Μια νέα επιχειρηματική ευκαιρία εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ δημιουργεί η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης για τους ευρωπαϊκούς ενεργειακούς ομίλους, καθώς παλιές και ανενεργές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής αποκτούν νέα αξία ως χώροι φιλοξενίας μεγάλων κέντρων δεδομένων.
Στην πρώτη γραμμή αυτής της τάσης βρίσκεται η γερμανική Uniper, η οποία βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωση της πρώτης συμφωνίας για την πώληση ή εκμίσθωση πρώην σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, προκειμένου να μετατραπεί σε data center, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.
Η εταιρεία έχει εντοπίσει δέκα ανενεργές εγκαταστάσεις στη Γερμανία, τη Βρετανία, τη Σουηδία και την Ολλανδία, οι οποίες θα μπορούσαν να προσελκύσουν τεχνολογικούς κολοσσούς και επενδυτές. Παράλληλα, βρίσκεται σε προχωρημένες διαπραγματεύσεις για δύο ακόμη εγκαταστάσεις.
Το βασικό πλεονέκτημα των συγκεκριμένων χώρων δεν είναι τα παλιά βιομηχανικά κτίρια, αλλά η ήδη εξασφαλισμένη σύνδεσή τους με το ηλεκτρικό δίκτυο. Πρόκειται για κρίσιμο παράγοντα, καθώς τα data centers, ιδιαίτερα εκείνα που υποστηρίζουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, απαιτούν τεράστιες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, η εξασφάλιση νέας σύνδεσης αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπόδια για την ανάπτυξη τέτοιων υποδομών. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), οι χρόνοι αναμονής για νέες συνδέσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να φτάσουν από δύο έως δέκα χρόνια, ανάλογα με τη χώρα.
Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Uniper, Michael Lewis, «η Ευρώπη δεν πρόκειται να χάσει τον αγώνα της τεχνητής νοημοσύνης στο εργαστήριο, αλλά στον υποσταθμό», αναδεικνύοντας τη σημασία των ηλεκτρικών υποδομών για την ανάπτυξη της νέας ψηφιακής οικονομίας.
Δυναμικό 700 MW και δυνητική αξία 700 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με τον Lewis, οι δέκα εγκαταστάσεις που έχει εντοπίσει η Uniper διαθέτουν συνολικά περίπου 700 MW εξασφαλισμένης ισχύος σύνδεσης με το δίκτυο. Η συγκεκριμένη δυναμικότητα θα μπορούσε να υποστηρίξει περίπου επτά μεγάλα data centers τύπου hyperscale ή 70 μικρότερες εγκαταστάσεις.
Ο επικεφαλής της εταιρείας εκτιμά, μάλιστα, ότι οι δυνατότητες ανάπτυξης είναι ακόμη μεγαλύτερες, καθώς το συνολικό δυναμικό μελλοντικών έργων θα μπορούσε να φτάσει σε επίπεδο γιγαβάτ.
Η Uniper δεν έχει αποκαλύψει την εμπορική αξία των εγκαταστάσεων. Ωστόσο, αναλυτές της UBS έχουν αποτιμήσει αντίστοιχες συμφωνίες σε περίπου 1 εκατ. ευρώ ανά MW. Με βάση αυτή την εκτίμηση, η εξασφαλισμένη ισχύς των 700 MW θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε δυνητική αξία περίπου 700 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για ενδεικτική αποτίμηση και όχι για τίμημα συμφωνίας, καθώς η πραγματική αξία εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά κάθε εγκατάστασης και τους όρους αξιοποίησής της.
Για την Uniper, η στρατηγική αυτή προσφέρει διπλό όφελος: αφενός, η ανάπτυξη των data centers ενισχύει τη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και, αφετέρου, δημιουργεί τη δυνατότητα εμπορικής αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων που σήμερα παραμένουν ανενεργά.
Η μεταμόρφωση της Uniper και οι επενδύσεις των 6 δισ. ευρώ
Η στροφή στα κέντρα δεδομένων εντάσσεται στον ευρύτερο μετασχηματισμό της Uniper, ενός από τους μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους της Ευρώπης.
Η εταιρεία, που κάποτε ήταν ο μεγαλύτερος εισαγωγέας ρωσικού φυσικού αερίου στην ήπειρο, διασώθηκε από τη γερμανική κυβέρνηση το 2022, μετά τη διακοπή των ρωσικών προμηθειών στον απόηχο της εισβολής στην Ουκρανία.
Σήμερα σχεδιάζει επενδύσεις περίπου 6 δισ. ευρώ έως τις αρχές της δεκαετίας του 2030, με στόχο την ενίσχυση του χαρτοφυλακίου ηλεκτροπαραγωγής και των ενεργειακών υποδομών της. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει την κατασκευή και αναβάθμιση μονάδων φυσικού αερίου, καθώς και την ανάπτυξη υποδομών που μπορούν να υποστηρίξουν data centers.
Παράλληλα, επενδύει στην υδροηλεκτρική, αιολική και ηλιακή ενέργεια, διαφοροποιεί τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου, με συνεργασίες που περιλαμβάνουν τη Νορβηγία, τις ΗΠΑ, τον Καναδά και την Αυστραλία, ενώ προχωρά στη σταδιακή απόσυρση των μονάδων άνθρακα.
RWE και Drax ακολουθούν την ίδια τάση
Η Uniper δεν είναι η μόνη ευρωπαϊκή ενεργειακή εταιρεία που επιδιώκει να αξιοποιήσει την αυξανόμενη ζήτηση για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.
Η γερμανική RWE αναπτύσσει σχέδια για δέκα εγκαταστάσεις με συνολική ισχύ σύνδεσης 3 GW. Το 2025 πούλησε στην Amazon έναν πρώην ανθρακικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής στη Βρετανία έναντι 203 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, ο βρετανικός ενεργειακός όμιλος Drax σχεδιάζει την κατασκευή data center στον χώρο της μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο τη βιομάζα που διαθέτει στο Γιορκσάιρ.
Οι κινήσεις αυτές αποτυπώνουν μια νέα τάση στην ευρωπαϊκή αγορά: οι ενεργειακές εγκαταστάσεις αποκτούν πρόσθετη αξία όχι μόνο για την παραγωγή ηλεκτρισμού, αλλά και για τη δυνατότητα σύνδεσης και τροφοδοσίας των υποδομών της ψηφιακής οικονομίας.
Στο επίκεντρο και η ιδιωτικοποίηση της Uniper
Η επέκταση στα data centers πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία εντείνονται οι προβληματισμοί για τη βιωσιμότητα του επενδυτικού κύκλου της τεχνητής νοημοσύνης. Ο Lewis, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η Uniper δεν επενδύει στις αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών, αλλά αξιοποιεί υφιστάμενες υποδομές για να επωφεληθεί από τη διαρθρωτική αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας.
Την ίδια στιγμή, η εταιρεία βρίσκεται στο επίκεντρο των σχεδίων του Βερολίνου για την πώληση πλειοψηφικού πακέτου μετοχών ή την εισαγωγή της στο χρηματιστήριο, προκειμένου να ικανοποιηθούν οι όροι της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την κρατική διάσωσή της.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ενδιαφέρον για την Uniper έχουν εκδηλώσει η βρετανική Centrica, η νορβηγική Equinor, καθώς και επενδυτικό σχήμα στο οποίο συμμετέχουν η Brookfield και το Canada Pension Plan Investment Board (CPPIB).
Η δυνατότητα αξιοποίησης των παλιών ενεργειακών εγκαταστάσεων για την ανάπτυξη data centers αναμένεται να αποτελέσει έναν ακόμη παράγοντα που θα επηρεάσει τη μελλοντική αξία του ομίλου, σε μια Ευρώπη όπου η πρόσβαση σε ηλεκτρική ισχύ εξελίσσεται σε κρίσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.