) ο executive director του κυπριακού ομίλου Cyfield (κατασκευές-ανάπτυξη ακινήτων-ενέργεια) Γιώργος Χρυσοχός, ο οποίος θεωρείται ο φανατικότερος πολέμιος της ηλεκτρικής διασύνδεσης με την Ελλάδα.
Είναι εντυπωσιακό το εξής: η αλλαγή στάσης της κυπριακής κυβέρνησης απέναντι στο έργο από θετική σε αρνητική έγινε αισθητή τον Φεβρουάριο του 2024 κι ενώ μέχρι τον προηγούμενο μήνα ήταν απολύτως θετική.
Τον Φεβρουάριο του 2024 τοποθετήθηκε για πρώτη φορά αρνητικά απέναντι στο έργο ο Γ. Χρυσοχός.
Επενδυτές όλου του κόσμου ενωθείτε
Όσον αφορά τώρα το ίδιο το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, στην ελληνική πλευρά αναμένουν μεν νέες αναταράξεις για τους προαναφερθέντες λόγους, δεν αφήνουν το έργο στην τύχη του δε.
Το αντίθετο. Στις επαφές με την αμερικανική πλευρά και άλλες χώρες, βοηθούντος και του γεγονότος ότι πλέον είναι «ζεστό» για την διασύνδεση και το Ισραήλ, η ελληνική κυβέρνηση απλώνει δίχτυα για να προσελκύσει επενδυτές.
Απ’ όσα ακούω, αντιλαμβάνομαι ότι αρμόδιοι αξιωματούχοι θεωρούν την εμπλοκή όσο το δυνατόν περισσότερων επενδυτών και μάλιστα από διαφορετικές χώρες ως την καλύτερη «θωράκιση» (από πολλές πλευρές) για το έργο.
Η Blackrock με μοντέλο Παναμά στον ΑΔΜΗΕ
Παράλληλα, προωθούν και το διπλό project της αύξησης του μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ και της μείωσης του ποσοστού του ελληνικού δημοσίου στο 34% μέσω της εισόδου στρατηγικού επενδυτή.
Χωρίς να θέλω να ευλογήσω τα γένεια μου (που δεν έχω, άλλωστε), φαίνεται ότι το τοπίο έχει «καθαρίσει», όπως έχω επισημάνει εδώ και πολλές εβδομάδες: στο μετοχικό κεφάλαιο του ΑΔΜΗΕ θα εισέλθει ο κολοσσός της Blackrock με το μοντέλο που ακολουθήθηκε για την απόκτηση των λιμανιών στη διώρυγα Παναμά από κινεζικά συμφέροντα, στην πρώτη επιχείρηση τέτοιου είδους επί κυβέρνησης Trump.
Στην ελληνική περίπτωση, όμως, οι Κινέζοι δεν προτίθενται να αποχωρήσουν. Το αντίθετο. Ακούω ότι συμφωνούν να παραμείνουν είτε με το ποσοστό που έχουν σήμερα (24%) είτε και με μικρότερο -δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Τακτοποιώντας την αγοράς ενέργειας
ΑΔΜΗΕ και διασυνδέσεις συγκαταλέγονται προφανώς στις βασικές προτεραιότητες της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ για τους πρώτους μήνες του 2026.
Συν φυσικά την εγχώρια αγορά ενέργειας για την οποία ακούω τη λέξη «τακτοποίηση» να χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο στις συσκέψεις και τις συναντήσεις στο υπουργείο.
Τους πρώτους μήνες της νέας χρονιάς αναμένονται και τα χωροταξικά για ΑΠΕ, βιομηχανία και τουρισμό που αναμένεται να σηκώσουν πολλή «σκόνη» σε επικοινωνιακό επίπεδο.
Ο «Κάθετος Διάδρομος» και το… ιππικό
Οι παλαιότεροι θα θυμούνται ότι στις ταινίες γουέστερν της χρυσής εποχής του είδους, στις μάχες μεταξύ του Αμερικανικού πεζικού και των Ινδιάνων επικρατούσαν οι δεύτεροι μέχρι που κατέφθανε το ιππικό και έκρινε την (τελική) έκβαση υπέρ των πρώτων.
Κάτι αντίστοιχο αναμένεται τώρα και για τον «Κάθετο Διάδρομο» καθώς διαπιστώνεται ότι δεν εκδηλώνεται το προσδοκώμενο επιχειρηματικό ενδιαφέρον σε καμία από τις τρεις διαδρομές (Routes).
Ως εκ τούτου οι ελπίδες επαφίενται σε νέα παρέμβαση των Αμερικανών (το ιππικό) για να μειωθούν ακόμη περισσότερα τα (υψηλά) τέλη διέλευσης και να «ζεσταθεί» η αγορά.
Η ΔΕΗ και οι αγρότες
Ανάλογο ρόλο… ιππικού επιφυλάσσει η κυβέρνηση στη ΔΕΗ στις αγροτικές κινητοποιήσεις.
Φέτος μάλιστα η επιχείρηση ηλεκτρισμού υπερέβαλε εαυτόν χαμηλώνοντας την τιμή της αγροτικής κιλοβατώρας σε πρωτόγνωρα επίπεδα, την στιγμή που ήδη τους πρόσφερε τιμολόγιο χαμηλότερο κατά 60%.
Καταλαβαίνω, πάντως, ότι αυτή τη φορά υπήρξε έντονος (εντονότερος από άλλες) προβληματισμός, και στην επιχείρηση αλλά και στο εσωτερικό της κυβέρνησης, σχετικά με το κατά πόσο έχει λογική μια επιχείρηση υπό τον έλεγχο του δημοσίου αλλά που (καλείται να) λειτουργεί με όρους αγοράς, που ανοίγει τα φτερά της στις γειτονικές χώρες, που προσελκύει το ενδιαφέρον πολύ μεγάλων οίκων στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, που εν ολίγοις αποτελεί το success story της κυβέρνηση Μητσοτάκη να εμπλέκεται στο εσωτερικό πολιτικό παίγνιο και να συζητείται για εβδομάδες για το εάν θα κάνει προσφορά σε πελάτες της, όχι με οικονομικούς/εμπορικούς αλλά με πολιτικούς όρους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ΔΕΗ δεν θέλει να παίζει -που θέλει και το αποδεικνύει- και τον κοινωνικό ρόλο της.
Άλλο, όμως, αυτό -λένε όσοι υποστηρίζουν αυτήν την άποψη- και άλλο να ξανα-εμφανίζεται περίπου σαν τη ΔΕΚΟ που αναμένει κατευθύνσεις από τον προϊστάμενό της υπουργό, όπως δηλαδή συνέβαινε στις προηγούμενες δεκαετίες.
Άλλωστε, η ΔΕΗ μπορεί και προσφέρει τέτοιες τιμές στους αγρότες γιατί ακριβώς έχει εξυγιανθεί και ισχυροποιηθεί με την διοίκηση Στάσση από το 2019 κι μετά.
Έως το 2019, πολύ απλά, δεν θα μπορούσε να το κάνει χωρίς τη συνδρομή του κρατικού προϋπολογισμού είτε το ήθελε η -όποια- κυβέρνηση είτε όχι, ακόμη κι αν οι αγρότες έβγαζαν όλα τα τρακτέρ που διαθέτουν στις εθνικές οδούς.
Τελευταία ρύθμιση
Η ουσία είναι ότι στον αγροτικό τομέα είχε καλλιεργηθεί για πολλές δεκαετίες η νοοτροπία «δεν πληρώνω» σε σημαντικό ποσοστό παραγωγών (όχι σε όλους, προφανώς, υπάρχουν και χιλιάδες νοικοκύρηδες αγρότες και κτηνοτρόφοι), νοοτροπία που ενθαρρύνονταν από την διαρκή πίεση των πολιτικών να προχωρά η ΔΕΗ σε ρυθμίσεις με το εύλογο φυσικά επιχείρημα ότι χωρίς ρεύμα οι αγρότες δεν θα μπορούν να ποτίσουν και συνεπώς θα καταστραφούν οι καλλιέργειές τους.
Ακριβώς για να αρχίζει να αλλάζει αυτή η νοοτροπία, η επιχείρηση, με την ενθάρρυνση της κυβέρνησης, προχώρησε προ διετίας στο πρόγραμμα «ΓΑΙΑ» ώστε να κινητροδοτήσει τους παραγωγούς με χαμηλά τιμολόγια για να είναι συνεπείς αλλά, ταυτόχρονα, καθιστώντας σαφές ότι όποιος δεν πληρώνει μία δόση θα τίθεται οριστικά εκτός «ΓΑΙΑ».
Και πάλι, όμως, ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό δεν πλήρωσε τις δόσεις με αποτέλεσμα αρχικά να αποφασιστεί, κατόπιν πολιτικών πιέσεων, η επανένταξή τους στο «ΓΑΙΑ» και τώρα η εκ νέου μείωση των τιμολογίων.
Αντιλαμβάνομαι, πάντως, ότι πάρα πολύ δύσκολα η ΔΕΗ θα συναινέσει σε ανάλογη ρύθμιση του χρόνου, του παραχρόνου ή όποτε τυχόν ξαναστηθούν -που θα στηθούν- μπλόκα στις εθνικές οδούς.
Κρασί (όχι ουίσκι), μεζέδες και αισιοδοξία
Το θέμα της ενίσχυσης των αγροτών ήταν ένα απ’ αυτά που κυριάρχησαν στη συνάντηση που είχε η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Ενέργειας και Περιβάλλοντος με τους διαπιστευμένους δημοσιογράφους προχθές το μεσημέρι στο φιλόξενο «Il Giardino».
Με ποιοτικό ελληνικό κρασί, λευκό και ροζέ (οι εκτιμήσεις ότι θα προσφερόταν και αμερικανικό ουίσκι bourbon για τους μερακλήδες δεν επιβεβαιώθηκαν…), σουβλάκια, μπέργκερ και καναπεδάκια, Στ. Παπασταύρου, Ν. Τσάφος, Ν. Ταγαράς, οι γενικοί γραμματείς και το επιτελείο τους είχαν την ευκαιρία να ανταλλάξουν απόψεις και ευχές για το νέο έτος, με την αισιοδοξία για μια χρονιά γεμάτη καλές ειδήσεις να είναι κυρίαρχη.
