Το αυξανόμενο ενεργειακό κόστος, σε συνδυασμό με τις διαρκώς διευρυνόμενες ψηφιακές και κανονιστικές υποχρεώσεις, δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον πίεσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με τον Εμπορικό Σύλλογο Πειραιά (ΕΣΠ) να προειδοποιεί ότι το λεγόμενο «κόστος συμμόρφωσης» εξελίσσεται σε έναν ακόμη μόνιμο λογαριασμό, δίπλα στην ενέργεια, τα ενοίκια και τη μισθοδοσία.
Προφανώς, η συγκυρία μόνο ευνοϊκή δεν είναι για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ανάλογα βέβαια και της δραστηριότητάς τους. Από τη μία πλευρά, οι νέες ανοδικές πιέσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, που τροφοδοτούνται από την άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου και την αυξημένη ζήτηση λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, αναμένεται να επηρεάσουν τις χρεώσεις ηλεκτρικού ρεύματος τους επόμενους μήνες. Από την άλλη, οι επιχειρήσεις καλούνται να ανταποκριθούν σε ένα διαρκώς διευρυνόμενο πλέγμα ψηφιακών και κανονιστικών υποχρεώσεων, το οποίο μεταφράζεται σε πρόσθετες λειτουργικές δαπάνες.
Σύμφωνα, δε, με τον ΕΣΠ, η ενέργεια παραμένει ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες κόστους για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε περιόδους αυξημένης μεταβλητότητας των τιμών. Ωστόσο, δίπλα στο ενεργειακό κόστος έχει πλέον διαμορφωθεί ένας ακόμη σταθερός πυλώνας επιβαρύνσεων, το λεγόμενο «κόστος συμμόρφωσης» (compliance cost), το οποίο αφορά τις δαπάνες που απαιτούνται για την προσαρμογή των επιχειρήσεων στις νέες ψηφιακές, φορολογικές και κανονιστικές απαιτήσεις.
Ένας νέος πυλώνας λειτουργικού κόστους
Όπως επισήμανε ο Σύλλογος, σε συνέντευξη τύπου την Τετάρτη 16/7, μέχρι πριν από λίγα χρόνια τα βασικά λειτουργικά έξοδα μιας επιχείρησης αφορούσαν κυρίως την ενέργεια, τα ενοίκια, τη μισθοδοσία και τις προμήθειες. Σήμερα, όμως, προστίθεται ένα ακόμη σύνολο επαναλαμβανόμενων δαπανών, που περιλαμβάνει το myDATA και την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τις αναβαθμίσεις ERP, τις διασυνδέσεις POS, τις τραπεζικές προμήθειες, την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, αλλά και απαιτήσεις που σχετίζονται με την κυβερνοασφάλεια, τον GDPR και τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για την ψηφιακή οικονομία.
Πρόκειται, όπως αναφέρεται και σε σχετικό υπόμνημα του ΕΣΠ, για ένα κόστος που δεν περιορίζεται στην αγορά ενός λογισμικού. Περιλαμβάνει επενδύσεις σε πληροφοριακά συστήματα, τεχνική υποστήριξη, συνδρομές, εκπαίδευση προσωπικού, λογιστικές και συμβουλευτικές υπηρεσίες, αλλά και πολύτιμο χρόνο που αφαιρείται από την παραγωγική δραστηριότητα των επιχειρήσεων.
«Ένα δεύτερο ενοίκιο»
Ο πρόεδρος του ΕΣΠ, Δώρος Καπράλος, ξεκαθάρισε, πάντως, ότι ο εμπορικός κόσμος στηρίζει τον ψηφιακό μετασχηματισμό και τις μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια και περιορίζουν τη φοροδιαφυγή. Υπογράμμισε, όμως, ότι κάθε νέα υποχρέωση συνοδεύεται από πρόσθετο κόστος, το οποίο επωμίζονται σχεδόν αποκλειστικά οι επιχειρήσεις.
Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, για πολλές μικρές επιχειρήσεις οι δαπάνες για λογισμικά, παρόχους ηλεκτρονικής τιμολόγησης, τεχνική υποστήριξη και διασυνδέσεις έχουν εξελιχθεί σε «ένα δεύτερο ενοίκιο». Ενδεικτικά, μια επιχείρηση που πληρώνει 500 ευρώ μηνιαίο ενοίκιο μπορεί να χρειάζεται σχεδόν άλλο ένα αντίστοιχο ποσό προκειμένου να καλύψει τις απαιτήσεις της ψηφιακής συμμόρφωσης.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΕΣΠ, το ετήσιο κόστος συμμόρφωσης κυμαίνεται από 2.000 έως 4.500 ευρώ για μια μικρή επιχείρηση, φτάνει τις 12.000 ευρώ για επιχειρήσεις μεσαίου μεγέθους και μπορεί να αγγίξει ακόμη και τις 25.000 ευρώ στις επιχειρήσεις χονδρικού εμπορίου.
Η ενέργεια επανέρχεται στο προσκήνιο
Την ίδια ώρα, οι εξελίξεις στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας εντείνουν τον προβληματισμό της αγοράς. Η νέα άνοδος των διεθνών τιμών του φυσικού αερίου αυξάνει το κόστος παραγωγής ηλεκτρισμού, ενώ η αυξημένη κατανάλωση λόγω του παρατεταμένου κύματος ζέστης διατηρεί τη χονδρεμπορική αγορά σε υψηλά επίπεδα.
Η Τιμή Εκκαθάρισης της Αγοράς στην Ελλάδα κινήθηκε ανοδικά, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις ότι οι τιμές λιανικής για τον Αύγουστο ενδέχεται να κινηθούν υψηλότερα σε σχέση με τον Ιούλιο, εφόσον διατηρηθούν οι σημερινές συνθήκες στις αγορές φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού.
Για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή σημαίνει ότι, πέρα από το ολοένα αυξανόμενο κόστος συμμόρφωσης, ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες και με υψηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας, επιβαρύνοντας περαιτέρω τη ρευστότητα και την ανταγωνιστικότητά τους.
Διαφάνεια στις χρεώσεις και αξιολόγηση του κόστους
Ο ΕΣΠ ζητά, πάντως, μεγαλύτερη διαφάνεια στην αγορά των παρόχων ψηφιακών υπηρεσιών, υποστηρίζοντας ότι παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις στις χρεώσεις για αντίστοιχες υπηρεσίες, ενώ κάνει λόγο για περιπτώσεις όπου το κόστος αυξήθηκε έως και 40% μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Παράλληλα, εκφράζει επιφυλάξεις για την εφαρμογή νέων υποχρεώσεων, όπως το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις έχουν ήδη επενδύσει σημαντικούς πόρους στις διασυνδέσεις με την ΑΑΔΕ και τα POS και ότι κάθε νέο μέτρο θα πρέπει να αξιολογείται με βάση την πραγματική προστιθέμενη αξία του και το οικονομικό βάρος που συνεπάγεται.
Ο Σύλλογος προτείνει, μεταξύ άλλων, την καθιέρωση υποχρεωτικής Εκτίμησης Κόστους Συμμόρφωσης πριν από κάθε νέα ψηφιακή ή κανονιστική υποχρέωση, φορολογικά κίνητρα για τις σχετικές δαπάνες, μεγαλύτερη διαφάνεια στις χρεώσεις των παρόχων και των τραπεζών, καθώς και επαρκείς μεταβατικές περιόδους ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να προσαρμόζονται χωρίς αιφνιδιασμό.
Πάντως, η θέση του ΕΣΠ είναι ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι, σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος παραμένει ευμετάβλητο και οι λειτουργικές δαπάνες αυξάνονται, κάθε νέα υποχρέωση θα πρέπει να σχεδιάζεται με τρόπο που να ενισχύει –και όχι να αποδυναμώνει– την ανταγωνιστικότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
