Στα σκαριά βρίσκονται οι υπογραφές μεταξύ του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας για το νέο μοντέλο χρηματοδότησης του «Εξοικονομώ», με τις πληροφορίες του energymag να αναφέρουν ότι οι σχετικές συμφωνίες θα μπορούσαν να προχωρήσουν ακόμη και μέσα στον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για ένα από τα βασικά βήματα προετοιμασίας του νέου προγράμματος, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 1,19 δισ. ευρώ, το οποίο σχεδιάζεται να βγει στον αέρα εντός του 2027.
Το ΥΠΕΝ βρίσκεται αυτή την περίοδο στην τελική φάση επεξεργασίας της αρχιτεκτονικής του προγράμματος, με αρκετές από τις επιμέρους παραμέτρους να παραμένουν υπό διαμόρφωση. Μεταξύ αυτών είναι τα ακριβή εισοδηματικά όρια, αλλά και η κλιμάκωση των ποσοστών ενίσχυσης ανά κατηγορία δικαιούχων.
Η βασική κατεύθυνση, πάντως, είναι να δοθεί αυξημένη στήριξη στα ευάλωτα νοικοκυριά και σε ειδικές κοινωνικές κατηγορίες, όπως οικογένειες με μέλη ΑμεΑ και πολύτεκνοι. Για τις κατηγορίες αυτές εξετάζονται ποσοστά επιδότησης που θα μπορούν να ξεπερνούν το 80%, καλύπτοντας και τον ΦΠΑ.
Το ανοιχτό ζήτημα με τους μηχανικούς
Παράλληλα, στο τραπέζι του υπουργείου παραμένει το ζήτημα της συμμετοχής των μηχανικών στο νέο σχήμα. Η αλλαγή του μοντέλου είχε προκαλέσει αντιδράσεις στον κλάδο, με αιχμή τον κίνδυνο να περιοριστεί ο ρόλος επαγγελματιών που μέχρι σήμερα συμμετείχαν ενεργά στην υλοποίηση των προγραμμάτων ενεργειακής αναβάθμισης.
Το θέμα είχε βρεθεί στο επίκεντρο συνάντησης του ΥΠΕΝ με εκπροσώπους του κλάδου τον περασμένο Ιούνιο, όταν από την πλευρά του υπουργείου είχε διαμηνυθεί ότι θα αναζητηθεί μηχανισμός ώστε να μην αποκλειστούν επαγγελματίες από τη νέα αγορά που δημιουργείται.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Energymag, η συγκεκριμένη λύση εξακολουθεί να εξετάζεται και δεν έχει βγει από το τραπέζι. Μένει να φανεί εάν θα ενσωματωθεί εξαρχής στην αρχιτεκτονική του νέου «Εξοικονομώ» ή εάν θα ενεργοποιηθεί σε δεύτερο χρόνο.
Η νέα φόρμουλα με τους λογαριασμούς ρεύματος
Η μεγάλη αλλαγή του προγράμματος βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο θα χρηματοδοτούνται οι ενεργειακές παρεμβάσεις. Ο σχεδιασμός προβλέπει ενεργότερη συμμετοχή των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του μοντέλου «on-bill financing».
Στην πράξη, ο προμηθευτής θα αναλαμβάνει να χρηματοδοτήσει το μέρος της επένδυσης που δεν καλύπτεται από την επιδότηση και ο καταναλωτής θα αποπληρώνει σταδιακά το ποσό μέσω του λογαριασμού ηλεκτρικής ενέργειας. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να αντιμετωπιστεί ένα από τα βασικά εμπόδια των προηγούμενων προγραμμάτων: η ανάγκη των νοικοκυριών να διαθέτουν σημαντική αρχική ρευστότητα για να ξεκινήσουν τις εργασίες.
Ενδεικτικό είναι παράδειγμα που έχει παρουσιαστεί από την ηγεσία του ΥΠΕΝ: για παρεμβάσεις συνολικού ύψους 24.800 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, η δημόσια ενίσχυση θα μπορούσε να φθάσει τα 19.800 ευρώ, περιορίζοντας την επιβάρυνση του νοικοκυριού στις 5.000 ευρώ.
Στόχος η αναβάθμιση κατά τρεις ενεργειακές κατηγορίες
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι οι παρεμβάσεις θα πρέπει να οδηγούν σε ουσιαστική μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης. Ο πήχης τοποθετείται σε εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας άνω του 30%, με παράλληλη αναβάθμιση της κατοικίας κατά τουλάχιστον τρεις ενεργειακές κατηγορίες.
Στις επιλέξιμες εργασίες αναμένεται να περιλαμβάνονται η αντικατάσταση κουφωμάτων, η θερμομόνωση, η αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, η εγκατάσταση συστημάτων παραγωγής ζεστού νερού με ΑΠΕ, αλλά και «έξυπνες» εφαρμογές διαχείρισης της κατανάλωσης, των ηλεκτρικών φορτίων και της θέρμανσης ή ψύξης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κατοικίες που χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία, είτε πρόκειται για μονοκατοικίες είτε για μεμονωμένα διαμερίσματα. Βασικές προϋποθέσεις είναι το ακίνητο να υφίσταται νόμιμα, να μην έχει χαρακτηριστεί κατεδαφιστέο και να μην αξιοποιείται για βραχυχρόνια μίσθωση. Στη διαδικασία θα εντάσσεται και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου μετά τον αρχικό έλεγχο επιλεξιμότητας.
Χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
Το νέο «Εξοικονομώ» συνδέεται με το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, γεγονός που διαφοροποιεί και το χρηματοδοτικό του υπόβαθρο. Οι διαθέσιμοι πόροι συνδέονται με τα έσοδα του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, επομένως η ενεργοποίηση της χρηματοδότησης θα ακολουθήσει τη συγκέντρωση των απαιτούμενων εσόδων.
Ο σχεδιασμός αποσκοπεί στην ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 62.000 επιπλέον νοικοκυριών, με το ΥΠΕΝ να επιχειρεί αυτή τη φορά να συνδυάσει υψηλές επιδοτήσεις για όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη με ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που θα περιορίζει το αρχικό κόστος για τον δικαιούχο.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι πλέον η οριστικοποίηση της συμφωνίας με τους προμηθευτές και των κανόνων με τους οποίους θα εφαρμοστεί το «on-bill financing». Οι υπογραφές που προετοιμάζονται θα ανοίξουν τον δρόμο για να πάρει πιο συγκεκριμένη μορφή το νέο πρόγραμμα και να καθοριστούν στη συνέχεια οι τελικοί όροι συμμετοχής των νοικοκυριών.
