Χριστός ανέστη! Χρόνια πολλά!
«Μένουν οι βάσεις που φεύγουν και φεύγουν οι βάσεις που μένουν», έλεγε ο Χάρρυ Κλυνν στη δεκαετία του 1980 σατιρίζοντας τη συμφωνία της τότε ελληνικής κυβέρνησης με την κυβέρνηση των ΗΠΑ για τις αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Τον στίχο αυτό θυμήθηκε -και ανέφερε σε πασχαλινό τραπέζι- παράγοντας της αγοράς παρακολουθώντας τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή όπου η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή – στην ουσία ένα μεγάλο ερωτηματικό.
Η περιοχή βιώνει ένα υβριδικό μείγμα ανακωχής (για την ακρίβεια, δύο παράλληλες ανακωχές) με ταυτόχρονη πολεμική προετοιμασία (για περαιτέρω επιχειρήσεις, εάν αποφασισθεί) και συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για επίτευξη συμφωνίας ειρήνης, με τις αλλεπάλληλες δηλώσεις του προέδρου Trump και τις ανακοινώσεις των Ιρανών περισσότερο να θολώνουν παρά να ξεκαθαρίζουν την εικόνα.
Κι αυτή η κατάσταση θα συνεχίζεται όσο τα Στενά του Ορμούζ είναι… «ανοικτά που κλείνουν και κλειστά που ανοίγουν», όπως θα σχολίαζε σήμερα ο Χάρρυ Κλυνν.
Πωλούνται τα πάντα!
Σ’ αυτό το περιβάλλον, απ’ όσα ακούω στην αγορά πωλούνται τα πάντα!
Πολλοί επιχειρηματίες -και στον τομέα της ενέργειας- θεωρώντας ότι οι αξίες έχουν φθάσει στο υψηλότερο σημείο τους εκτιμούν ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να «κλειδώσουν» τα (μεγάλα) κέρδη τους, εξασφαλίζοντας πολύτιμη (ειδικά για την εποχή) ρευστότητα.
Ωστόσο, η ζήτηση δεν είναι αντίστοιχα μεγάλη με την προσφορά.
Κι όχι μόνο αυτό. Όσοι έχουν τη δυνατότητα και την βούληση να αγοράσουν, στρέφουν το ενδιαφέρον τους σε εταιρείες και project που μπορούν να τους αποφέρουν προστιθέμενη αξία.
Αναζητούν -κι είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν καλά- κυρίως, αν όχι αποκλειστικά, ολοκληρωμένες λύσεις.
Για παράδειγμα, όχι απλά δύο-τρία φωτοβολταϊκά πάρκα αλλά πάρκα με αποθήκευση ενέργειας.
Ανα-ΣΤΕΝΑ-ζει ο πλανήτης
Πάντως, η απόφαση των Ιρανών το απόγευμα της Παρασκευής να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ έφερε άνεμο αισιοδοξίας στις αγορές με τις τιμές πετρελαίου και αερίου να «βυθίζονται» και τις τιμές των μετοχών να καλπάζουν.
Μένει, βεβαίως, να φανεί πως η απόφαση αυτή θα εφαρμοσθεί στην πράξη και πόσο θα διαρκέσει.
Έμπειροι αναλυτές συνιστούν ψυχραιμία σημειώνοντας ότι απέχουμε ακόμη από την ομαλοποίηση της κυκλοφορίας στην εν λόγω περιοχή.
Αντίθετα, θεωρούν ότι μάλλον πρόκειται για τεστ σε πραγματικές συνθήκες πως θα είναι η «επόμενη ημέρα» στα Στενά παρά για πλήρες άνοιγμα.
Σε κάθε περίπτωση, κάθε πλοίο που διασχίζει τα Στενά μεταφέροντας πετρέλαιο, αέριο και άλλα εμπορεύματα συμβάλλει στην αποφόρτιση της πίεσης στις διεθνείς αγορές και αυτό δεν μπορεί παρά να προσμετρηθεί θετικά.
Τα διαστημικά κέρδη…
Μέσα σ’ αυτό το (ακόμη) ομιχλώδες τοπίο, οι διεθνείς αγορές ψάχνουν να βρουν τον ήλιο (μεσο-μακροπρόθεσμη συμφωνία ειρήνης) ώστε να χαράξουν πορεία καθώς, για την ώρα, κινούνται όταν η ομίχλη «αδυνατίζει» και φαίνονται κάποιες ηλιαχτίδες (συμφωνίες ανακωχής, κινήσεις καλής θέλησης, όπως το άνοιγμα των Στενών).
Το μεγαλύτερο διάστημα, πάντως, πλέουν έρμαια των ανέμων…
Αυτοί, πάντως, που πλέουν πρόσω ολοταχώς μέσα -και παρά- στην ομίχλη είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι των πολεμικών επιχειρήσεων στο Ιράν, δηλαδή οι κολοσσοί του oil and gas.
Τα κέρδη τους δεν είναι απλά «ουρανοκατέβατα», μπορούν να χαρακτηριστούν διαστημικά.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι 100 μεγαλύτερες εταιρείες του τομέα oil and gas, με βάση έρευνα της Rystad Energy, κερδίζουν περισσότερα από 30 εκατομμύρια δολάρια την ώρα τον πρώτο μήνα των επιχειρήσεων στο Ιράν.
Ενώ ανάλυση που δημοσιεύθηκε στον Guardian υπολογίζει τα κέρδη των κολοσσών του πετρελαίου μαζί με μεγάλες πετρελαιοπαραγωγούς χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία στα 234 δις δολάρια, εάν διατηρηθεί η μέση τιμή των 100 δολαρίων/βαρέλι έως τα τέλη του 2026.
… Και η απόφαση για την έκτακτη εισφορά
Σ’ αυτό το κλίμα το ενδεχόμενο επιβολής έκτακτης εισφοράς (windfall tax) κερδίζει έδαφος.
Άλλωστε, σε λίγες ημέρες οι εισηγμένες αρχίζουν τη δημοσίευση των αποτελεσμάτων του πρώτου τριμήνου 2026, στα οποία και θα αποτυπωθούν τα πολύ μεγάλα κέρδη.
Μαθαίνω ότι σχετική πρόβλεψη θα υπάρχει στις κατευθυντήριες οδηγίες που θα ανακοινώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την προσεχή Τετάρτη και θα συζητηθεί στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την ερχόμενη Πέμπτη και Παρασκευή στη Λευκωσία.
Το τεστ της αντλίας και του πορτοφολιού
Από την άλλη, βεβαίως, μένει να φανεί πως θα κινηθούν τις επόμενες ημέρες οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και αερίου καθώς και πόσο γρήγορα θα «περάσει» η μείωση στις τιμές λιανικής.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα όπου -διαχρονικά- η αγορά προσαρμόζεται σε πραγματικό χρόνο με τις διεθνείς τιμές όταν αυτές κινούνται ανοδικά και με χαρακτηριστική χρονοκαθυστέρηση όταν κινούνται καθοδικά.
Το συγκεκριμένο θέμα είναι κεφαλαιώδους σημασίας για την κυβέρνηση καθώς ο ενσκήψας υψηλός πληθωρισμός μειώνει σημαντικά -σε αρκετές περιπτώσεις εκμηδενίζει- τα οφέλη από τη μείωση των άμεσων φόρων και τη (νέα) αύξηση των μισθών με ό,τι αυτό συνεπάγεται και σε πολιτικό επίπεδο.
Το υπερ-πλεόνασμα και το νέο «πακέτο»
Το πως θα κινηθούν στο εξής οι τιμές των καυσίμων συνδέεται με τη συζήτηση που έχει ξεκινήσει για το πως θα μοιρασθεί το υπερπλεόνασμα του προϋπολογισμού του 2025.
Η σχετική ανακοίνωση θα γίνει από την Eurostat την προσεχή Τετάρτη, πληροφορούμαι, όμως, ότι το πλεόνασμα θα είναι πολύ μεγάλο, της τάξης του 4,8-4,9% από 3,7% που προέβλεπε ο προϋπολογισμός, όπερ σημαίνει ότι θα υπάρξει ένα ποσό περί τα 3 δις ευρώ (απομένει η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής) για να τα διαθέσει η κυβέρνηση όπως αποφασίσει.
Καταλαβαίνω ότι στο συγκεκριμένο πολιτικό περιβάλλον, με τον πληθωρισμό να προκαλεί έντονη κοινωνική δυσφορία και καθώς ο δεύτερος εκλογικός κύκλος της κυβέρνησης Μητσοτάκης οδεύει προς το τέλος του, υπουργοί και βουλευτές της ΝΔ προσβλέπουν στο «πακέτο» με μεγαλύτερη λαχτάρα απ’ ότι οι Ισραηλίτες το μάννα εξ ουρανού όταν διέσχιζαν την έρημο καθοδηγούμενοι από τον Μωυσή προς τη Γη της Επαγγελίας.
Κυριάκο δώστα όλα: Φορο-απαλλαγές ή επιδόματα;
Για το που θα κατευθυνθεί το «πακέτο» υπάρχουν δύο σχολές σκέψης, όπως εκφράστηκαν και σε ανάλογες περιπτώσεις στο παρελθόν: όσοι θεωρούν ότι πρέπει να κατευθυνθεί κυρίως σε μέτρα, όπως μειώσεις φόρων και εισφορών, ενίσχυση επενδύσεων-έργων υποδομής, ώστε να ενεργοποιηθεί ένας νέος ενάρετος κύκλος αυτοτροφοδοτούμενης ανάπτυξης, κι εκείνοι που προκρίνουν επιδοματικές ενισχύσεις και αυξήσεις συντάξεων.
Απ’ όσα ακούω στην κυβέρνηση, μακριά από τη λογική «Κυριάκο δώστα όλα» (όπου Κυριάκος και Μητσοτάκης και Πιερρακάκης), φαίνεται να καταλήγουν σε ένα ισορροπημένο μείγμα ώστε και να ενισχυθεί η οικονομία και να στηριχθούν οι ευάλωτοι.
Πάντοτε, όμως, με το νου και στα εκλογικά κοινά που ενδιαφέρουν την Νέα Δημοκρατίας -πώς θα γινόταν διαφορετικά, άλλωστε;- αφού στο τελευταίο «400αρι» πριν τις εκλογές, όλες οι κινήσεις έχουν, αναπόφευκτα, και πολιτική/εκλογική στόχευση.
Ηλεκτρόνια αντί μόρια
Το πρόβλημα με τις υψηλές τιμές ενέργειας ταλανίζει, πάντως, περισσότερο την Ευρώπη που παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις εισαγωγές υδρογονανθράκων.
Μέχρι τώρα η ΕΕ έχει πληρώσει παραπάνω από 22 δις ευρώ για εισαγωγές πετρελαίου και αερίου, γεγονός που φαίνεται να ενεργοποιεί ένα νέο κύκλο πρωτοβουλιών στην κατεύθυνση άμβλυνσης αυτής της εξάρτησης με γνώμονα «ηλεκτρόνια αντί μόρια».
Κάτι αντίστοιχο, δηλαδή, που προκάλεσε η πετρελαϊκή κρίση της δεκαετίας του 1970 όταν η Ευρώπη κινήθηκε προς τον εξηλεκτρισμό και την αύξηση της χρήσης της πυρηνικής ενέργειας.
Σήμερα, επισημαίνουν, αναλυτές η γηραιά ήπειρος εκκινεί από καλύτερη θέση στην αφετηρία.
Η παραγωγή ενέργειας από τον ήλιο και τον άνεμο είναι 10 φορές μεγαλύτερη απ’ ότι ήταν η πυρηνική τότε, ενώ και το ποσοστό ηλεκτρικής στο σύνολο της καταναλισκόμενης ενέργειας είναι μεγαλύτερο.
Στο 50% ο δεσμευτικός στόχος για ηλεκτρική ενέργεια
Την επόμενη Τετάρτη μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόκειται να θέσει δεσμευτικό στόχο για το ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας στο σύνολο της καταναλισκόμενης ενέργειας, με αναλυτές να υποστηρίζουν ότι το ποσοστό αυτό πρέπει να είναι τουλάχιστον 50% (έως το 2040).
Η επίτευξη του στόχου θα έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της εξάρτησης για ορυκτά καύσιμα κατά τα 2/3, ετήσια εξοικονόμηση 29 δις ευρώ και ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας αφού η ΕΕ θα εξαρτάται περισσότερο από (εγχώριες) ΑΠΕ.
Η αυξημένη ζήτηση για έργα ΑΠΕ-εξοικονόμησης
Χαρακτηριστικά αυτών που συμβαίνουν σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας είναι όσα είπε ένας άνθρωπος που γνωρίζει όσο ελάχιστοι τον τομέα αυτόν (και όχι μόνο…), ο πρόεδρος της METLEN Ευάγγελος Μυτιληναίος στο conference call με τους αναλυτές τη Μεγάλη Πέμπτη:
«Τον τελευταίο μήνα περίπου, έχουμε παρατηρήσει μια ραγδαία αύξηση στις παραγγελίες μας για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε όλες τις μορφές, είτε πρόκειται για συμβάσεις EPC (συμβάσεις ενεργειακής απόδοσης) είτε για συμβάσεις BOT (Build-Operate-Transfer) είτε για κάθε είδους μορφή.
Ο κόσμος έχει αρχίσει να συνειδητοποιεί ότι η καλύτερη εγγύηση εφοδιασμού είναι η παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε κάθε χώρα», επισήμανε.
…Και η πρόβλεψη του Ευ. Μυτιληναίου
Ο Ε. Μυτιληναίος προέβη στην εκτίμηση ότι η Ευρώπη κινείται προς ένα ενεργειακό μοντέλο, στο οποίο οι ΑΠΕ και ιδίως η ηλιακή ενέργεια θα κερδίζουν διαρκώς έδαφος ακριβώς επειδή αποτελούν εγγύηση εφοδιασμού ενέργειας σε κάθε χώρα, πέραν βεβαίως ότι είναι πολύ φθηνές καθώς και «πράσινες».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, το κόστος παραγωγής μεγαβατώρας από ηλιακή ενέργεια ανέρχεται στα 30 ευρώ όταν το κόστος για μεγαβατώρες (από ορυκτά καύσιμα) με συνυπολογισμό της επιβάρυνσης του CO2 φθάνει τα 140 ευρώ.
Ως εκ τούτου εμφανίστηκε απόλυτα πεπεισμένος για την επόμενη γενιά ΑΠΕ του ομίλου και είπε με το γνωστό στυλ του: «εδώ θα είμαστε του χρόνου να δούμε εάν έχω δίκαιο» .
Η METLEN, το ρωσικό αέριο και το LNG
Ο ισχυρός άνδρας της METLEN άδραξε την ευκαιρία της συζήτησης με τους αναλυτές για να αποσαφηνίσει τι ισχύει όσον αφορά την προμήθεια ρωσικού αερίου από τον όμιλο του, που, όπως είναι γνωστό, αποτελεί μεγάλο αγοραστή ρωσικού αγώγιμου αερίου στην Ελλάδα.
Στο conference call ανέφερε ότι οι ποσότητες που λαμβάνει ο όμιλος από την Gazprom, στο πλαίσιο της παλαιάς σύμβασης, δεν υπερβαίνουν το 30%-35% των συνολικών προμηθειών φυσικού αερίου.
Το ρωσικό αέριο έρχεται μέσω του TurkStream και αυτό θα τερματιστεί με απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο τέλος του 2027, εξήγησε.
Η METLEN -πρόσθεσε- προμηθεύεται τακτικά αέριο απ’ όλους τους μεγάλους παραγωγούς και εμπόρους, ενώ λαμβάνει κι ένα-δύο φορτία LNG τον μήνα.
Η σύμβαση με τη Shell ήταν η πρώτη σύμβαση μέσης διάρκειας πέντε ετών, την οποία θα ακολουθήσουν περισσότερες συμβάσεις, ενώ ένα 20% των αναγκών της θα καλύπτεται με αγορές στην τιμή spot.
Παράλληλα, το φυσικό αέριο που θα χρειαστεί για την παραγωγή αλουμινίου και ειδικά για την παραγωγή αλουμίνας, έχει ήδη τιμολογηθεί για τα έτη 2026, 2027 και 2028.
«Είμαστε πολύ σίγουροι. Έχουμε τον πλήρη έλεγχο αυτής της δραστηριότητας. Δεν έχουμε κανένα απολύτως πρόβλημα», διαβεβαίωσε ο Ε. Μυτιληναίος.
Κάθετος Διάδρομος: Το ραντεβού στον Λευκό Οίκο…
Την ίδια ώρα εντείνονται οι διεργασίες και οι συναντήσεις για το σημαντικό project του Κάθετου Διαδρόμου, ώστε μέσω αυτού να διασφαλιστούν επαρκείς ποσότητες αερίου για τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής μετά την απαγόρευση εισαγωγών ρωσικού αγώγιμου.
Η Ρουμανία, που έχει εκ των πραγμάτων θέση-κλειδί στην περιοχή, φαίνεται ότι αναπτύσσει ιδιαίτερη κινητικότητα.
Ο Ρουμάνος υπουργός Ενέργειας Ivan Bogdan βρίσκεται αυτές τις ημέρες στην Ουάσιγκτον όπου χθες είχε συνάντηση με τον εκτελεστικό διευθυντή του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας των ΗΠΑ Jarrod Agen, παρουσία και του υπουργού Οικονομικών της Ρουμανίας Alexandru Nazare.
«Φιλοξενήσαμε την «Dream Team» της Ρουμανίας στον Λευκό Οίκο αυτή την εβδομάδα για να συζητήσουμε ενεργειακά έργα.
Πυρηνική ενέργεια! Φυσικό αέριο! Πετρέλαιο!
Σημαντικές συνεργασίες βρίσκονται σε εξέλιξη, ώστε αμερικανικές εταιρείες να συνεργαστούν με τη Ρουμανία στον τομέα της ενεργειακής επέκτασης», ανέφερε ο Jarrod Agen.
…Και το deal Atlantic SEE LNG στη Ρουμανία
Πριν λίγες ημέρες, στο πλαίσιο του συνεδρίου του Economist, βρέθηκε στο Βουκουρέστι ο Αλέξανδρος Εξάρχου της Atlantic SEE LNG, ο οποίος είχε συνάντηση με τον Ρουμάνο υπουργό Ενέργειας, παρουσία των πρεσβευτών των ΗΠΑ στην Ελλάδα Kimberly Guilfoyle και τη Ρουμανία Darryl Nirenberg (φωτο).
Παράλληλα, πυκνώνουν οι επαφές Ρουμάνων-Ουκρανών για την προώθηση της συνεργασίας τους -και- στον ενεργειακό τομέα με άξονα τον Κάθετο Διάδρομο.
Απ’ όλη αυτή την κινητικότητα καταλαβαίνω ότι κυοφορείται deal των Ρουμάνων -και των Ουκρανών- με την Atlantic SEE LNG (εταιρεία των Aktor και ΔΕΠΑ Εμπορίας) για την εξασφάλιση αμερικανικού LNG μέσω FSRU Αλεξανδρούπολης ή/και Ρεβυθούσας και Κάθετου Διαδρόμου.
Ο εναερίτης… υπουργός!
Παραμένω στις ΗΠΑ όπου ο υπουργός Ενέργειας, επιχειρηματίας Chris Wright παραδίδει πραγματικά μαθήματα (προχωρημένης) πολιτικής επικοινωνίας.
Την περασμένη εβδομάδα επισκέφθηκε συνεργείο που τοποθετεί και συντηρεί γραμμές μεταφοράς ρεύματος κι αντί να περιοριστεί σε (στημένη) φωτογραφία με τους εναερίτες, φόρεσε ο ίδιος τον ειδικό εξοπλισμό κι ανέβηκε στον στύλο! (φωτο)
Respect.
Το ωράριο του TTF
Μιας και αναφέρθηκα στο αέριο, στάση αναμονής επέδειξαν οι αγορές την πρώτη εβδομάδα επιμήκυνσης της διαπραγμάτευσης του ευρωπαϊκού δείκτη Dutch TTF στις 21 ώρες από 10 ώρες που ίσχυε έως την Κυριακή του (ορθόδοξου) Πάσχα.
Το 90% των συναλλαγών έγινε στις ώρες που λειτουργούν οι ευρωπαϊκές αγορές καθώς οι περισσότεροι traders τήρησαν στάση wait and see.
Ωστόσο, εκτιμάται ότι οι συναλλαγές σε ώρες Ασίας και ΗΠΑ θα αυξάνονται όσο περνά ο καιρός.
Το ΟΑΚΑ παράγει ενέργεια
Την περασμένη εβδομάδα ξεκίνησε η δοκιμαστική λειτουργία της μονάδας Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης (ΣΗΘΥΑ) στο ΟΑΚΑ.
«Πρόκειται -επισημαίνουν οι διοικούντες του ΟΑΚΑ- για ένα ενεργειακό σύστημα που παράγει ταυτόχρονα ηλεκτρική ενέργεια και θερμότητα από την ίδια πηγή καυσίμου, με πολύ υψηλότερη απόδοση σε σχέση με τη συμβατική παραγωγή.
Η εγκατάσταση μονάδας ΣΗΘΥΑ σε μια σύγχρονη αθλητική εγκατάσταση, όπως το ΟΑΚΑ, μετατρέπει την ενέργεια σε στρατηγικό πλεονέκτημα:
Μέγιστη αξιοποίηση ενέργειας: Με συνολικό βαθμό απόδοσης που αγγίζει το 90%, η μονάδα λειτουργεί αδιάλειπτα (24/7), παράγοντας ηλεκτρισμό και θερμότητα με τον πιο αποδοτικό τρόπο.
Έξυπνη εξοικονόμηση: Έως και 20% λιγότερη κατανάλωση ενέργειας σημαίνει άμεση μείωση κόστους και βελτίωση της οικονομικής αποδοτικότητας της εγκατάστασης.
Πράσινο αποτύπωμα: Μείωση εκπομπών κατά 230 τόνους CO₂ ετησίως – μια ουσιαστική συμβολή στην προστασία του περιβάλλοντος και στην επίτευξη στόχων βιωσιμότητας.
Ενεργειακή ανεξαρτησία: Παραγωγή ενέργειας επιτόπου, με μεγαλύτερο έλεγχο, ασφάλεια και θωράκιση απέναντι στις διακυμάνσεις της αγοράς ενέργειας.
Επένδυση στο μέλλον: Η ΣΗΘΥΑ ενισχύει το σύγχρονο και βιώσιμο προφίλ της εγκατάστασης, προσελκύοντας διοργανώσεις, συνεργασίες και κοινό με αυξημένες περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Η ΣΗΘΥΑ δεν είναι απλώς μια ενεργειακή λύση – είναι ένα βήμα προς ένα πιο αποδοτικό, βιώσιμο και ανταγωνιστικό αθλητικό συγκρότημα».
